çalıştay ve sonuç beyannamesinin özeti:
Manisa Büyükşehir Belediyesi ve Şehzadeler Belediyesi iş birliğiyle, Bağ Bozumu Şenlikleri kapsamında 7 Eylül 2026 tarihinde gerçekleştirilen Manisa Bağcılık ve Tarım Çalıştayı’nın ardından hazırlanan Sonuç Beyannamesi kamuoyuna sunuldu. Çalıştayda Manisa bağcılığının bugünü ve geleceğine dair teknik ve ekonomik boyutlar bir arada ele alındı. Moderatörlüğünü Doç. Dr. Burçak İşçi'nin üstlendiği toplantıya Manisa İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Bağcılık Araştırma Enstitüsü, Manisa Ticaret Borsası, akademisyenler, sektör paydaşları, çiftçiler ve ihracatçılar katkı sağladı.
beyannamenin temel tespitleri:
Sonuç Beyannamesi, Manisa bağcılığının karşılaştığı sorunların birbirinden bağımsız görülemeyeceği tespitine dayanıyor. Su kaynaklarının azalması ve kuraklık, iklim kaynaklı üretim riskleri, artan mazot, gübre, bitki koruma ürünü, işçilik ve sulama maliyetleri, ilaç kalıntısı baskısı, örgütlenme eksikliği ve ürünün pazarda hak ettiği değeri bulamaması temel sorunlar olarak öne çıktı. Beyannamede bu alanların entegrasyonuyla çözümler üretilmesi gerektiği vurgulandı.
su ve kuraklık için öneriler:
Metindeki öncelikli konulardan biri su yönetimi oldu. Beyannamede havza bazlı üretim planlaması'nın kullanılabilir su miktarını temel ölçüt olarak alması gerektiği belirtildi. Kapalı sulama sistemlerine geçişin hızlandırılması, damla sulama sistemlerinin toprağın nemine ve bitkinin gerçek su ihtiyacına göre yönetilmesi; sulama kayıplarının azaltılması ve mevcut su kaynaklarının daha verimli kullanılması önerildi. Ayrıca sulama yatırımlarının artırılması ve iklim risklerine karşı erken uyarı sistemlerinin geliştirilmesi gerektiği vurgulandı.
kapalı sistemler ve havza planlaması:
Beyannamede kapalı sulama sistemlerine yatırım yapılması, damla sulama yaygınlaştırılması ve havza ölçeğinde üretim planlamasıyla su kullanım etkinliğinin artırılması gerektiği açıklandı. Bu yaklaşımla su kıtlığına karşı üretimin dayanıklılığı güçlendirilmeyi hedefliyor.
üretici geliri, fiyatlama ve TMO'nun rolü:
Üzüm fiyatlarının belirlenmesinde üretim maliyetleri, ürün kalitesi, piyasa koşulları ve üretimin sürekliliğinin birlikte değerlendirilmesi gerektiği kaydedildi. Aşırı fiyat dalgalanmalarının önlenmesi ve üreticinin mağduriyet yaşamaması amacıyla TMO'nun ihtiyaç duyulan dönemlerde etkin ve zamanında devreye girebilmesine yönelik mekanizmaların güçlendirilmesi önerildi. Girdi maliyetlerindeki artışın üreticinin gelirini erittiğine dikkat çekilerek, tarımsal desteklerin gerçek maliyetlerle uyumlu hale getirilmesi gerektiği belirtildi.
üretim maliyetleri ve desteklerin uyumu:
Mazot, gübre, bitki koruma ürünleri, işçilik ve sulama giderlerinin sürdürülemez düzeye çıkması nedeniyle destek ve teşviklerin sahadaki gerçek ihtiyaçları yansıtacak şekilde düzenlenmesi gerektiği ifade edildi. Beyanname desteklerin hedeflenmesi ve etkinliğinin artırılmasına vurgu yaptı.
kalıntı, kalite ve teknik destek:
İlaç kalıntısı ve ürün kalitesi başlığı, Manisa üzümünün ulusal ve uluslararası pazarlardaki rekabet gücü açısından öncelikli kabul edildi. Üretimde kalite ve gıda güvenliğinin korunması için üreticilere yönelik teknik danışmanlık, eğitim ve bilinçlendirme çalışmalarının güçlendirilmesi, doğru ve kontrollü bitki koruma uygulamalarının yaygınlaştırılması gerektiği belirtildi. Bu desteklerin hem gelir hem de pazar erişimi açısından belirleyici olduğu vurgulandı.
