2024 Yılının Nobel Ödülleri Sahiplerini Buluyor
Her yıl olduğu gibi, 2024 Nobel Ödülleri de ekimin ikinci haftasında açıklanacak. Bu prestijli ödüller, 1901 yılından bu yana, insanlığa hizmet eden birey ve kuruluşlara veriliyor.
Nobel Ödüllerinin Kapsamı
Nobel Ödülleri, İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi, İsveç Akademisi, Karolinska Enstitüsü ve Norveç Nobel Komitesi tarafından belirlenen fizik, kimya, tıp, edebiyat, barış ve ekonomi gibi altı dalda veriliyor. Nobel Ekonomi Ödülü, 1969'da, İsveç Merkez Bankası tarafından Alfred Nobel’in anısına ilk kez sunuldu.
Ödül Törenleri
Ödüller, her yıl Alfred Nobel'in ölüm günü olan 10 Aralık'ta düzenlenen törenle takdim ediliyor. Fizik, kimya, tıp, edebiyat ve ekonomi ödüllerinin sahipleri Stockholm'de; Nobel Barış Ödülü’nün kazananları ise Oslo'da ödüllerini alıyor.
Tarihsel Geri Dönüşler
Ödüllerin tarihçesinde bazı yıllar ödül verilmemiştir. Bunun yanı sıra, 2020 ve 2021 yıllarında, Kovid-19 salgını nedeniyle törenler iptal edilmiştir. Kurallar gereği, herhangi bir dalda o yıl uygun bir kazanan bulunmadığında ödül verilmez ve para ödülü bir sonraki yıl için saklanır.
Cinsiyet Dağılımı
Nobel ödüllerinin tarihinde çoğunlukla erkekler ödül almıştır. Toplamda 970 ödülden 905’ini erkekler kazanırken, yalnızca 65’ini kadınlar kazanmıştır. 1901'den 2023'e kadar olan süreçte Nobel Barış Ödülü’nü 19 kadın, 92 erkek ve 30 kuruluş aldı.
Birden Fazla Ödül Alanlar
Nobel Ödülleri’ne birden fazla kez layık görülen isimler de bulunmaktadır. Frederick Sanger, John Bardeen, Karl Barry Sharpless, Linus Pauling ve Marie Curie, tarihteki en az iki kez Nobel Ödülü alan kişiler arasında yer alır.
Nobel Kazananlarının Yaş Dağılımı
Nobel Ödülleri’nin ortalama yaş aralığı 58’dir. Ancak, farklı yaş gruplarından birçok kişi, 1901'den bu yana ödüle layık görülmüştür. Ödülün en genç sahibi, 2014’te Nobel Barış Ödülü’nü 17 yaşındaki Malala Yousafzai kazanmıştır. En yaşlı kazanan ise 2019’da 97 yaşında Nobel Kimya Ödülü’nü alan John Goodenough olmuştur.
Dünyaca Ünlü Kazananlar
Nobel ödülünü kazanan ünlü isimler arasında Marie Curie, Albert Einstein, Jean Paul Sartre ve Martin Luther King gibi figürler bulunmaktadır. Barack Obama da 2009'da bu ödülü kazanarak dikkat çekmiştir.
Türk Kazananlar
Türkiye'den Nobel ödülü kazanan iki isim vardır: Orhan Pamuk, 2006 Nobel Edebiyat Ödülü'nü kazanırken; Aziz Sancar 2015 yılında kimya dalında ödül almıştır.
