BTÜ akademisyenlerinden görsel takip sağlayan akıllı örtü
Bursa Teknik Üniversitesi (BTÜ) araştırmacıları, yaraların iyileşme seyrini ve enfeksiyon riskini basit bir gözlemle izlemeyi sağlayacak bir çözüm üzerinde çalışıyor. TÜBİTAK 1002-A Hızlı Destek Modülü tarafından desteklenen proje kapsamında geliştirilen sistem, yara bölgesindeki pH değişimini renk değişimi olarak gösterebilen bir örtü tasarımını amaçlıyor. Projenin yürütücülüğünü Dr. Öğr. Üyesi Ayşe Gül Türe, araştırmacılığını ise Doç. Dr. Ayşenur Yeşilyurt üstleniyor.
Nasıl çalışacak:
Araştırmacılar, yaranın iyileşme sürecinde değişen pH değerlerinin enfeksiyon ve iyileşme durumu hakkında ipuçları verdiğini belirtiyor. Bu bilgiler doğrultusunda geliştirilen örtü, pH değişimini doğrudan görsel bir işarete dönüştürecek. Tasarımda sensör yapısı tüm örtüye yayılmak yerine örtünün belirli bir bölümünde konumlandırılacak; bu sayede renk değişiminin fark edilmesi kolaylaşacak, örtünün mekanik dayanımı korunacak ve katmanlar arası uyum artırılacak.
Malzeme ve sensör yapısı:
Örtünün temel yapısında PVA/CMC esaslı, su tutabilen ve film oluşturabilen bir polimer sistemi kullanılacak. pH algılayıcı bölüm ise kitosan matrisi içinde doğal pigmentler ile oluşturulacak. Bu kombinasyonun amacı, yara bölgesindeki asitlik değişimlerini güvenilir bir şekilde renk değişimine dönüştürmek ve tıbbi personelin ya da hastanın ekstra müdahaleye gerek kalmadan durumu görsel olarak değerlendirmesini sağlamaktır.
Prototip testleri ve hedeflenen çıktı:
Geliştirilecek prototipler üzerinde sıvı tutma kapasitesi, pH değişimlerini algılama doğruluğu ve hızına ilişkin testler yapılacak. Ayrıca dayanıklılık, ışık geçirgenliği ve renk değişiminin korunma süresi gibi kriterler de değerlendirilecek. Elde edilen deneysel veriler ışığında tasarım optimize edilerek kullanılabilir bir prototipe dönüştürülmesi hedefleniyor. Projenin nihai amacı, özellikle enfeksiyon gelişiminin erken tespiti ve yaranın iyileşme sürecinin görsel takibi için pratik bir akıllı yara örtüsü sunmaktır.
BTÜ yönetimi de çalışmaların toplum sağlığına yönelik somut katkı sağlamasına vurgu yapıyor. Prof. Dr. Naci Çağlar, üniversitede yürütülen araştırmaların toplumsal ihtiyaçlara yönelik çıktılar üretmesinin önemine dikkat çekerek, TÜBİTAK desteğinin araştırma kültürünün ve bilimsel üretim kapasitesinin güçlenmesine katkı sağladığını belirtti.
PROJENİN YÜRÜTÜCÜLÜĞÜNÜ MÜHENDİSLİK VE DOĞA BİLİMLERİ FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ’NDEN DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE GÜL TÜRE (SAĞDA), ARAŞTIRMACILIĞINI İSE DOÇ. DR. AYŞENUR YEŞİLYURT (SOLDA) ÜSTLENİYOR.
