Akseki bağlarında kasımdan sofraya pekmez mesaisi:
Antalya'nın Akseki ilçesinde kasım ayı, bağlarda kalan son üzümlerin pekmeze dönüştürüldüğü yoğun bir üretim dönemine işaret ediyor. Yaprakların döküldüğü ve bağların kışa hazırlandığı bu dönemde üreticiler, bir yıllık emeğin karşılığını almak için gece gündüz çalışıyor. Geniş kazanlarda kaynatılan şıralar, son aşamada odun ateşindeki pekmez tavalarında saatlerce kaynatılarak sofralara hazır hale geliyor.
Pekmez yapımının adımları:
Üretim, geleneksel aşamalarla yürütülüyor. Önce üzümler makinede sıkılarak şırası çıkarılıyor. Elde edilen şıranın ekşiliğini gidermek ve tortusunu çöktürmek amacıyla içerisine pekez toprağı ekleniyor. Kazanlarda kaynatılan şıra dinlenmeye bırakıldığında toprağın dibe çökmüş olan kısmı ayrıştırılıyor; üstte kalan duru sıvı dikkatlice süzülerek geniş pekmez tavalarına aktarılıyor. Burada yine odun ateşinde uzun süre kaynatılan şıra koyulaşarak pekmeze dönüşüyor.
Kaynama ve dinlenme süreçleri boyunca taşmayı önlemek için sürekli karıştırma, köpük alma ve kıvam kontrolü yapılması gerekiyor. Üreticiler, bu aşamaları takip edip soğuma safhasına gelen pekmezi küçük ambalajlara doldurarak satışa hazırlıyor.
Üreticilerin hesapları ve endişeleri:
Pekmez üreticilerinden Fatma Kara, 14 dönümlük bağında yaklaşık 20 ton üzüm bulunduğunu, bunlardan 10 tonunu topladıklarını, geriye kalan üzümler içinse dört-beş güne daha ihtiyaç duyduklarını söylüyor. Kara, 'Üzümleri makinede sıktık, şıraya pekmez toprağı koyduk, kaynattık ve dinlendik. Tavalarda saatlerce kaynatarak pekmez haline getiriyoruz' diyerek üretimin zahmetini özetliyor.
Kara üretim maliyetlerinin yüksek olduğuna dikkat çekiyor; bir sürü kazan, kepçe ve başka malzeme gerektiğini belirtiyor ve 'Emek veriyoruz, bakalım yaptığımız pekmez kaç para edecek, emeğimizin karşılığını alabilecek miyiz?' diye ekliyor. Üreticiler pekmezin kilogramını toptan 400 lira, perakende ise 500 lira civarında satışa sunmayı planlıyor.
Üreticilerden Mehmet Gökçe de bu yıl üzüm fiyatlarının beklentilerin altında kaldığını, üzümler para etmediği için dalında bırakmak yerine geleneksel yöntemlerle pekmez yapmayı tercih ettiklerini ifade ediyor. Gökçe, üretim ve toplama işinin zor olduğunu, emeğin boşa gitmemesi için pekmez yapımının tercih edildiğini vurguladı.
Kasım ayının son günlerinde pekmez tavalarından yükselen dumanlar, Akseki'de bir yıllık emeğin tatlı hikâyesini yaşatmaya devam ediyor. Bağlarda kalan üzümlerin değerlendirilmesiyle tamamlanacak mesai, bölge üreticileri için hem gelir hem de geleneklerin sürdürülmesi anlamına geliyor.
PEKMEZ TAVALARINDAN YÜKSELEN DUMANLAR, İLÇEDE BİR YILLIK EMEĞİN TATLI HİKÂYESİNİ YAŞATMAYA DEVAM EDİYOR.
