Siyezin anavatanı Kastamonu’da ekim sahası genişliyor
Tarihte Avrupa ülkelerinde yetiştiği düşünülen, yaklaşık 12 bin yıllık geçmişe sahip siyez buğdayının Kastamonu’nun İhsangazi ilçesindeki üretim alanı genişliyor. Bölgedeki geleneksel üretim yöntemleriyle sürdürülen siyez, hem iç hem dış piyasada ham ve işlenmiş ürün olarak talep görüyor.
Üretim ve kullanım
İhsangazi’de yaklaşık 12 bin dekar alanda ekilen siyez buğdayı, bölgedeki üretimin önemli bir kısmını oluşturuyor. Yerel kullanımda 'kabulca' veya 'kaplıca' olarak da adlandırılan bu ürünün yaklaşık %70’i bulgur olarak değerlendirilirken, geri kalan kısmı un ve yem üretiminde kullanılıyor. İhsangazi coğrafi işaretli siyez, yerel markalaşma sürecinde 'Hitit buğdayı' olarak da anılıyor; siyezin menşei olarak tescili 2020 yılında gerçekleşti.
Coğrafi işaret ve eko turizm çalışmaları
Kastamonu Üniversitesi Öğretim Görevlisi Hikmet Haberal ile yapılan çalışmalar, siyezin gastronomi ve eko turizm bileşenleriyle değerlendirilmesini amaçlıyor. Haberal, siyezin yalnızca bulgur değil; tatlıcılık, pastacılık, sebzeli ve etli yemeklerde garnitür olarak kullanımı ve bölgesel çekme helvanın siyez unuyla yapılması gibi zengin kullanım alanlarına dikkat çekiyor. Çalışmaların hedefi, bölgeyi gastronomi rotası, eko-turizm, eko-çiftlik ve eko-köy projeleriyle entegre etmek.
Çiftçinin üretim yöntemi
İhsangazi’de siyez yetiştiriciliği yapan Yasin Ciğerci, üretimin doğallığını vurguluyor: 'Siyez buğdayımız tamamıyla kendini kar suyuyla besleyebiliyor. Ayrıca hiçbir ilaçlama yapmıyoruz. Sulama da yapmıyoruz.' Ciğerci, ekimin Ekim ayında yapıldığını, hasadın Ağustos’ta gerçekleştirildiğini ve üretimin kendi taş değirmenlerinde işlendiğini belirtiyor. Siyezde ilaçlama ve sulama gerekmemesi, ürünün düşük maliyetli ve 'sıfır atık' niteliğinde olmasını sağlıyor; sap ve başaklar da değerlendirilerek ekonomik değer yaratılıyor.
Hedefler ve çağrı
Haberal, İhsangazi’yi siyezin anavatanı olarak turizm rotalarına dâhil etmeyi hedeflediklerini vurguluyor ve tur operatörleri ile rehberlere bölgeyi rotalarına ekleme çağrısı yapıyor: 'Kastamonu’ya gelen insanların Ilgaz’dan indiklerinde bu toprakları görüp bu ürünleri tadabilmelerini istiyoruz.' Bu yönelim, hem yerel ekonomiye katkı hem de siyez ürünü etrafında sürdürülebilir bir turizm modeli oluşturma amacı taşıyor.
Siyezin, anavatanı Kastamonu'da ekim sahası genişliyor
