12. Dönem Türkiye-Kırgızistan Karma Ekonomik Komisyon (KEK) Protokolü Bişkek'te İmzalandı
Türkiye ile Kırgızistan arasında gerçekleştirilen 12. Dönem KEK Toplantısı'nın ardından protokol imza süreci tamamlandı. Toplantıya Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ve Kırgızistan Bakanlar Kurulu Başkanı Adılbek Kasımaliyev başkanlık etti.
Toplantı ve imza töreni
Görüşmeler, baş başa ve heyetler arası oturumlarla Bişkek'te sürdürüldü. Toplantı sonrasında, Yılmaz ve Kasımaliyev tarafından KEK Protokolü ile birlikte 77 maddelik eylem planı imzalandı. Ayrıca Kırgız Cumhuriyeti Bakanlar Kuruluna bağlı bazı kurumlar ile Türkiye tarafındaki muhatap kurumlar arasında mutabakat zabıtları imza altına alındı.
İmzalanan mutabakat zabıtları arasında Devlet Arazi Kaynakları, Kadastro, Jeodezi ve Haritacılık Ajansı ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü arasındaki belge ve Kırgız Cumhuriyeti Ticaret ve Sanayi Odası ile KOSGEB arasındaki mutabakat zaptı yer aldı.
Eylem Planının öncelikleri
Eylem planı, ikili ilişkileri ticaretin ötesinde sağlık, eğitim, enerji, sanayi, kültür ve turizm gibi alanlarda da derinleştirmeyi hedefliyor. Plan kapsamında öne çıkan başlıklar şunlar:
Enerji: Sürdürülebilir enerji vizyonu doğrultusunda politika koordinasyonu, yenilenebilir enerji teşvikleri, teknoloji transferi ve pilot projelerin hayata geçirilmesi.
Madencilik: Nadir toprak elementleri ve kritik minerallerde işbirliklerinin geliştirilmesi.
Sanayi ve teknoloji: Kırgızistan'da sanayi parkları kurulması, yazılım geliştirme, start-up ekosistemi ve Kırgız-Türk Bilişim Toplantıları gibi girişimler.
Dijitalleşme ve ulaştırma: Akıllı şehirler, e-devlet uygulamaları, kara yolu taşımacılığında geçiş belgelerinin elektronikleştirilmesi ve bürokrasinin azaltılması.
Tarım ve su yönetimi: Ortak girişimler, Organik Tarım ve İyi Tarım Uygulamaları tecrübe paylaşımı ve kısa zamanda toplanacak ortak su çalışma grubu ile suya ilişkin mutabakat zaptı hazırlanması.
Kültür ve turizm: Karşılıklı turist hareketliliğini artıracak projeler, ortak film gösterimleri ve festivaller gibi kültürel etkinliklerin yaygınlaştırılması.
Yatırım, ticaret ve projeler
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, Türkiye ile Kırgızistan arasındaki ticari hedeflere atıfta bulunarak 2024'te Bişkek'te düzenlenen Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi 6. Toplantısı'nda belirlenen kısa vadeli 2 milyar dolar, orta vadeli 5 milyar dolar ticaret hacmi hedeflerine ulaşmak için çalışmalara devam edileceğini belirtti.
Yılmaz, Türkiye'nin Kırgızistan'ın ihracatında 8'inci, ithalatında ise 6'ncı sırada yer aldığını vurguladı. Yatırımlar açısından Türkiye'nin Kırgızistan'da faaliyet gösteren 2 binden fazla Türk firması ve yaklaşık 2 milyar dolar seviyesindeki yatırımıyla ülkenin beşinci büyük doğrudan yatırımcısı olduğunu hatırlattı.
Türk müteahhitlik firmalarının Kırgızistan'da bugüne dek hayata geçirdiği işler de toplantıda dile getirildi; Yılmaz, bu kapsamda yaklaşık 95 proje ile toplamda yaklaşık 1 milyar dolar tutarında altyapı projelerinin gerçekleştirildiğini belirtti.
İş dünyası ve beklentiler
Toplantı sonrasında düzenlenecek olan Türkiye-Kırgızistan İş Forumu ile iş insanları arasındaki temasların yeni ticari ve yatırım fırsatlarına katkı sağlaması hedefleniyor. Yılmaz, ekonomik ve ticari ilişkilerin karşılıklı güven ve kazanç esasına dayanan adımlarla daha ileri taşınmasını temenni etti ve Kasımaliyev ile tüm Kırgız heyetine teşekkür etti.
İmzalanan eylem planı ve mutabakat zabıtlarının iki ülke arasındaki işbirliğini somut projelere dönüştürmesi ve bölgesel fayda üretmesi bekleniyor.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ve Kırgızistan Bakanlar Kurulu Başkanı Adılbek Kasımaliyev, Bişkek'te baş başa ve heyetler arası görüşmeler yaptı. Görüşmelerin ardından, Yılmaz ve Kasımaliyev'in başkanlığında Türkiye-Kırgızistan KEK 12. Dönem Toplantısı düzenlendi.
