Bağlarda doğru budama zamanı ve hazırlıklar
Manisa Bağcılık Araştırma Enstitüsü Yetiştirme Tekniği Bölümü Ziraat Yüksek Mühendisi Mustafa Sacit İnan, kış budamasında zamanlamanın gelecek sezon verimi ve asmaların hastalıklara karşı direnci açısından belirleyici olduğunu söylüyor. İnan’a göre asma uykuya girdikten sonra, ideal uygulama zamanı Manisa için şubat ortasıdır.
Budama öncesinde yapılması gereken uygulamalar:
Hasat sonrası dönemde asmanın kök gelişimi için destekleyici uygulamalar önem taşıyor. İnan, yağış almayan ve geçirgen topraklarda bir veya iki defa düşük miktarda sulama yapılabileceğini, sıra aralarında bir boş bir dolu olacak şekilde dip kazan ve subsoiler gibi aletlerle derin sürüm önerdiğini belirtiyor. Ayrıca bağlara %2-3’lük bordo bulamacı ve kükürt uygulaması yapılabileceğini söyledi.
Budama öncesinde ölü kolların, külleme belirtili sürgünlerin ve hastalıklı salkımların kesilip bağ dışına uzaklaştırılması; kav, kangren ve geriye ölüm belirtileri gösteren asmaların işaretlenmesi gerekiyor. Empoasca ve thrips gibi zararlıların yaşam alanlarını ortadan kaldırmak için kabuk soyma işlemi de tavsiye ediliyor. Traktör ve diğer tarımsal ekipmanların bakım-onarımı ile pülverizatörlerin meme değişimi ve basınç kontrollerinin bu dönemde tamamlanması önem taşıyor.
Doğru budama zamanı ve nelere dikkat edilmeli:
İnan, "Asma uykuya yatmadan kesinlikle budama yapılmamalı" uyarısını yineliyor. Yapraklar tamamen dökülüp çubuklar kahverengileşinceye kadar asma fotosentez yapmaya ve karbonhidrat ile nişasta depolamaya devam eder; bu depolar kış soğuklarına, ilkbahar geç donlarına ve hastalıklara karşı dayanımda kritik rol oynar.
Erken budama yapan asmaların erken uyanarak ilkbahar geç donlarından daha fazla zarar gördüğü, budama kesiklerinden hastalık girişinin erken budanan asmalarda daha uzun sürdüğü belirtiliyor. Öte yandan uyanmaya çok yakın budama yapılması durumunda ağaçlarda "ağlama" olarak tanımlanan su kaybı görülebilir. Bu nedenlerle İnan, Manisa için en uygun dönemin şubat ayı ortaları olduğunu, bağ büyüklüğü ve işçi temin koşullarının da takvim planlamasında dikkate alınması gerektiğini vurguluyor.
Çubuk ve göz sayısı önerileri:
Budamada asma üzerinde bırakılacak çubuk sayısı verim açısından kritik; İnan araştırmalara göre en uygun uygulamanın 6-7 ürün çubuğu bırakmak olduğunu aktarıyor. Sofralık üzümde her ürün çubuğunda 10-12 göz, kurutmalık üzümde ise 14-15 göz bırakılması gerektiğini söylüyor. Sultani çekirdeksiz çeşidinde dip gözlerin verimsiz olduğu, bu nedenle göz sayısını azaltıp çubuk sayısını artırmanın doğru bir yaklaşım olmadığına dikkat çekiliyor.
Fazla çubuk bırakmanın sürgünlerde sıkışıklığa yol açacağı, havalanma ve güneşlenmenin azalmasının hastalık şiddetini ve ilaç maliyetlerini artıracağı uyarısı yapılıyor. Her asmanın gelişimine göre çubuk sayısının belirlenmesi gerektiği; kalın, boğum araları geniş çubuklarda sayının artırılabileceği, ince ve zayıf çubuklarda ise azaltılması gerektiği ifade ediliyor. İmkan varsa her ürün çubuğu için 2-3 gözlü yedek çubuk bırakılması ve ürün çubuklarının alt tele ile asmanın iki yanına dengeli bağlanması öneriliyor.
Budama sonrası önlemler:
Budama sonrası açılan yaraların ahşap koruyucu veya aşı macunu ile kapatılması; asmalara %4’lük bordo bulamacı uygulanması tavsiye ediliyor. Hastalıklı budama artıklarının bağdan uzaklaştırılarak imha edilmesi gerektiği vurgulanıyor; özellikle kav gibi hastalıkların budama aletleri yoluyla sağlıklı asmalara bulaşabileceği belirtiliyor. Bu nedenle hastalıklı asmaların en sona bırakılması veya asmalar arasında geçiş yaparken budama aletlerinin dezenfekte edilmesi öneriliyor.
İnan’ın paylaştığı bu adımlar, zamanlama ve hijyen önlemleri uygulandığında bağlarda gelecek sezon verimini korumaya ve hastalıklara karşı direnci artırmaya yardımcı oluyor.
MANİSA BAĞCILIK ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ ZİRAAT YÜKSEK MÜHENDİSİ MUSTAFA SACİT İNAN, BAĞCILARA KIŞ BUDAMASINI ERKEN YAPMAMALARI UYARISINDA BULUNDU. ASMANIN YAPRAKLARINI TAMAMEN DÖKÜP UYKU DÖNEMİNE GİRMESİNİN ARDINDAN BUDANMASI GEREKTİĞİNİ BELİRTEN İNAN, MANİSA İÇİN ŞUBAT AYI ORTALARINI İŞARET ETTİ. İNAN, DOĞRU BUDAMA ZAMANININ GELECEK SEZONUN VERİMİNİ VE ASMALARIN HASTALIKLARA KARŞI DİRENCİNİ DOĞRUDAN ETKİLEDİĞİNİ SÖYLEDİ.
