İNSAN KAYNAKLARI
  |  
İLETİŞİM
  |  
OKUR HATTI
  |  
ARŞİV
  |  
ABONELİK
  |  
KÜNYE
 
 
KÜLTÜR SANAT KITAPLIK

Siyaset-asker ilişkisi 200 yıllık mesele

16 Ağustos 2010 / ,
Ordunun 1800’lerden itibaren geçirdiği safhalar hâlâ çözülemeyen problemlerin sebeplerine ışık tutuyor.

Bugün Türk siyaseti üzerindeki asker etkisini sorgularken muhakkak ki Tanzimat öncesi ve sonrası değişimler göz önünde bulundurulmalıdır. Bilhassa Sultan Üçüncü Selim devriyle başlayan, Sultan İkinci Mahmud ile devam eden ve Tanzimat ile pekişen evreler. Odile Moreau, söz konusu zaman dilimini “Reformlar Çağı” diye isimlendiriyor. Çağdaş Türk ordusunun gelişimini ve bu akışın sosyal ve siyasal rolünü ele alırken de 1826 ila 1914 yılları arasına işaret ediyor. “Reformlar Çağında Osmanlı İmparatorluğu / Askerî ‘Yeni Düzen’in İnsanları ve Fikirleri 1826-1914” başlıklı kitabında bir yandan Nizam-ı Cedid hareketinden başlayarak Osmanlı ordusunun geçirdiği yapısal değişiklikleri incelerken, diğer taraftan askerî eğitimin okullaşma sürecini ele alıyor. Ayrıca, Gazi Ahmed Muhtar Paşa, Gazi Süleyman Paşa ve Gazi Osman Paşa gibi çeşitli portrelerden yola çıkarak subayların ve askerlerin mikro dünyasından hareketle, devletin son döneminde ordu içindeki karşı çıkışlara yer vererek bunun yol açtığı değişiklikleri ve toplumsal hayat üzerindeki etkilerini irdeliyor. Üç bölüm hâlinde tasnif edilen eser askere alma usullerinden muafiyetlere, Batı’nın bilim kaynaklarının ordudaki modernleşme sürecine etkisinden merkez ve taşra teşkilatı askerî okullarına, Boşnak ve Hamidiye gibi özel birliklerin hazırlanma sistematiğinden bunların nihayete ermesine kadar geniş bir alanı kapsıyor. Yine son dönem Osmanlı ordusunda yükselen itirazların sebepleri, subayların ve askerlerin dinamiği ve disiplini de odaklanılan hususlardan. Nihayet kitabın değindiği noktalardan biri de ordu ve politika ilişkisi. İttihat ve Terakki Cemiyeti, 1908 II. Meşrutiyet’in ilanı ve akabinde ortaya çıkan kavgalar, darbeler, Trablusgarp ve Balkan harpleri, bunların ardından iktidarı ele geçiren askerlerin Birinci Dünya Savaşı macerası ve nihai akıbet… Moreau, kaleme aldığı eseriyle aslında sadece tarihin bir köşesine değil, bugün hâlihazırda devam eden tartışmaların özüne dair okuyucuları öğrenmeye ve düşünmeye davet ediyor.

 

REFORMLAR ÇAĞINDA OSMANLI İMPARATORLUĞU

 

Odile Moreau

Bilgi Üniversitesi Yayınları

288 sayfa

02123115259
 
 
ZAFER ÖZCAN
Sayı 895 | 30 Ocak - 05 Şubat 2012

© Feza Gazetecilik A.Ş. 2007, Ahmet Taner Kışlalı Cad. No: 6, Bahçelievler - İstanbul 34194 Turkey, +90 (212) 454 1454, +90 (212) 454 1497(fax)