BŞEÜ'lü Doç. Dr. Gamze Kaya'dan biber tohumları için yüksek kesinlikli yeni tohum güç testi
Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi (BŞEÜ) Ziraat ve Doğa Bilimleri Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Gamze Kaya, biber tohumlarında kalite ve verimliliği artırmayı hedefleyen yeni bir tohum güç testi geliştirdiklerini açıkladı. Çalışma, Q1 kategorisinde yer alan Seed Science and Technology (2026) dergisinde "A new potential seed vigour test for pepper: excess water stress" başlığıyla yayımlandı.
Yöntemin temel ilkeleri
Geliştirilen yöntemde, tohumların çimlenmesi için gerekli olan optimum su miktarının 3-5 kat daha fazlası kullanılarak tohumlara aşırı su stresi uygulanmaktadır. Bu koşulda tohumların çevreden aldığı oksijen sınırlanmakta; güçlü tohumlar sınırlı oksijen altında çimlenme yeteneğini korurken zayıf tohumlar çimlenememektedir. Araştırmada, bu yaklaşımın mevcut tohum güç testlerine göre daha yüksek kesinlikte sonuçlar verdiği vurgulanmıştır.
Mevcut yöntemlerle karşılaştırma ve avantajlar
Mevcut testlerde genellikle yüksek sıcaklık, yüksek ortam nemi veya tohum nemi uygulamaları kullanılırken, geliştirilen yöntem kimyasal veya özel alet gerektirmemektedir. Ayrıca yöntem daha kolay ve daha ucuz olup, tohum kaynaklı patojen oluşumuna yol açmamaktadır. Bu sayede tohumluk miktarı daha hassas şekilde ayarlanabilmektedir.
Uygulama alanları ve beklentiler
Çalışmadan elde edilen sonuçlar, yöntemin özellikle yerli tohumluk firmalarının daha yüksek kalitede tohum üretmesini mümkün kıldığına işaret etmektedir. Doç. Dr. Gamze Kaya'nın ifadelerine göre, bu gelişme sayesinde çiftçiler daha kaliteli tohumluk kullanarak hem daha yüksek verim hem de daha kaliteli ürün elde edebileceklerdir. Ayrıca yerli tohumluk firmalarının uluslararası pazarlarda rekabet avantajı kazanması ve tercih edilmesinin mümkün olduğu belirtilmiştir. Çalışmanın gelecekte Uluslararası Tohum Test Birliği (ISTA) tarafından biber tohumları için standart bir yöntem olarak kabul edilmesinin beklendiği ifade edilmiştir.
bölgesel etki ve üniversitenin rolü
Doç. Dr. Gamze Kaya, çalışmanın üniversitenin bölgesel tarımsal ihtiyaçlara bilimsel çözümler üreten yaklaşımını yansıttığını belirtti. Geliştirilen tohum kalite değerlendirme yönteminin yerli tohumluk firmalarının üretim kalitesini artırarak hem üretim verimliliğine hem de ürün kalitesine katkı sağlayacağı, elde edilen keşiflerin yerli tohumculuk sektörünün rekabet gücünü artırma potansiyeli taşıdığı vurgulandı. Bu başarının üniversitenin akademik altyapısı, laboratuvar imkanları ve uygulamaya dönük araştırma hedeflerinin bir göstergesi olduğu ifade edildi.
TARIMDA KALİTE VE VERİMLİLİĞİ GÜÇLENDİREN YENİLİKÇİ TEST YÖNTEMİ
