Enerjide bağımsızlık yolunda: 2030'da enerji ithalatının cari açığa etkisi sıfırlanacak
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Mersin'de MÜSİAD Mersin Şubesince düzenlenen 113. Genel İdare Kurulu toplantısında Türkiye'nin yeni enerji vizyonunu paylaştı. Konuşmasında 2040 vizyonunun hedeflerini, enerji arz güvenliğini, yenilenebilir ve nükleer yatırımları, cari açıkla mücadele planlarını ve bölgesel projeleri anlattı. Bakan Bayraktar, dünyanın son yıllarda yaşadığı pandemi, Rusya-Ukrayna savaşı ve enerji krizlerinin yarattığı belirsizliğe dikkat çekti ve iş dünyasının bu yeni döneme hazırlıklı olması gerektiğini vurguladı.
2030 hedefi:
Bayraktar, Türkiye ekonomisinin dışa bağımlılıkla mücadelede enerjinin kilit rol oynadığını belirterek ülkenin bugünkü enerji tüketiminin yaklaşık %68'inin ithal edildiğini söyledi. Son yıllık ortalamalarda enerji ithalatının yıllık yaklaşık 60-65 milyar dolar bandında seyrettiğini, 2022 yılında ise 96,5 milyar dolar tutarında enerji ithalatı yapıldığını paylaştı. Bakan, Türkiye'nin ortalama cari açığının son 5 yılda 33 milyar dolar civarında olduğunu ve enerji ithalat oranı yüzde 68'den yüzde 48'e düşürüldüğünde cari açığın sıfırlanacağı projeksiyonunu açıkladı. Bu hesapla hedef, 2030'da enerji ithalatından kaynaklanan cari açığın sona ermesi yönünde.
yenilenebilir ve verimlilik yatırımları:
Vizyon beş temel başlık üzerine kuruldu: enerji verimliliği, yenilenebilir enerji, petrol ve doğal gaz arama ve üretimi, nükleer enerji ve madencilik. 2024-2030 döneminde ulusal enerji verimliliği programı kapsamında kamu ve özel sektörün yaklaşık 20 milyar dolar yatırım yapması ve böylece birincil enerji tüketiminin %15 azaltılması hedefleniyor. Yıllık elektrifikasyon ve enerji verimliliği yatırımlarının 15 milyar dolar seviyesine çıkarılması gerektiği ifade edildi.
Yenilenebilir kaynaklarda mevcut kurulu gücün 45 bin megavat olduğu, hedefin 2040'ta 175 bin megavat seviyesine çıkmak olduğu belirtildi. Deniz üstü rüzgar enerjisinde ise 6 bin megavatlık bir potansiyel tespit edildi ve bu alana yönelik yatırımların hayata geçirileceği kaydedildi.
nükleer ve bölgesel yatırımlar:
Bakan, Akkuyu Nükleer Güç Santrali projesinin Türkiye'nin en büyük yatırımlarından biri olduğunu hatırlattı. Projede dört reaktörün eş zamanlı inşa edildiğini, projeye 30 milyar dolar'ın üzerinde yabancı yatırım girdiğini ve önümüzdeki haftalarda ilk reaktörün devreye alınmasının planlandığını söyledi. Akkuyu'nun ardından Sinop ve Trakya'da da nükleer projeler hedefleniyor; amaç 2040'a kadar 10 bin megavat nükleer kurulu güce ulaşmak ve elektrik ihtiyacının en az %11-12'sini nükleerden karşılamak.
Mersin özelinde Akkuyu'nun yanında bir veri merkezi hedefi de paylaşıldı. Yapay zeka ve dijitalleşmenin artmasıyla veri merkezlerine yönelik elektrik talebinin yükseleceği, gelecekte Türkiye'nin veri merkezi elektrik talebinin 55 teravatsaat seviyesine ulaşabileceği öngörülüyor.
doğal gaz, petrol ve üretim planları:
Sakarya Gaz Sahası'ndaki yerli doğal gaz üretiminin artırılacağı, bugün itibarıyla 4 milyon hane'nin bu üretimle doğal gaz ihtiyacının karşılandığı belirtildi. Osman Gazi yüzer üretim platformu ile yıl sonuna kadar ikinci fazın devreye alınması hedefleniyor; bu sayede yıllık yaklaşık 2,5 milyar metreküp üretime ulaşılacağı ifade edildi. Doğal gaz üretiminin 2028'de dört katına çıkarılması hedeflenirken, Karadeniz ve Akdeniz'deki arama faaliyetleri ile Somali ve Pakistan'daki çalışmalara da değinildi.
Ulaşımda elektrifikasyon planlarına göre bugün yarım milyona yaklaşan elektrikli araç sayısının 2040'ta yaklaşık 20 milyon'a ulaşması ve toplam araç stokunun 41 milyon düzeyinde olup elektriklilerin oranının yaklaşık yarı olması bekleniyor. Elektrifikasyon ve verimlilik önlemleri ile 2040'ta petrol talebinin 1,2 milyon varil seviyesine yükselmesinin önüne geçilerek yaklaşık 718 bin varil seviyelerinde tutulması hedefleniyor. Gabar'daki üretimin 2027'de günlük 100 bin varil'in üzerine çıkarılması amaçlanıyor.
yatırım ve destek paketleri:
Bakan Bayraktar, vizyonun gerçekleşmesi için 2040'a kadar yaklaşık 500 milyar dolar yatırım öngördüklerini, bunun 300 milyar dolar'ının özel sektör, geri kalanının kamu yatırımları olacağını söyledi. Süreçte Türkiye Petrolleri, BOTAŞ, TEİAŞ, EÜAŞ ve Eti Maden gibi milli kuruluşların rolü vurgulandı. Ayrıca son 5 yılda elektrik ve doğal gaz faturalarına yönelik desteklerin toplamının 74,9 milyar dolar olduğu ve doğal gaz destek oranının %63 seviyelerine ulaştığı bilgisi paylaşıldı.
Su yönetimine yönelik olarak kıyı şehirlerinde deniz suyunun arıtılması planları da anlatıldı. Yılda 1 milyar metreküp deniz suyunun arıtılması ve bunun belediyelerin kullandığı suyun en az %10'unu karşılaması hedefleniyor; bu çalışmalar için yıllık 5 milyar kilovatsaat enerji ihtiyacı öngörülüyor.
Bayraktar, enerjide bağımsızlığın sadece arz güvenliği değil, aynı zamanda değişen jeopolitik dengelerde Türkiye'ye stratejik güç kazandıracağına dikkat çekti ve enerjide bağımsızlığın milli güvenlik meselesi olduğunu vurguladı. Mersin Valisi Atilla Toros da kentin liman, organize sanayi bölgeleri, tarım ve turizm potansiyeliyle önemli bir yatırım ve ticaret merkezi olduğunu, Akkuyu'nun bölge ve ülke için stratejik öneme sahip olduğunu ifade etti.
Program, plaket takdiminin ardından sona erdi.
BAKAN BAYRAKTAR, MERSİN'DE TEMASLARI KAPSAMINDA MÜSİAD MERSİN ŞUBESİNCE BİR OTELDE DÜZENLENEN 113. GENEL İDARE KURULU TOPLANTISINA KATILDI.
