Mobil tırla taşınan arılar yaylada doğal bal veriyor
Kış aylarını Antalya'nın Manavgat ilçesinde geçiren arıcılar, ilkbaharda arılarını kilometrelerce taşıyarak Konya'nın yüksek rakımlı yaylalarına çıkarıyor. İş insanı Hüseyin Tepe tarafından tasarlanan mobil arıcılık tırında toplam 240 kovan bulunuyor; arıcılar yaklaşık iki aydır arılara hiçbir şeker takviyesi vermeden, doğadaki nektar ve polenlerle bal üretiyor.
Tırın tasarımı ve çalışma düzeni:
Tırın içinde sağda 120, solda 120 olmak üzere kovanlar raylı sisteme yerleştirilmiş durumda. Her kovanda 20'şer çıta bulunuyor ve tırın üst kısmı açılıp kapanarak arıcılara kolay erişim sağlıyor. Kovanlar raylı sistem üzerinde hareket ettiriliyor; bakım yapılacağı zaman tırın üzeri açılarak hızlı müdahale mümkün oluyor. Ayrıca tırda arıcıların yaşam alanı, kamera sistemi, güneş enerjisi paneli ve tank gibi donanımlar yer alıyor. Bunun yanında sahada yaklaşık 200 civarında dışarıda konumlandırılmış kovan da bulunuyor.
Hasat beklentisi ve ürün kontrolü:
Arıcılar bu sezon için yaklaşık 5-5,5 ton bal hasadı bekliyor. Ürünler piyasaya arz edilmeden önce her yıl analize gönderiliyor; geçen yılki analizde 760 protein değeri ve yüzde 5 şeker değeri belirlendi. Tepe ve ekibi, balı analiz yaptırmadan satışa sunmuyor ve kalite ile doğallığı miktardan önde tutuyor.
Doğal üretim uygulamaları ve arı sağlığı
Yayla rotası ve floraya bağlı verim:
Arıcılar mayıs başında Konya'nın Bozkır ilçesine (yaklaşık 1500 rakım), temmuz başında ise yaylanın en yüksek noktasına çıkarak 2200 rakım civarında konumlanıyor. Yaylada geven, yer kekiği, taş kekiği, şalba ve çakır dikeninin de aralarında olduğu çok sayıda çiçek türü bulunuyor. Son yağışlar geven verimini olumsuz etkilerken; taş kekiği, yer kekiği ve çakır dikeninden elde edilen nektarlarla yine de önemli miktarda bal sağlanabildi.
Kışlık stok, ana arı üretimi ve bakım:
Arıcılar bal hasadında arıların kışlık yiyeceklerini koruyor; üst katlardaki ballar alınırken taban katındaki kışlık stoklara dokunulmuyor. Bu uygulama arıların kışı atlatabilmesi için kritik kabul ediliyor. Şu anda kovanda ortalama üç çıtada yavru, beş çıtada bal bulunduğu, bu beş çıtadaki balın arıların altı aylık beslenmesini sağlayacağı belirtiliyor. Arıcılık ekibi dışarıdan ana arı almayıp kendi damızlık kovanlarında ana arı üretimi yapıyor; dört adet damızlık kovanla kendi kraliçe arılarını çoğaltıyorlar.
Doğal üretim tercihleri verimi düşürse de ekip bunu bilinçli olarak kabul ediyor; arılara şeker verilseydi örnek hesapla 450 kovandan yaklaşık 20 ton bal alınabileceği, ancak amaçlarının çok bal almak değil tamamen doğal bal üretmek olduğu vurgulanıyor. Ortalama bir kovandan yaklaşık 15 kilogram bal alındığı, çiçek bolluğuna göre bu miktarın 1 ila 20 kilogram arasında değişebildiği ifade ediliyor.
Güvenlik önlemleri ve gelecek hedefleri
Ayılara karşı alınan önlemler:
Geçen yıl yerde bulunan kovanlardan 16'sının ayılar tarafından parçalandığını belirten ekip, bu yıl kovanların etrafını telle çevirmiş, ışıklar ve hareket sensörleri ile alarm sistemi kurmuş. Sensörler küçük bir hayvan hareketinde bile devreye giriyor; bu önlemler sayesinde bu sezon ayı zararına rastlanmadı.
Üretim felsefesi ve pazarlama:
Projenin tasarımcısı Hüseyin Tepe, mobil tır ile arıcının işini kolaylaştırmayı ve arıları kontrollü bir sistemde taşımayı hedeflediğini belirtiyor. Tepe, teknolojiyi arıcılıkla birleştirerek arının doğal yaşamına müdahale etmeden üretim yapmayı amaçladıklarını, ürünlerin Türkiye genelinde mağazalarda satıldığını ve analizlerden sonra piyasaya sunulduğunu söylüyor. Uzun vadeli hedef ise bu doğal balın yurt dışına da ulaştırılması ve ihracatın gerçekleştirilmesi.
Arıcılar yazın yaylalarda yaklaşık 10 Ekim'e kadar kalacak, sonrasında mobil tır Manavgat'a götürülerek kış bakımına başlanacak. Kasım ayından sonra arılara herhangi bir işlem yapılmayacak, şubat ayında ise kovanlar dezenfekte edilip çoğaltma çalışmalarına yeniden başlanacak. Ekip, arıya bebek gibi özen gösterilmesi gerektiğini ve her bir arının kendileri için önemli olduğunu vurgulayarak çalışmayı sürdürüyor.
KIŞ AYLARINI ANTALYA'NIN MANAVGAT İLÇESİNDE GEÇİREN ARICILAR, İLKBAHARLA BİRLİKTE TIR İLE ARI KOVANLARINI KİLOMETRELERCE UZAĞA TAŞIYARAK, KONYA'NIN YÜKSEK RAKIMLI YAYLALARINDA DOĞAL BAL ÜRETİMİ YAPIYOR.
