tbmm sunumu ve bütçe görüşmeleri:
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda bakanlığın 2027 bütçe teklifi ile 2025 kesin hesap ve Sayıştay raporlarına ilişkin sunum yaptı. Toplantının soru‑cevap bölümünde Ersoy, hem yürütülen çalışmaların hem de ortaya çıkan verilerin değerlendirmesini milletvekilleriyle paylaştı.
erken rezervasyonlardaki dalgalanma ve hızlı toparlanma:
Ersoy, 2026'nın ikinci çeyreğinde coğrafyadaki savaşların etkisiyle özellikle resort bölgelerde erken rezervasyonlarda ciddi iptaller yaşandığını belirtti. Bakanın verdiği rakamlara göre, erken rezervasyon dönemini kapsayan 1 Nisan – 1 Kasım aralığında resort bölgelerde bölgesine göre %20 ile %30’a varan iptaller görüldü. Buna rağmen Bakan, üç aylık yoğun tanıtım faaliyetleri ve geriye dönük rezervasyon çabaları sayesinde bu kayıpların büyük bölümünün geri alındığını söyledi.
Bakan ayrıca resort bölgelerin şu an eksi 5.5 – eksi 5.61.5–2 bandında bir negatif kapanış beklediklerini ifade etti. İstanbul ve diğer şehirlerde yapılan yoğun kampanyaların savaşın yarattığı olumsuzluğa rağmen pozitif sonuçlar vermeye başladığını vurguladı.
jeopolitik riskler ve hava trafiğinin rolü:
Ersoy, Türkiye'nin turizm faaliyetlerini yürütürken "tam bir ateş çemberi içinde" bulunduğunu söyledi ve Ukrayna‑Rusya savaşı ile 28 Şubat'ta başlayan İran hattındaki gelişmeler başta olmak üzere bölgedeki yayılma risklerine dikkat çekti. Bakan, savaşların özellikle sınır ve kaynak pazarlarında doğrudan olumsuzluk yarattığını; en kritik etkinin ise hava trafiğinin kapanması olduğunu belirtti.
Rusya'da 2026 boyunca artan drone saldırıları ve havalimanlarındaki gecikmelerin hava trafiğini azalttığını, bunun da yolcu akışında düşüşe neden olduğunu aktardı. Buna rağmen Ersoy, Cumhurbaşkanlığı ve Dışişleri Bakanlığı'nın barışçıl diplomasi çabalarının algı yönetiminde olumlu katkı sağladığını ifade ederek, ""Türkiye, bunca olumsuzluğa rağmen ateş çemberinin ortasında bir istikrar adası olmayı başardı"" sözünü kullandı.
strateji: pazar çeşitliliği, ürün ve tanıtım:
Bakan, 2018'de başlatılan strateji değişikliği ve atılan kurumsal adımları hatırlattı; bunun içinde Türkiye Turizm Tanıtım Ajansının kuruluşu ve sektörün nitelikli turist hedefine yönelik eğitim çalışmalarının yer aldığını söyledi. Turizmi krizlere karşı dayanıklı kılmak için öne çıkan dört başlıca unsurun kaynak pazar çeşitliliği, ürün çeşitliliği, etkili PR ve reklam anlaşmaları ile güçlü ulaşım ağları olduğunu vurguladı.
Charter uçuşların resort bölgelerdeki payının %80–85 civarında olduğuna dikkat çeken Ersoy, tur operatörlerinin risk almayı tercih etmemesi nedeniyle rotaların batı Avrupa'ya kaydığı dönemlerde, Türk havayolları ve ek uçuşlarla açığı kapattıklarını, yeni rezervasyonlar ve otel katkılarıyla dolulukları artırdıklarını anlattı.
ekonomik veriler ve sezon uzatma çabaları:
Bakan, turizm gelirlerinin değerlendirilmesinde dikkat edilmesi gereken ölçünün "kişi başı gecelik gelir" olduğunu belirtti. Verilere göre, 2017 sonunda 82,9 dolar olan yabancı turist kişi başı gecelik gelir, bu yılın ilk 9 ayında 119,9 dolara yükseldi; gurbetçiler dahil edildiğinde ise 75,8 dolardan 107,7 dolara çıktı. Ersoy bu artışları sektörün gelir yapısındaki olumlu bir gelişme olarak nitelendirdi ve sezon uzatmaya yönelik çalışmalara uzun süreli önem verdiklerini tekrarladı.
Bakan, Ege ve Antalya gibi bölgelerin farklı dinamikleri bulunduğunu, Ege'nin deniz sıcaklığı ve sezon kısalığı nedeniyle golf, spor, kültür ve gastronomi gibi destekleyici ürünler geliştirerek sezonu uzatmak gerektiğini, bu tür projeler için yatırımcılara çağrı yaptıklarını kaydetti.
etkinlikler ve tanıtım hamleleri:
Ersoy, Formula 1 organizasyonunu Bakanlıkça yakından takip ettiklerini ve etkinliğin sadece pistle sınırlı tutulmayacağını söyledi. Yarış öncesi, yarış ve sonrası dönemi kapsayan paketlerle İstanbul, Antalya ve Bodrum gibi destinasyonlarda tatili uzatacak tanıtımlar planlandığını aktardı. Ayrıca La Liga gibi spor organizasyonları ve sezon dışı etkinliklerle düşük sezonun destekleneceğini belirtti.
Bakan, Turizm Geliştirme Ajansı ve bakanlık birimlerinin yoğun bir şekilde etkinlik, tanıtım ve dijital iletişim çalışmalarını sürdürdüğünü ifade ederek, sektörün hedeflerini yakalamak için pazar çeşitlendirmesi ve hızlı manevra kabiliyetiyle çalışmaya devam edeceklerini vurguladı.
Öne çıkan rakamlar ve vurgular: 2025 yılını 65,2 milyar dolar gelir ve 64 milyon ziyaretçi ile kapatma, erken rezervasyon döneminde yaşanan %20–30 iptaller, resort bölgelerin toparlanmasının eksi 5.5–5.6 seviyelerine çekilmesi ve kişi başı gecelik gelirin 82,9 dolardan 119,9 dolara yükselmesi, sunumun merkezinde yer aldı.
GÖKHAN YAZGI, NADİR ALPARSLAN, KÜLTÜR VE TURİZM BAKANI MEHMET NURİ ERSOY, SERDAR ÇAM VE COŞKUN YILMAZ (SOLDAN SAĞA)
