ATSO 2025 değerlendirmesi: 'Uluslararası bir kent olma hürriyetini yakalıyoruz'
Antalya Ticaret ve Sanayi Odası (ATSO) Başkanı Yusuf Hacısüleyman, ATSO yönetimi ve Ekonomi Muhabirleri Derneği (EMD) Antalya Şubesi üyeleriyle yaptığı toplantıda kentin 2025 performansını, 2026 beklentilerini ve öncelikli riskleri değerlendirdi. Görüşmede Expo alanı, yabancı sermaye yapısı, 2050 vizyon çalışmaları ve ATSO’nun seçim takvimi de gündeme alındı.
Finansmanı eksik kalan üretim ve erişim sorunu
Hacısüleyman, iş dünyasının 2025 yılına olumlu beklentilerle girse de bu beklentilerin gerçekleşmediğini belirtti. Üretim için gerekli kaynağın 2025’te sağlanamadığını vurgulayarak, enflasyon hedeflerinin tutmadığını ve faiz politikalarında beklenen düşüşün istenen biçimde ilerlemediğini söyledi. Finansmana erişim problemini iş dünyasının en önemli sıkıntılarından biri olarak niteledi ve enflasyonla mücadelenin bu bağlamda öncelikli alanlardan olması gerektiğini aktardı.
Yabancı sermaye: sayı küçük ama etki büyük
ATSO kayıtlarına göre kentte 67 bin şirket bulunuyor; bunların 6 bin 142’si yabancı sermayeli. Hacısüleyman, bu şirketlerin sermaye gücünün yerel şirketlerden daha yüksek görüldüğünü belirterek, toplam sermayenin yüzde 23-24’ünün yabancı şirketlerden geldiğini söyledi. Bu yapının Antalya'yı yalnızca turistik değil ekonomik açıdan da uluslararası bir kent haline getirdiğini ve yabancı yatırım iştahını artırdığını ifade etti.
Turizm, tarım ve sanayinin katkısı
Hacısüleyman, Antalya'nın öncelikle bir hizmet ihracatı kenti olduğunu vurguladı. Kişi başı turizm gelirinin 972 dolar olduğunu, yaklaşık 17 milyar dolar turizm geliri öngördüklerini belirtti (16 milyon yabancı ziyaretçi baz alınarak). Tarım ve sanayi ihracatlarıyla birlikte kent ekonomisinin ülke ekonomisine katkısının 20 milyar dolar civarında olduğunu, bu rakamlarla Antalya'nın şehir bazında 6’ncı büyük ekonomi sayıldığını aktardı.
Vergi, şirket hareketliliği ve yatak kapasitesi
2025'te kente 177 milyar Türk lirası vergi tahakkuk edildiğini ve bunun %80’in üzerinde bir kısmının tahsil edildiğini söyleyen Hacısüleyman, bu açıdan güçlü kalındığını ancak ekonomik zorlukların sürdüğünü belirtti. Antalya'da 2025'te kurulan şirket sayısının yaklaşık 5 bin 500, kapanan şirket sayısının ise 2 bin 600 civarında olduğunu aktardı. Mevcut 657 bin yatak kapasitesinin yeterli olduğunu, yeni teşviklerle arzın hızla artmasının arz-talep dengesini bozabileceği uyarısını yaptı.
Rezervasyonlar, ana pazarlar ve küresel riskler
Hacısüleyman, 2024 ve 2025 turist sayılarının birbirine çok yakın olduğunu belirterek 2026 için aynı seviyeleri yakalama beklentisini paylaştı. Erken rezervasyon döneminin 31 Mart'ta tamamlanacağını, esas eğilimin o tarihten sonra netleşeceğini söyledi. Ana pazarlar bağlamında Almanya ve Rusya'nın toplam payının yüzde 45 olduğunu hatırlattı ve iki ana pazara yüksek bağımlılığın risk oluşturduğunu vurguladı. Ayrıca Rusya-Ukrayna savaşı, İsrail-Gazze çatışması ve bölgesel gerilimlerin hem ekonomik hem de moral etkiler yarattığını belirtti; moral bozukluğunun seyahat ve harcama kararlarını erteleyebileceğine dikkat çekti.
