Iraklı uzmanlar, Bağdat’ın baskısını seçim propagandası olarak değerlendiriyor
HEMİN HUSSEİN/EMRAH AKBULAK/HAYDAR ŞAHİN - Iraklı siyaset bilimciler ve uluslararası ilişkiler uzmanları, Bağdat’ın ABD askerlerinin çekilmesi yönünde uyguladığı baskının bu yıl kasımda yapılacak seçimler için bir propaganda aracı olduğunu ve çekilme sürecinin tam anlamıyla ABD varlığını sonlandırmayacağını ifade ediyor.
Süreç ve takvim
ABD ile ilgili yazılı bir anlaşma kamuoyuyla paylaşılmamış olsa da, Washington’un Irak’taki görevlerini iki aşamada sonlandırmaya karar verdiği belirtiliyor. Birinci aşama geçen yıl başlamış olup, bu yıl Eylül ayında tamamlanması öngörülüyor. İkinci aşamanın ise 2026'da tamamlanması planlanıyor. Birinci aşama, Ayn el-Esed askeri üssü ile Bağdat Uluslararası Havalimanı'ndaki üssün boşaltılmasını kapsıyor; Victoria askeri üssü de sürece dahil edildiği ifade ediliyor.
Kurmanc Yunus: Çekilme tüm unsurları kapsamayacak
Iraklı siyaset bilimci Kurmanc Yunus, AA'ya yaptığı değerlendirmede ABD varlığını iki ayrı kategoriye ayırıyor: Irak ile imzalanan stratejik anlaşma kapsamındaki askeri eğitim ve Irak ordusunun yetkinliklerini artırmaya yönelik unsurlar ile DEAŞ'a karşı koalisyon gücü liderliği. Yunus, 'ABD askerlerinin çekilmesinden kasıt tüm güçlerin tamamen Irak'ı terk etmesi değil' diyerek, lojistik ve askeri danışmanlıkla ilgili personelin Irak'ta kalmaya devam edeceğini vurguladı.
Yunus ayrıca, Bağdat hükümetinin çekilme baskısını 'kasım ayındaki seçimler için bir seçim propagandası' şeklinde nitelendirerek, bunun oy kazanma aracı olarak kullanıldığını söyledi. Yunus, ABD yönetiminin, özellikle Suriye'deki tehdidin azalmasıyla birlikte bölgedeki güçlerini azaltma eğiliminde olduğuna ilişkin daha önceki açıklamalarını da hatırlattı.
IKBY'nin durumu ve bölgesel etkiler
Yunus, çekilme sürecinin Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) üzerinde doğrudan bir etkisi olmayacağını öngördü; bununla birlikte 'terör kaynaklarının henüz kurutulmadığı' gerekçesiyle ABD unsurlarının bölgesel düzeyde kalmaya devam edeceğini dile getirdi. Yunus, IKBY'nin dış ilişkilerde dengeli bir çizgi izlediğini ve bu denge sürdüğü sürece bölgenin korunacağını belirtti.
Dr. Sersam Halil: IKBY'nin konumu güçlenebilir, seçim takviminde belirsizlik var
Uluslararası ilişkiler uzmanı Dr. Sersam Halil, Ortadoğu'da değişimler beklediğini ve Irak çerçevesinde IKBY'nin konumunun güçleneceğini söyledi. Halil, çekilme kararının tarihsel bir arka plana sahip olduğunu hatırlatarak 2003'ten itibaren değişen tutumlara ve 2020'de parlamento kararına atıfta bulundu. Ayn el-Esed ve Bağdat havalimanı üslerinin boşaltılmasının bölgesel etkileri olacağını ve değişimlere yol açacağını belirtti.
Halil ayrıca ABD'nin IKBY'ye yönelik bakışının değiştiğini, bunun en somut örneğinin bölgeye yapılan büyük konsolosluk yatırımı olduğunu ve bu durumun IKBY'ye dış ilişkilerde yeni kapılar açtığını söyledi. Ancak Halil, Irak'taki siyasal istikrarsızlığın öngörüleri hızla değiştirdiğine dikkat çekerek, seçim sürecinin öngörüldüğü tarihte yapılıp yapılmayacağı konusunda şüpheler olduğunu ekledi.
Uzmanların ortak değerlendirmesi
Uzmanlar ortak olarak, Bağdat’ın ABD’ye yönelik baskısının hem iç siyasi dinamiklerle bağlantılı olduğunu hem de bölgesel dengeler üzerinde dolaylı etkileri bulunacağını vurguluyor. Ayrıca çekilme açıklamalarının, tam bir askeri kopuştan ziyade koalisyon ve savaşçı liderliği unsurlarının geri çekilmesi anlamına geldiği ve bazı ABD unsurlarının Irak'ta kalmaya devam edeceği belirtiliyor.
Haberde aktarılan görüşler, sürecin hem Irak iç siyaseti hem de bölgesel güvenlik dengeleri açısından izlenmesi gereken bir vaka olduğunu gösteriyor.
