Avrupa’nın güvenliği pazarlık konusu değil: AB Ukrayna’nın yanında
Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Polonya Dışişleri Bakanı Radoslaw Sikorski ve Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha Varşova’da yaptıkları ortak basın toplantısında blokun tutumunu net biçimde ortaya koydu. Baltık Denizi Devletleri Konseyi toplantısı sonrasında düzenlenen açıklamada, AB yetkilileri Avrupa kıtasının güvenliğinin pazarlıkla sınırlandırılamayacağını, Ukrayna’ya verilen desteğin artırılması gerektiğini söyledi.
Toplantının ana mesajları:
Sikorski, toplantının bölgedeki ülkelerin birliğini teyit ettiğini belirterek Ukrayna'ya askeri ve mali desteğin güçlendirilmesinin "kılik önemde" olduğunda mutabık kaldıklarını ifade etti. Sikorski ayrıca, savaşın sona erdirilmesine ilişkin girişimleri desteklediklerini ancak sıralamanın doğru olması gerektiğini; "Önce ateşkes, ardından kalıcı barış görüşmeleri gelmeli" dedi.
Hem Sikorski hem de Kallas, Ukrayna’nın rızası olmadan çözüm dayatılamayacağını vurguladı. Sikorski, Avrupa güvenliğiyle ilgili kararların doğu kanadındaki ülkelerin katkısı olmadan açılamayacağına dikkat çekti ve muhtemel bir anlaşmanın koşullarından en çok bu ülkelerin etkileneceğini söyledi.
Yaptırımlar, vize siyaseti ve mali destek:
Polonya Dışişleri Bakanı, Rusya’ya yönelik yaptırımların ağırlaştırılması çağrısında bulundu ve Schengen bölgesinin Rusya politikasının sıkılaştırılması gerektiğini savundu. Sikorski, "Rus vatandaşlarına Schengen turist vizesi verilmesinin durdurulmasını destekliyoruz" diyerek, Rusya’nın Avrupa içindeki etki faaliyetlerine karşı sınırlayıcı adımlar atılması gerektiğini belirtti.
Kaja Kallas, AB’nin Ukrayna'nın dayanıklılığını güçlendirmek için adımlar attığını söyleyerek, bu hafta 4,36 milyar euro destek kredisi sağlandığını hatırlattı ve daha fazlasına ihtiyaç olduğunun açık olduğunu vurguladı. Kallas ayrıca, çatışmanın gidişine dair değerlendirmelerde, Rusya’nın sahada ilerleyemediğini ve sadece ekim ayında 54 bin Rus askerinın öldüğü veya yaralandığı yönündeki veriyi sarsıcı bir örnek olarak sundu.
AB’nin rolü ve uluslararası görüşmeler:
Kallas, olası bir Rusya-Ukrayna anlaşmasının Avrupa’yı da ilgilendireceğini belirterek, "Avrupa Birliği’ni devre dışı bırakmanın yolu yok" dedi ve Avrupa’nın güvenlik garantileri, yaptırımlar, yeniden inşa ve Ukrayna’nın AB üyeliği gibi konularda söz sahibi olması gerektiğini vurguladı. Kallas, ABD Başkanı Donald Trump’ın olası büyük çaplı bir anlaşma açıklamalarına ilişkin olarak da "Tarafı olmadığımız bir anlaşmayı uygulamayacağız" ifadesini kullandı ve yaptırımlar ile dondurulmuş varlıklara ilişkin kararların AB’nin yetkisinde olduğunu hatırlattı.
Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha ise Ukrayna ve Avrupa’nın çıkarlarının dışarıda bırakılmaması gerektiğini belirtti: "Ukrayna olmadan Ukrayna hakkında hiçbir karar alınamaz. Avrupa olmadan Avrupa hakkında hiçbir karar alınamaz." Sybiha, 10-11 Kasım tarihlerinde Abu Dabi’de planlanan görüşmelere dikkat çekerek Avrupa’nın hem öncesinde hem sonrasında barış sürecinin parçası olması gerektiğini söyledi.
Sahadaki duruş ve öncelikler:
Sybiha toplantıda Ukrayna’nın önceliklerini; güvenlik garantileri, Karadeniz’de gerilimin azaltılması, enerji ateşkesi, çocukların iadesi ve esir takasını sıraladı. Bakan, Ukrayna’nın cephede son üç yılın en güçlü konumunda olduğunu belirtti ve "Ne kadar uzağı vurabilirsek, savaşın sonu o kadar yakın olur" sözleriyle uzun menzilli operasyonlara devam edecekleri mesajını verdi.
Kallas, Rusya’nın Ukrayna topraklarındaki hak iddialarının tanınamayacağını, savaş suçları ve uluslararası hak ihlallerinden sorumlu tutulması gerektiğini ve yol açtığı yıkımın bedelini ödemesi gerektiğini belirtti. Kallas'ın değerlendirmesinde, "Taviz vermesi gereken mağdur değil, saldırgandır" vurgusu öne çıktı.
Toplantıda ayrıca Rusya’nın gri bölge taktiklerine karşı Avrupa’nın daha yüksek maliyetler yüklemesi gerektiği üzerinde duruldu. Kallas, Rusya daha büyük riskler almaya hazır olduğuna göre Avrupa’nın da misilleme kapasitesini artırması gerektiğini; Rusya’nın Avrupa’ya yönelik saldırılarının bedelinin giderek ağırlaşacağını söyledi.
Varşova’daki ortak açıklama, AB üyelerinin Ukrayna’ya yönelik destek, yaptırımlar ve uluslararası müzakerelerde daha koordineli ve etkin rol alma eğilimini ortaya koydu. AB yetkilileri, hem sahadaki dayanıklılığın güçlendirilmesi hem de müzakere süreçlerinde Avrupa’nın konunun merkezinde tutulması gerektiği mesajını tekrarladı.
AVRUPA BİRLİĞİ (AB) DIŞ İLİŞKİLER VE GÜVENLİK POLİTİKASI YÜKSEK TEMSİLCİSİ KAJA KALLAS, POLONYA DIŞİŞLERİ BAKANI RADOSLAW SİKORSKİ VE UKRAYNA DIŞİŞLERİ BAKANI ANDRİİ SYBİHA İLE YAPTIĞI ORTAK BASIN AÇIKLAMASINDA, "AVRUPA’NIN RUSYA KARŞISINDA TEMEL GÜVENLİK ÇIKARLARI VAR. BİZ ARABULUCU DEĞİLİZ. KARARLILIKLA UKRAYNA’NIN YANINDAYIZ" İFADELERİNİ KULLANDI. KALLAS, ABD BAŞKANI DONALD TRUMP’IN UKRAYNA’DA "AVRUPA’YI DA KAPSAYACAK BÜYÜK BİR ANLAŞMANIN ÇOK YAKIN OLDUĞU" AÇIKLAMASINA İLİŞKİN, "TARAFI OLMADIĞIMIZ BİR ANLAŞMAYI UYGULAMAYACAĞIZ" DEDİ.
