kadınların ihracata katkısı ve yeni hedefler:
Uluslararası Ticarette Kadın Organizasyonu Derneği (UKODER), Türkiye'de kadınların ihracata sağladığı ekonomik katkının artışını saha çalışmaları ve eğitim programlarıyla doğrudan ihracatçı sayısına dönüştürmeyi hedefliyor. Resmi veriler, kadın çalışanların ihracata katkısının 2013-2024 döneminde %90,3 artarak toplam katkının 60,1 milyar dolar seviyesine ulaştığını gösteriyor. Buna karşın, bu ekonomik katkının eşdeğer düzeyde kendi şirketleri üzerinden ihracat yapan kadın sayısına yansımadığı vurgulanıyor.
UKODER Başkanı ve Gümrük Müşaviri Çiğdem Ağdağ, Türkiye’nin ihracat potansiyelinin büyütülmesinde daha fazla kadının doğrudan ihracatçı olmasının kritik olduğuna dikkat çekiyor. Ağdağ, kadınların üretim ve istihdam yaratmadaki rolünü vurgulayarak, asıl sorunun bu üretimi kendi markalarıyla dünya pazarlarına taşıyabilen girişimci sayısının azlığı olduğunu belirtiyor.
kadınların yüksek teknolojili ihracattaki yükselişi:
Veriler, kadın emeğinin katma değeri yüksek alanlarda da güçlendiğini ortaya koyuyor. Orta-yüksek ve yüksek teknolojili ürünlerin ihracatına kadın katkısı 2013-2025 döneminde %176 artarak 22,2 milyar dolar seviyesine yükseldi. Bu artış, kadınların teknoloji yoğun sektörlerde de etkin hale gelme potansiyelini gösteriyor ve UKODER bu potansiyelin kadın girişimciler aracılığıyla ihracata dönüştürülmesi gerektiğini savunuyor.
Ağdağ, bir kadın girişimcinin Konya, İzmir ya da başka bir ilde ürettiği ürünün Avrupa, Amerika veya Orta Doğu pazarlarına ulaşmasının ulaşılabilir bir hedef olması gerektiğini belirtiyor. Bunun için bilgiye, finansmana, doğru pazarlara ve uluslararası iş bağlantılarına erişimin kolaylaştırılması gerektiğini söylüyor.
bilgi ve erişim eksiklikleri: eğitim ve mentorluk ihtiyaçları:
Ağdağ, ihracatın yalnızca büyük ölçekli şirketlere özgü olmadığını, küçük işletmeler ve kadın girişimcilerin dış ticarete katılımında en büyük engellerden birinin bilgi eksikliği olduğunu ifade ediyor. İlk kez ihracat yapacaklar için gümrük süreçleri, lojistik maliyetleri, uluslararası ödeme yöntemleri ve devlet desteklerinin takibi karmaşık olabiliyor. Bu noktada UKODER, süreci sadeleştirmeyi ve kadınların ilk ihracat adımını güvenle atmasını sağlamayı amaçlıyor.
UKODER, Ticaret Bakanlığı koordinasyonunda Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) ve TİM WINGS iş birliğiyle yürütülen Kadın Gücüyle Kalkınma Projesi kapsamında kadın girişimcilere e‑ticaret süreçleri, ihracat kredileri ve Eximbank destekleri, mal ve hizmet ihracatına yönelik devlet destekleri, vergilendirme, ithalat mevzuatı, lojistik ve risk yönetimi gibi alanlarda eğitimler veriyor. Program, yedi bölgeyi kapsıyor ve mentorluk bileşeniyle katılımcıların uzman desteğine erişimini güçlendiriyor. Konya’da 23 Eylül 2026 tarihinde Konya Ticaret Odası ev sahipliğinde düzenlenen eğitim de bu çalışmaların parçası oldu.
ağ kurma ve uluslararası iş birlikleri:
UKODER, Türkiye’nin farklı bölgelerindeki kadın girişimcilere ulaşmayı ve bu girişimcileri uluslararası iş ağlarıyla buluşturmayı hedefliyor. Dernek, ihracat yapan kadınları yeni pazarlara yönlendirirken, ihracata başlamak isteyenlere dış ticaret bilgi ve becerileri kazandırmayı sürdürüyor. Ağdağ, derneğin kapısının ihracat yapan, ihracata hazırlanan veya nereden başlayacağını bilmeyen tüm kadınlara açık olduğunu vurguluyor.
Hedef, yalnızca kadınların ihracata verdiği toplam katkıyı artırmak değil; daha fazla kadının kendi markasıyla doğrudan ihracat yapmasını sağlamak. Bu durum, yeni istihdam, yeni markalar ve ülkeye döviz girdisi anlamına geliyor. Ağdağ’ın ifadesiyle, kadınlar üretimde güçlü; şimdi uluslararası ticarette daha fazla söz sahibi olmalarının zamanı.
UKODER’in çalışmaları, bilgiye erişim, finansman, mentorluk ve uluslararası iş bağlantılarının geliştirilmesi ekseninde ilerliyor. Bu destekler sayesinde, kadın girişimcilerin sadece üretim yapmaları değil, küresel pazarlarda kalıcı ve bağımsız bir biçimde varlık göstermeleri hedefleniyor.
ULUSLARARASI TİCARETTE KADIN ORGANİZASYONU DERNEĞİ (UKODER) BAŞKANI VE GÜMRÜK MÜŞAVİRİ ÇİĞDEM AĞDAĞ