yerel bir çözümden laboratuvar testine:
Adana'da oto tamircisi Servet Doğan (60) tarafından 1991'de geliştirilmeye başlanan ve 2007'de ilk kez uygulanan SET isimli yazılım sistemi, araçların mekanik yapısına herhangi bir donanım eklemeden motor yönetimine yazılım yoluyla müdahale ederek egzoz emisyonlarını düşürmeyi hedefliyor. Sistem, yıllar içinde farklı marka, model ve yakıt türlerine uyarlanarak genişletildi ve çalışma hakkında bilirkişi raporu hazırlandı.
gelişim süreci ve uygulama ayrıntıları:
Doğan tarafından uzun soluklu devam ettirilen proje, 2011 yılında Çukurova Üniversitesi Makine Mühendisliği bölümünde, 2026 yılında ise Çevre Mühendisliği bölümünde karşılaştırmalı ölçümlere tabi tutuldu. Uygulama, araçların yazılım tabanlı motor yönetimine müdahale ederek, OBD soketi üzerinden kontrol ünitesine bilgi gönderme yöntemiyle gerçekleştirildi; cihaz veya mekanik değişiklik gerektirmiyor. Test edilen araçlar arasında 2026 model, 13 bin kilometrede benzinli bir araç ve 2007 model, 330 bin kilometrede 1.4 dizel motora sahip bir araç yer aldı; yeni model araç bir akredite dinamometre laboratuvarında performans testlerine sokuldu.
ölçümler, bulgular ve uzman değerlendirmesi:
Yapılan karşılaştırmalı ölçümler sonucunda bazı zararlı gazlarda önemli düşüşler kaydedildi. Doğan, özellikle karbon emisyonları ve hidrokarbon değerlerinde %90–96 arasında azalma gözlendiğini bildirdi. Çukurova Üniversitesi Çevre Mühendisliği öğretim üyesi Doç. Dr. Çağatay Ersu ise SET yönteminin aynı anda dört zararlı gazı düşürebildiğini, karbonmonoksit ve hidrokarbon değerlerinin milyon hassasiyette sıfıra kadar indirilebildiğini, karbondioksitte bir düşüş olduğunu ve azot oksitlerin yaklaşık %45 seviyesinde gerilediğini açıkladı.
Ersu ayrıca uygulamanın yakıt tüketimine ve motor performansına da olumlu etkileri olduğunu belirtti; testlerde aynı anda egzoz emisyonlarının yakın sıfır değerlere yaklaştığı, yakıt tasarrufunun %12–25 aralığında olduğu ve tork artışının %30 düzeyine kadar gözlendiği ifade edildi. Doğan, hidrokarbon düşüşünün daha iyi yanma performansına işaret ettiğini, bunun da pratikte yakıt verimliliği ve atmosfere yayılan kirleticinin azaltılması anlamına geldiğini vurguladı.
Projenin mevcut aşaması, donanımsal değişiklik gerektirmeyen yazılım müdahalelerinin belirli araç gruplarında emisyonları ve yakıt tüketimini azaltabileceğini gösteriyor. Çalışma, laboratuvar ölçümleri ve uzman değerlendirmeleriyle desteklenmiş olmakla birlikte, sistemin daha geniş araç filolarında uygulanması halinde potansiyel etkilerinin daha kapsamlı değerlendirilmesi gerektiği belirtiliyor.
TAMİRCİ SERVET DOĞAN GELİŞTİRDİĞİ YAZILIM İLE EGZOZ EMİSYONUNU YÜZDE 96 AZALTTI.