Üretim ve ihracata yönelme çağrısı
İş dünyasına 'temkinli büyüme' ve 'ayağını yorganına göre uzatma' tavsiyesinde bulunan Hacısüleyman, üretimin sürdürülmesinin ve kapasitenin ihracata yönlendirilmesinin önemini vurguladı. Kapasite düşüşü veya atıl dönemlerin tekrar canlandırılmasının zor olduğunu belirterek, üretimi korumanın öncelikli olduğunu söyledi.
Expo alanı ve fuar-kongre altyapısı ihtiyacı
2016'dan bu yana büyük ölçüde atıl kalan 1 milyon metrekarelik Expo alanının mutlaka kente kazandırılması gerektiğini belirten Hacısüleyman, Antalya'nın doğrudan uçuş sağladığı 330 şehir ve güçlü yatak kapasitesine rağmen modern, büyük ölçekli bir fuar-kongre merkezine ihtiyacı olduğunu söyledi. COP31 gibi etkinliklerin bu dönüşüm için fırsat olabileceğini, 100 bin–150 bin metrekare düzeyinde alan ihtiyacının bulunduğunu aktardı.
ATSO’nun 2026 vizyonu ve seçim takvimi
ATSO'nun 2026'da fikir üretme, dijital kimlik ve yurt dışı açılım gibi alanlarda faaliyetlerini sürdüreceğini belirten Hacısüleyman, 10 Şubat'ta "Dijital İnsan" başlıklı bir etkinlik planladıklarını söyledi. ATSO seçimlerinin 2026 sonbaharında yapılmasının planlandığını, kesin tarihlerin yönetim kurulunda henüz netleşmediğini ekledi.
Su yönetimi uyarısı
ATSO Başkan Yardımcısı Hakan Pakalın toplantıda Antalya'nın su yönetiminde Türkiye geneline göre daha iyi bir konumda olduğunu belirtti ancak mevcut tüketim alışkanlıkları ve yağış eğilimleri göz önünde bulundurulduğunda 3-5 yıl içinde sıkıntılı senaryoların gündeme gelebileceğine dair uyarıda bulundu.
Değerlendirme: Hacısüleyman'ın verdiği veriler Antalya'nın turizmle başlayan, yabancı sermaye ile güçlenen bir ekonomik yapı sergilediğini; ancak finansmana erişim, ana pazar bağımlılığı ve altyapı eksikliklerinin orta vadede yönetilmesi gerektiğini gösteriyor. Expo alanı ve nitelikli fuar-kongre merkezi yatırımları ile üretimin ihracata yönlendirilmesi, kentin risklere karşı dayanıklılığını artırabilecek stratejik öncelikler olarak öne çıkıyor.
EMD BULUŞMASINDA KONUŞAN ATSO BAŞKANI YUSUF HACISÜLEYMAN, ANTALYA’NIN EKONOMİK GÖRÜNÜMÜNÜ DEĞERLENDİRDİ. KENTİN 6 BİN 142 YABANCI SERMAYELİ ŞİRKETİYLE ULUSLARARASI BİR TİCARET MERKEZİ HALİNE GELDİĞİNİ BELİRTEN HACISÜLEYMAN, "TOPLAM SERMAYENİN YÜZDE 23-24’Ü YABANCI ŞİRKETLERDEN GELİYOR. SADECE TURİSTİK ZİYARETÇİ DEĞİL, EKONOMİK OLARAK DA ULUSLARARASI BİR KENT OLMA ÖZELLİĞİNİ YAKALIYORUZ. BU DA YABANCI SERMAYENİN İŞTAHINI TETİKLİYOR" DEDİ.
