Diyarbakır'da kışlık peynir mesaisi başladı
Diyarbakır'da vatandaşlar, yaz döneminde hayvanların doğal otlaklarda beslenmesi sonucu elde edilen daha yağlı ve uygun fiyatlı peynirleri satın alarak kışlık stoklama çalışmalarına başladı. Bu yıl bölgedeki yağışların bol olması ve meraların verimli geçmesi süt üretimini artırırken, peynir fiyatlarında belirgin bir yükseliş yaşanmadı.
Üretim, meralar ve fiyatlardaki seyir
Yetkililer ve üreticiler, otlakların yeşil ve verimli olmasıyla hayvanların daha uzun süre otlaklarda beslendiğini, bunun da süt verimini ve peynir üretimini olumlu etkilediğini belirtiyor. Sonuç olarak pek çok noktada peynir fiyatları geçen yıla göre sabit kaldı veya sınırlı oynama gösterdi; tüketiciler yaz döneminde alım yapıp kışa stoklama yolunu tercih ediyor.
Soğuk hava depoları ve işletme sahiplerinin gözlemleri
Engin Dinç, 25 yıldır soğuk hava deposu işlettiğini söyleyerek, "mart aylarında peynir alımlarının başladığını ve ağustos ayına kadar soğuk hava depolarında muhafaza ettikten sonra tüketildiğini" anlattı. Dinç, stoklama pratiğinin nedenlerini ve fiyat verilerini şu şekilde aktardı: "Bazen 9-10 hatta 11’inci aya kadar bile bekleten oluyor. Bahar ayında peynir ucuz ve kalitelidir. Kalitesinden ve uygun fiyatlı olmasından dolayı vatandaşlar bu yöntemi uyguluyor. Kış aylarında aynı lezzette peynir bulunmaz. Şuanda peynir fiyatları 300-350 lira arasında değişiyor. 300 lira olan peynirler Muş, Erzurum, Karlıova’dan gelen peynirlerdir. 350 lira verilen peynirlerde orijinal Karacadağ peynirlerimizdir. Karacadağ peyniri daha yağlı ve güzel olduğu için 50 TL fiyat farkı vardır. Soğuk hava deposu fiyatı ise boy farkına göre 400-750 lira arasında değişiyor. Bu yıl işler çok iyidir. Yağışlar bol olduğu için süt de boldu, peynir de boldu. Fiyat aynı kaldı bu yüzden alımda bol oldu. Eğer bu yıl yağışlar az olsaydı peynir kilogramı 450-550 lira arasında olacaktı. Bu da alım gücünü zorlaştıracaktı. Soğuk hava depomuzun kapasitesi 13 bin bidon alacak şekildedir. Şuan kapasiteye yaklaşmış durumdayız."
Pazar uygulamaları ve peynir çeşitlerinin farkı
Tarihi Sur ilçesindeki peynirciler pazarı esnaflarından Ömer Aybak, köylerden getirilen peynirlerin tenekelere doldurulup tuz-su dengesi sağlanarak soğuk hava depolarına gönderildiğini anlattı. Aybak, uygulama takvimini ve tüketici tercihlerini şöyle özetledi: "Köyde hazırladığımız peynirleri tenekelerimiz var onlara dolduruyoruz, tuzunu, suyunu ayarlayıp soğuk hava deposuna gönderiyoruz. 3-4 veya 5’inci ayda bu işlemi yapıyoruz. 8-9 veya 10’ncu aya kadar soğuk hava deposunda muhafaza ediyoruz. Daha sonra kış aylarında çıkarıp kışlık hazırlığı yapamayan müşterilerimize sunuyor. Kış hayvanlar dışarı çıkamıyor. Kaldıkları yerde saman ile besleniyorlar. Saman peynirini de bizim vatandaşlar tüketmiyor. Ot peyniri ile saman peyniri arasında çok fark var. Ot peyniri daha yağlı daha dolgun oluyor. Mesela salamura dediğimiz peynirimiz kışın yapılmıyor. Yazın tek var. Yaz aylarında da yenmiyor taze olduğu için. Dinlenmesi lazım. Bu yüzden vatandaşlarımız yazın soğuk hava deposuna koyuyor kışında tüketiyor. Kış aylarında daha pahalı oluyor fiyatlar. Şu an 250 ile 280 lira arasında olan peynir kış aylarında ise 450 ile 500 lira arasında satılmaktadır".
Pazarlarda ve süt ürünleri satış noktalarında gözlemlenen hareketlilik, tüketicilerin yaz döneminde alıma yöneldiğini gösteriyor. Stoklama uygulamaları hem tüketicilerin kış aylarında fiyat dalgalanmalarından etkilenmesini azaltıyor hem de üreticiler açısından düzenli talep anlamına geliyor.
Önemli veriler: peynir fiyatları yazda genelde 250-350 lira aralığında belirtilirken, bazı özel karacadağ peyniri grupları için fiyat farkı 50 TL olarak kaydedildi; soğuk hava deposu kiraları boy/kapasitelerine göre 400-750 lira arasında değişiyor ve depoların kapasite örneğinde 13 bin bidon şeklinde bilgiler paylaşıldı.
DİYARBAKIR’DA VATANDAŞLAR, YAZ AYLARINDA DAHA YAĞLI VE UYGUN FİYATLI OLAN PEYNİRLERİ SATIN ALARAK KIŞ İÇİN STOK YAPMAYA BAŞLADI. BU YIL YAĞIŞLARIN BOL OLMASI VE MERALARIN VERİMLİ GEÇMESİ NEDENİYLE SÜT ÜRETİMİ ARTARKEN, PEYNİR FİYATLARINDA DA ÖNEMLİ BİR YÜKSELİŞ YAŞANMADI.
