verimde yeni umut: dörtlü stigma tespiti:
UNESCO Dünya Miras Listesi’nde yer alan Karabük’ün Safranbolu ilçesiyle özdeşleşen safran hasadı, bu yıl verimde artırma potansiyeli taşıyan yeni bulgularla gündemde.
Gayza köyünde, Karabük Valiliği himayelerinde İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Safranbolu Ticaret ve Sanayi Odası ile Batı Karadeniz Kalkınma Ajansı ortaklığında kurulan Safranova bahçesinde üretilen ve Avrupa Birliği coğrafi işaret tesciline sahip safran, boya, yemek, kozmetik, ilaç ve gıda sektörlerinde kullanılıyor; hücre yenileme, hafıza güçlendirme, solunum yolu hastalıklarına katkı gibi etkileriyle de biliniyor.
Safranın en değerli kısmını oluşturan kırmızı stigmaların normalde üç adet olduğunu belirten yetkililer, bazı bitki örneklerinde dört stigma oluştuğunu gözlemlediklerini aktardı. Bu değişim, aynı sayıda çiçekten elde edilen ürün miktarının teoride yaklaşık %33 artabileceği anlamına geliyor.
üretimi artırmaya yönelik uygulamalar:
Safranova’daki üretim ve araştırma çalışmaları, yalnızca hasadı sürdürmekle kalmıyor; bitkinin verimliliğini yükseltmeye de odaklanıyor. Safranbolu Ticaret ve Sanayi Odası (TSO) Meclis Başkanı Cengiz Ünal, geçen yıl bir sırada yaklaşık 8–10 kökte dörtlü stigma tespit ettiklerini ve bunun verim açısından umut verici olduğunu söyledi.
Ziraat mühendisleri, oda ve ilgili kuruluşlar dörtlü stigma oluşumunun yaygınlaşması ve safran soğanlarının daha fazla yavru vermesini sağlamak için çalışmalar yürütüyor. Ünal, "Dörtlü stigma ve köklerinin daha fazla soğan verebilmesiyle ilgili konuyu çözebilirsek yüzde 30 daha fazla verim almış olacağız" diyerek beklentiyi özetledi.
safranın genetik kökeni araştırılacak:
Ünal ayrıca Karabük Üniversitesi ile yürütülen bir projeye dikkat çekti. Proje, Karabük Üniversitesi, Safranbolu TSO, TÜBİTAK ve Macaristan’daki bir üniversitenin paydaşlığında gerçekleştiriliyor. Çalışma kapsamında kurulacak laboratuvarda safran ve diğer endemik bitkilerin genetik kökenleri araştırılacak.
Laboratuvarın amaçlarından biri, safranın Safranbolu’da mı yoksa başka bir bölge veya ülkede mi yetiştiğini bilimsel yöntemlerle tespit etmek. Ünal, bu çalışmanın sadece safran için değil, diğer endemik türlerin orijinlerinin belirlenmesinde de kullanılacağını belirtti.
Safranova’da üretilen ve kilogramı 800 bin ila 1 milyon 400 bin liraya kadar alıcı bulan safranın üretimini artırmaya yönelik bu girişimlerin, bölge ve ülke ekonomisine katkı sağlaması hedefleniyor.
CENGİZ ÜNAL, SAFRANOVA'DA SAFRAN ÜRETİMİNİN YANI SIRA BİTKİNİN VERİMLİLİĞİNİ ARTIRMAYA YÖNELİK ÇALIŞMALAR YÜRÜTTÜKLERİNİ SÖYLEDİ.