örgütlü üretim, lisanslı depoculuk ve pazarlama:
Beyannamede üretici örgütlenmesinin güçlendirilmesi gerektiği; kooperatifler ve üretici birliklerinin ortak girdi alımı, makine kullanımı, depolama, paketleme ve pazarlama kapasitelerinin geliştirilmesi önerildi. Hasat dönemindeki fiyat baskısını azaltmak ve üreticinin depolama ile finansmana erişimini kolaylaştırmak amacıyla lisanslı depoculuk uygulamalarının yaygınlaştırılması gerektiği ifade edildi.
katma değerli ürün geliştirme ve değerlendirme:
Manisa üzümünün yalnızca kuru ve sofralık üretimle sınırlı kalmayıp katma değer yaratacak ürünlerle değerlendirilmesi hedefleniyor. Beyannamede üzüm suyu, pekmez, sirke, çekirdek yağı, fonksiyonel gıdalar, asma yaprağı ile üzüm posası, çekirdek, kabuk ve budama artıklarının gıda, sağlık, kozmetik ve enerji gibi alanlarda değerlendirilmesine yönelik araştırma ve yatırım desteği önerildi.
ihracat, markalaşma ve dijital pazarlama:
Manisa üzümünün bölgesel kimliği, coğrafi işareti ve üretim kültürünün ortak marka stratejisiyle güçlendirilmesi; ihracat pazarlarının çeşitlendirilmesi, kalite, lojistik, ambalaj ve standartların birlikte geliştirilmesi gerektiği ifade edildi. E-ticaret, dijital pazarlama, üreticiden tüketiciye satış, gastronomi ve bağ turizmi gibi alternatif kanalların desteklenmesi önerildi.
sigorta, primler ve sosyal güvenlik:
İklim kaynaklı risklerin artmasıyla tarım sigortalarının üreticinin ihtiyaçlarına uygun biçimde güçlendirilmesi gerektiği vurgulandı. Bu kapsamda TARSİM primleri ve muafiyet oranlarının üretici lehine yeniden değerlendirilmesi; tarımsal Bağ-Kur ve SGK primlerinin üreticinin ödeme gücü dikkate alınarak düzenlenmesi önerildi.
gençler, kadınlar ve uygulama mekanizması:
Beyannamede genç çiftçilerin tarımda kalmasını sağlamak için arazi erişimi, makine ve ekipman, uygun şartlı kredi, eğitim, danışmanlık ve teknoloji desteğinin birlikte sunulması gerektiği belirtildi. Kadın üreticilerin rolünün güçlendirilmesi amacıyla eğitim, girişimcilik, teknoloji ve yatırım desteklerinin yaygınlaştırılması önerildi.
Sonuç Beyannamesi, önerilerin uygulamaya dönüşmesi için belediyeler, kamu kurumları, üniversiteler, meslek odaları, kooperatifler, sanayi temsilcileri ve üreticilerin katılımıyla sürekli bir koordinasyon mekanizması kurulmasını öngörüyor. Çalışmaların hedef, takvim, sorumlu kurumlar ve ölçülebilir göstergelerle izlenmesi; ilerlemenin en az yılda bir kez kamuoyuyla paylaşılması ve sahadan gelecek geri bildirimlerle uygulamaların güncellenmesi isteniyor.
Manisa Bağcılık ve Tarım Çalıştayı Sonuç Beyannamesi, suyun sürdürülebilir kullanımı, üreticinin gelir güvencesi, kaliteli üretim ve katma değeri artırmaya yönelik bütüncül bir yol haritası sunuyor; hedef, Manisa üzümünün hem üreticisi hem de bölge ekonomisi için daha sağlam bir geleceğe taşınmasıdır.
MANİSA BÜYÜKŞEHİR VE ŞEHZADELER BELEDİYELERİ İŞ BİRLİĞİYLE DÜZENLENEN MANİSA BAĞCILIK VE TARIM ÇALIŞTAYI’NIN SONUÇ BİLDİRGESİNDE KURAKLIK TEHLİKESİNE KARŞI HAVZA BAZLI SU YÖNETİMİ, ARTAN GİRDİ MALİYETLERİ KARŞISINDA ÜRETİCİNİN KORUNMASI VE TMO'NUN ETKİN ROL ALMASI GEREKTİĞİ VURGULANDI.
