Gelenekten ekonomiye dönüşüm:
Gaziantep'te yaz aylarında damları, avluları ve balkonları renklendiren kurutmalık sebzeler, asırlık kış hazırlığı geleneğinin bugünün pazarıyla buluştuğu bir alana dönüştü. Kentin geleneksel mutfak kültüründe yer alan patlıcan, biber, kabak ve acur gibi ürünler sadece evlerin kışlık ihtiyacını karşılamıyor; üretimden işleme, kurutma ve paketlemeye uzanan süreçle önemli bir ekonomik hareketlilik yaratıyor.
Gaziantep Ticaret Borsası verilerine göre 2025 yılında kurutmalık ürünlerin borsadaki işlem hacmi, kentin bu mirasının ticari boyutunu gözler önüne serdi.
Verilerin gösterdikleri:
GTB Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Akıncı, 2025'te borsada patlıcan, biber, kabak ve acur kurusunda toplam 57.610.512 adet ürünün işlem gördüğünü ve bu ürünlerde gerçekleşen işlem tutarının 135.748.000 lirayi aştığını bildirdi. Kilogram üzerinden işlem gören domates kurusu, bamya kurusu ve maydanoz kurusunda ise toplam 10.270 kilogramlık işlem gerçekleştirildiğini ve bunun maddi karşılığının yaklaşık 4.160.000 lira olduğu belirtildi. Borsada 2025 yılı toplam kurutmalık işlem hacmi 139.907.000 lirayi aştı.
Bu rakamlar, Gaziantep'in yalnızca kültürel bir geleneği sürdürmekle kalmadığını, aynı zamanda tarımsal üretimi katma değere dönüştüren kapsamlı bir ekonomik zincir yarattığını gösteriyor.
Güneşin ve coğrafi kimliğin rolü:
Akıncı, Gaziantep'in iklim özelliklerinin geleneksel kurutma yöntemlerine avantaj sağladığını vurguladı. Güneş altında doğal yöntemlerle gerçekleştirilen kurutmanın ürünlere özgün lezzet ve karakter kazandırdığını belirten Akıncı, üretimden tüketime uzanan süreç boyunca yerel ekonomiye katkı sağlandığını ifade etti.
GTB tarafından alınan coğrafi işaret tescilleri de bu kimliğin korunmasına yönelik adımlar arasında. Antep Dolmalık Biber Kurusu, Antep Haylan Kabağı Kurusu ve Antep Kuruluk Patlıcanı için alınan tescillerle ürünlerin isimleri ve üretim bilgileri tescil altına alınmış durumda. Akıncı, coğrafi işaretlerle Gaziantep’e özgü üretim kültürünün gelecek kuşaklara aktarılması ve ürünlerin ekonomik değerinin artırılmasının hedeflendiğini söyledi.
Yaz boyunca süren yoğun emek ve geleneksel bilgi, kurutmalık ürünler aracılığıyla hem sofralara lezzet hem de üreticilere gelir olarak geri dönüyor; Gaziantep ise bu mirası hem koruyor hem de pazara taşıyor.
GTB YÖNETİM KURULU BAŞKANI MEHMET AKINCI, GAZİANTEP’TE YAZ AYLARINDA EVLERİN DAMLARINDAN İŞLETMELERİN ÜRETİM ALANLARINA KADAR UZANAN KURUTMALIK GELENEĞİNİN BUGÜN TARIMSAL ÜRETİMİ KATMA DEĞERE DÖNÜŞTÜREN ÖNEMLİ BİR EKONOMİK FAALİYETE EVRİLDİĞİNİ SÖYLEDİ.
