Ticaret Bakanı Ömer Bolat, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda sunum yaptı
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu toplantısında Bakanlık, Helal Akreditasyon Kurumu ve Rekabet Kurumu bütçeleri ile 2025 kesin hesap ve Sayıştay raporlarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Bolat konuşmasında, Türkiye Yüzyılı vizyonu doğrultusunda ticaretin güçlendirilmesine yönelik hedef ve uygulamaları anlattı.
ihracat rakamları ve destek paketleri:
Bolat, ekim ayında aylık mal ihracatının %8,1 artarak 25,9 milyar dolar olduğunu, son 12 aylık yıllandırılmış ihracatın ise %5,4 yükselerek 285,6 milyar dolar ile rekor kırdığını aktardı. 2026 OVP hedefinin eylül ayında aşıldığını belirten Bakan, yılın ilk 10 ayında mal ihracatının geçen yılın aynı dönemine göre %5,5 artışla net 12,4 milyar dolar yükseldiğini ifade etti.
Hedeflere ulaşmada sağlanan doğrudan destekler öne çıkıyor: geçen yıl 22 bin 686 mal ihracatçısına toplam 23,5 milyar lira destek verildiği, 2026'da ayrılan kaynağın 32,8 milyar liraye çıktığı ve halihazırda 15 bin 914 firmaya 21,2 milyar lira destek sağlandığı vurgulandı. Hizmetler ihracatında ise 2025'te 2 bin 435 hizmet ihracatçısına 7,4 milyar lira destek verilirken, 2026'da bu desteğin 12 milyar liraya yaklaştığı, halihazırda 2 bin 104 firmaya 11 milyar lira verildiği belirtildi.
Bakan Bolat, 2027 için mal ve hizmet ihracatını desteklemeye ayrılacak kaynağın 65 milyar lira olmasının planlandığını açıkladı.
gümrükler, serbest bölgeler ve kaçakçılıkla mücadele:
Gümrük kapılarının yenilenmesine ilişkin çalışmaların sürdüğünü aktaran Bolat, Gürbulak kapısının yenilendiğini; Hatay'da Yayladağı ve Cilvegözü kapılarındaki yenilemelerin devam ettiğini, Nusaybin için Suriye tarafıyla görüşmelerin sürdüğünü belirtti. Kapıkule'de Bulgaristan tarafının kendi gümrük kapısını yenilemeye başlaması nedeniyle ilave tedbirler alındığı ifade edildi.
Kaçakçılıkla mücadelede elde edilen sonuçlar da öne çıktı: 2025'te toplam 98,7 milyar değerinde kaçak eşya ve uyuşturucu madde yakalandığı, 2026'nın ilk 10 ayında ise 54,5 ton uyuşturucu ele geçirildiği bildirildi. Bolat bu miktarın bedelinin 55,5 milyar olduğunu, ayrıca 43,5 milyar'lık kaçak ticari eşya tespit edildiğini söyledi.
Ayrıca Türkiye'de faaliyet gösteren 19 serbest bölgede geçen yıl 12,5 milyar dolar ihracat gerçekleştirildi; 2026'nın ilk 10 ayında bu tutar %5,5 artışla 11 milyar dolar olarak raporlandı.
uluslararası ticari ilişkiler, anlaşmalar ve anlaşmazlıklar:
Bolat, yeni pazarlar kazanmak için yürütülen ticaret diplomasisi ve serbest ticaret anlaşmaları çalışmalarına dikkat çekti; Türkiye'nin 25 serbest ticaret ve 7 tercihli ticaret anlaşması bulunduğu hatırlatıldı. Avrupa Birliği ile Gümrük Birliği'nin genişletilmesi, yeşil/dijital dönüşüm, e-ticaret ve çelik kotaları gibi başlıklarda müzakerelerin sürdüğü kaydedildi.
AB ile bu yıl elde edilen kazanımlar arasında, AB'nin çelik kotasını yarı yarıya azalttığı dönemde Türkiye'nin kotadaki payını %70'ten fazla koruması, makine emniyeti mevzuatında uyum için beyan metninin imzalanması ve AB'nin e-ticaret parsel başına uyguladığı 3 euro vergi muafiyetine Türkiye'nin dahil edilmesi gösterildi. Ayrıca Avrupa-Akdeniz Menşe Bölgesel Konvansiyonu kapsamında STA'ların Gümrük Birliği'ne uyarlanmasına yönelik anlaşmaların tamamlandığı, Tunus'un teatisiyle sürecin kapanacağı bildirildi.
Yerli otomobil TOGG konusunda Çin tarafından Dünya Ticaret Örgütü'ne taşınan tedbirlerin iki yıllık inceleme sonrası ilgili düzenlemeler açısından Türkiye lehine sonuçlandığı, Çin'in temyize gitmek yerine müzakere talep ettiği ve uzlaşma arayışlarının sürdüğü bilgisi paylaşıldı.
İsrail ile ticaretin iki buçuk yıldır durdurulduğu ve bu kararın hassasiyetle uygulandığı; Filistin'e yönelik acil talepler için geliştirilen özel mekanizmanın kontrollü şekilde çalıştığı vurgulandı. Ayrıca Türk bayraklı gemilerin İsrail limanlarına gitmesi ve İsrail bayraklı gemilerin Türkiye kıyı tesislerine girişinin Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı talimatıyla yasaklandığı, kurallara aykırı tespitlerde Türk Ceza Kanunu kapsamında hukuki süreç başlatılacağı belirtildi.
hal yasası taslağı ve tüketici koruması:
Tüketici koruması kapsamında bu sene yürürlüğe konulan 22 mevzuat değişikliğine değinen Bolat, Hal Kanununa ilişkin yeni taslağın Meclis grup toplantısına sunulduğunu açıkladı. Taslak; üretici birlikleri ve kooperatiflerinin kurulmasını teşvik etmeyi, üreticilerin hallerde ve pazarlarda daha fazla yer almasını sağlamayı, hal kurmalarında maddi destek verilmesini önermeyi ve vergi ile rüsum gibi muafiyetlerden yararlandırmayı amaçlıyor.
2027 bütçe teklifinin ana hatları:
Bakanlığın 2027 bütçesi toplam 104 milyar 287 milyon 271 bin lira olarak sunuldu. Bu bütçeden 65 milyar 623 milyon 137 bin lira'nın mal ve hizmet ihracatını desteklemeye ayrıldığı, personel giderleri için 30 milyar 393 milyon 103 bin lira, SGK devlet primi giderlerine 3 milyar 345 milyon 560 bin lira, mal ve hizmet alımlarına 3 milyar 82 milyon 506 bin lira, sermaye giderlerine 1 milyar 790 milyon 465 bin lira ayrıldığı ifade edildi.
Komisyon çalışması, Bakan Bolat'ın sunumunun ardından komisyondaki milletvekillerinin değerlendirmeleriyle sürdü.
Ticaret Bakanı Ömer Bolat: "Hal yasasıyla ilgili kanun taslağımız Meclisteki grubumuza sunulmuştur"
