Bayraktar'ın 2040 vizyonu ve hedefleri:
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, İstanbul’da düzenlenen ‘Millî Enerji 2040 Lansmanı’nda Türkiye’nin energetik dönüşümüne ilişkin yol haritasını paylaştı. Sunumda öncelik verilen üç ana başlık; dışa bağımlılığın azaltılması, elektrikleşmenin hızlandırılması ve yerli üretimin güçlendirilmesi olarak öne çıktı.
Bakan Bayraktar, Türkiye’nin bugün itibarıyla enerjide yaklaşık %68 olan dışa bağımlılığını hedeflerinin orta vadede %50’nin altına indirmek olduğunu söyledi. Bu seviyeye inilmesinin, özellikle cari açığın azaltılmasına doğrudan katkı sağlayacağı vurgulandı.
Ekonomik etkiler ve cari açık açıklaması:
Bayraktar, enerji ithalatının cari açık üzerindeki etkisine dair rakamları hatırlattı: 2022 yılında enerji ithalatı faturası 96,5 milyar dolar olarak gerçekleşti; son beş yılın ortalaması ise 65-70 milyar dolar seviyesinde bulunuyor. Ayrıca 2022-2025 döneminde yaklaşık 33 milyar dolarlık cari açık kaydedildiğini aktardı. Bakan, enerjide dışa bağımlılığı %48-50 seviyelerine çekmenin cari açığın sıfırlanmasına katkı sağlayabileceğini öngördüklerini söyledi.
Nükleer, yenilenebilir ve yerli üretim öncelikleri:
Konuşmasında nükleer enerjinin iklim mücadelesindeki rolüne dikkat çeken Bayraktar, COP28’de ortaya konan hedeflerle paralel olarak nükleer kapasitenin artırılmasının önemine vurgu yaptı. Nükleer enerjiyi, kesintisiz ve kaliteli elektrik ihtiyacının olduğu alanlarda “olmazsa olmaz” bir unsur olarak niteledi.
Yenilenebilir kaynaklarla ilgili değerlendirmesinde ise Bayraktar, rüzgar ve güneş gibi kaynakların hem çevresel katkı hem de enerji ithalatını azaltma açısından kritik olduğunu belirtti. Yenilenebilir enerjiyi “her derde deva bir ilaç” olarak tanımladı ve bu alanda yerli üretimin güçlendirilmesine özel önem verdiklerini söyledi; özellikle güneş panelleri ve rüzgar türbinleri üretiminin Türkiye’de yapılmasının stratejik önemi vurgulandı.
Fosil yakıtlar, arama faaliyetleri ve geçiş stratejisi:
Bakan, enerji dönüşüm sürecinde fosil yakıtların rolünün süreceğini; doğal gazın ise bir geçiş yakıtı olarak öneminin korunacağını ifade etti. Bu çerçevede petrol ve doğalgaz aramacılığında daha aktif olunacağını ve daha çok üretim hedeflendiğini açıkladı.
Bayraktar ayrıca Türkiye’nin son 24 yılda enerji ve maden ithalatına toplam 1,1 trilyon dolar harcadığını belirterek, büyüyen ekonomiyle uyumlu bir üretim artışı planlandığını söyledi.
Elektrikleşme ve sektör hedefleri:
Milli Enerji 2040 vizyonunun elektrikleşme hedefleri de sunumda ön plana çıktı. Bayraktar, 2040’ta toplam enerji ihtiyacının %36’sının elektrikten karşılanacağını; ulaştırmada elektrikleşmenin %1’den %24’e, sanayide %33, konutlarda ise %30 seviyelerine çıkacağını aktardı.
Elektrikli araç ve altyapı hedefleri de paylaşıldı: 2040’ta 20 milyon elektrikli araç ve 1,5 milyon soket sayısına ulaşılması hedefleniyor. Bu dönüşümün petrol tüketimini düşürmesi ve enerji talep profiline etkisi planın merkezinde yer alıyor.
2040 enerji dengeleri ve üretim hedefleri:
Bakan, petrol ve doğal gaz hedeflerine ilişkin olarak şu projeksiyonları sundu: 2025’te 993 bin varil/gün olan petrol tüketimi, elektrikleşme ile birlikte 2040’ta 718 bin varil/gün seviyesine gerileyecek. Petrolün karşılanma oranı 2025’te %15 iken 2040’ta %100’e ulaşacak ve böylece petrol tüketiminin tamamı yerli imkanlarla karşılanacak.
Doğal gazda ise 2025’te 59 milyar metreküp olan tüketim, 2040’ta 57 milyar metreküp olarak öngörülüyor; doğal gazda da karşılanma oranı 2040’ta %100 seviyesine çıkarılacak.
Yatırım, istihdam ve beklenen sonuçlar:
Bayraktar, Milli Enerji 2040 vizyonu kapsamında planlanan ana çıktıları şöyle sıraladı: toplam 500 milyar dolar yatırım, 108 bin doğrudan istihdam; bunun sonucunda milli üretimin %92, yenilenebilir kurulu gücün %77, elektrikleşmenin %36 ve emisyon azaltımının %40 seviyelerine ulaşması bekleniyor. Ayrıca petrol ve doğal gaz üretiminin 1,7 milyon varil/gün düzeyine erişmesi hedeflendi.
Bayraktar’ın açıklamaları, Türkiye’nin enerji bağımsızlığı ve sürdürülebilirlik hedeflerini ekonomik denge ve yerli üretim öncelikleriyle birleştirmeyi amaçlayan kapsamlı bir yol haritasını ortaya koyuyor. Sunumda verilen hedeflerin gerçekleştirilebilmesi, yatırım, üretim kapasitesi ve altyapı dönüşümünde atılacak somut adımlara bağlı olacak.
ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANI ALPARSLAN BAYRAKTAR
