Ticaret hedefi ve yaklaşım:
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, İstanbul'da düzenlenen İSEDAK 42. toplantısı eş zamanlı B57+ İş Liderleri Zirvesi açılışında, İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) üyesi ülkelerle ilişkilerin güçlendirilmesine yönelik somut hedefleri paylaştı. Bakan Bolat, İİT ülkelerinin toplam ihracatımız içindeki payını bugün itibarıyla yüzde 27 seviyesinden 2028 yılında yüzde 30 seviyesine yükseltmeyi amaçladıklarını belirtti ve bunun yalnızca hacim artışı değil, ticari ilişkilerde denge, çeşitlendirme ve sürdürülebilirlik hedefi taşıdığını vurguladı.
İİT'nin ekonomik potansiyeli:
Bolat, İİT üyesi ülkelerin sahip olduğu avantajlara dikkat çekerek bu potansiyelin yatırım, üretim ve istihdama dönüştürülmesinin önemine işaret etti. SESRIC'in 2026 Ekonomik Görünüm Raporu'na atıf yapan Bakan, İİT ülkelerinin 2 milyarı aşan nüfus ile dünya nüfusunun yaklaşık dörtte birini oluşturduğunu ve toplam ekonomik büyüklüklerinin 10 trilyon dolar düzeyinde bulunduğunu söyledi. Ayrıca, ülkelerin 2025 yılında dünya ortalamasının üzerinde yüzde 4,1 büyüme kaydettiğini paylaştı.
Bakan, sahip olunan bu potansiyelin somut yatırımlar, üretim kapasitesi ve nitelikli istihdama dönüşmesinin kilit olduğunu belirterek, İİT bünyesindeki iş birliğinin küresel değer zincirlerindeki konumu güçlendirecek şekilde stratejik bir süreç olarak ele alınması gerektiğini ifade etti.
Ticaret hacmi ve ülkelerarası dengenin önemi:
İİT içi ticaretin mevcut durumuna dair verileri aktaran Bolat, ICDT verilerine göre 2025 yılında üye ülkeler arasındaki toplam ticaretin yaklaşık 979 milyar dolar olduğunu ancak İİT içi ticaretin üye ülkelerin toplam dış ticaretindeki payının sadece yüzde 19,57 seviyesinde kaldığını hatırlattı. Bu durumun, üye ülkelerin dış ticaretinin yaklaşık yüzde 80'inin teşkilat dışındaki ülkelerle gerçekleştiğini gösterdiğini söyledi.
Bu göstergelerin, ortak ekonomik potansiyeli daha etkin değerlendirmek, katma değerli üretimi artırmak ve üye ülkeler arasındaki ekonomik ilişkileri derinleştirmek için fırsatlar sunduğunu belirtti.
Türkiye'nin İİT ile ticari performansı ve hedefleri:
Türkiye özelinde yapılan değerlendirmenin ardından Bolat, ülkenin İİT ile ticaretinde kaydedilen artışa dair rakamları paylaştı. Türkiye'nin İİT ülkeleriyle toplam dış ticaret hacmi 2013 yılında 87,6 milyar dolar iken 2025 yılında 119,1 milyar dolar seviyesine yükselmiştir. Ayrıca, 2026 yılının ocak-eylül döneminde bu ticaret hacmi bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 8,2 artarak 108,2 milyar dolar olarak gerçekleşti ve aynı dönemde bu ülkelere yapılan ihracat 55,2 milyar dolar oldu.
Bakan, Türkiye'nin İİT ile ekonomik ve ticari iş birliğini güçlendirme kararlılığını vurgulayarak, ticaretin kolaylaştırılması, yatırımların teşvik edilmesi ve özel sektör ilişkilerinin derinleştirilmesinin öncelikli hedefler arasında yer aldığını kaydetti.
TPS-OIC, müzakereler ve yatırım çağrısı:
Bolat, tercihli ticaret mekanizmalarından TPS-OIC'in önemine değinerek, sistemin 1 Temmuz 2022 tarihinde yürürlüğe girdiğini ve üye ülkeler arasında tercihli ticaretin geliştirilmesinde bir dönüm noktası olduğunu söyledi. Türkiye'nin başkanlığını yürüttüğü Ticaret Müzakereleri Komitesi çatısı altında, uygulamadaki sorunların ele alınmasının yanı sıra anlaşmanın kapsamının genişletilmesine ilişkin ön görüşmelerin başlatıldığını bildirdi.
Bakan, süreçte üye ülkelerin farklı ihtiyaçlarını gözeten kapsayıcı, gerçekçi ve aşamalı bir yaklaşım benimsenmesinin hedeflendiğini; TPS-OIC'in geliştirilmesinin ticaretin yanı sıra yeni yatırım fırsatları ve bölgesel üretim ağlarının güçlenmesine katkı sağlayacağını vurguladı. Bu çabaların başarısı için özel sektör, ticaret ve sanayi odaları ile yatırımcılara önemli görevler düştüğünü bildirdi.
Yatırım akımları ve atılması gereken adımlar:
İİT ülkelerine yönelik doğrudan yabancı yatırımların gelişimine dikkat çeken Bolat, 2021 yılında İİT'ye yapılan doğrudan yabancı yatırım miktarının 148 milyar dolar olduğunu, bu rakamın 2025 yılında 220 milyar dolara yükseldiğini söyledi. Ancak 2025'teki artışın bir önceki yıla göre yalnızca yüzde 0,6 olduğunu ve küresel doğrudan yabancı yatırım büyümesinin daha yüksek olması nedeniyle İİT ülkelerinin küresel payının yüzde 13,5 olarak gerçekleştiğini aktardı.
Sonuç olarak Bolat, üye ülkeler arasındaki yatırımların artırılması, sınır ötesi sermaye akışlarının kolaylaştırılması ve özel sektörün uzun vadeli kalkınma projelerine daha etkin katılımının sağlanmasının kritik olduğunu vurguladı.
TİCARET BAKANI ÖMER BOLAT, İSLAM İŞBİRLİĞİ TEŞKİLATI (İİT) EKONOMİK VE TİCARİ İŞBİRLİĞİ DAİMİ KOMİTESİNİN (İSEDAK) 42’NCİ TOPLANTISIYLA EŞ ZAMANLI OLARAK İSTANBUL’DA DÜZENLENEN İKİNCİ B57+ İŞ LİDERLERİ ZİRVESİ’NİN AÇILIŞ TÖRENİNE KATILDI.
