COP31'de Gaziantep yaklaşımı
Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamındaki UNDP Türkiye Pavilyonu panelinde, Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı Fatma Şahin kentte uyguladıkları insan odaklı dijital ve yeşil dönüşüm modelini paylaştı. Oturumun başlığı "İklim Eylemi için Dijital Topluluklar: Gençlerin, Kırsal Toplulukların ve Yerel Yönetişimin İklim Dayanıklılığı için Güçlendirilmesi" idi ve moderatörlüğünü UNDP Türkiye Proje Yöneticisi ve Baş Teknik Danışmanı Neslihan Cankara üstlendi.
Sunumun ana eksenleri: neden şimdi ve şehirlerin rolü
Başkan Şahin, "Neden şimdi?" ve "Şehirlerin rolü" başlıkları altında yeşil ve dijital dönüşümün bir insan kapasitesi dönüşümü olduğunu vurguladı. Şahin, enerji, su, ulaşım, binalar, gıda ve dijital hizmetlerin birbirinden ayrı ele alınamayacağını; iklim eyleminin şehir ölçeğinde planlama, ölçüm, uygulama ve izleme adımlarını içeren uzun soluklu bir dönüşüm gerektirdiğini belirtti.
Planlama ve altyapı ile birlikte kapasite güçlendirme:
Gaziantep'in iklim yaklaşımında tekil projeler yerine kapsamlı bir yönetim anlayışının tercih edildiği; altyapı yatırımlarının eş zamanlı olarak insan kapasitesini güçlendirerek hayata geçirildiği anlatıldı. Şahin, bu yaklaşımın kentte sürdürülebilir ve izlenebilir sonuçlar üretmeyi hedeflediğini ifade etti.
Gençlik ve katılım: bilgiden beceriye
Panelde gençlerin ve çocukların karar süreçlerine dahil edilmesine özel vurgu yapıldı. Şahin, Gaziantep'te kurulan Gaziantep Genç Danışma Meclisi, Çocuk İklim Forumu ve COP31'e taşınan Çocuk İklim Bildirisi gibi girişimlerle gençlerin aktif rol aldığına dikkat çekti. Ayrıca, gençlik kampları, İklim Elçileri Eğitim Kampı, Bilim Tırı ve uygulamalı atölyeler yoluyla erken yaşta çevre ve bilim okuryazarlığının kazandırıldığı; gençlerin tüketen değil, üreten bireyler haline getirildiği aktarıldı.
Dijital beceriler ve kırsal topluluklar:
Şahin, dijital ve yeşil becerilerin birlikte geliştirilmesine dayalı programlara dikkat çekti. Kentte uygulanan GİKOM, Kadın Dostu Kent, Genç Gaziantep, Çiftçi Kart ve Emekli Kart gibi uygulamalar sayesinde farklı toplulukların hizmetlere erişiminin kolaylaştırıldığı belirtildi. Şahin, dijital dönüşüm ve bilim erişiminin kent merkeziyle sınırlı kalmadığını, Bilim Tırı, Çiftçi Kart, kuraklığa dayanıklı tarım çalışmaları ve üretici eğitimleriyle kırsal alanların iklim uyumunun güçlendirildiğini vurguladı.
Beceriden geleceğin işlerine:
Sunumda, güneş enerjisinden akıllı tarıma kadar yeşil yatırımların yeni beceri ve istihdam alanları yarattığına dikkat çekildi. Şahin, yerel yönetimlerin yalnızca hizmet üreten değil, dönüşümün ekosistemini kuran aktörler olduğunu belirterek kentte istihdam ve eğitim bağlantılarını güçlendirmenin önemini vurguladı.
Veri kullanımı, sanayi dönüşümü ve genç yeteneklerin geri kazanımı
Soru-cevap bölümünde Şahin, yerel yönetimlerde veri kullanımının önemine değindi: 21. yüzyılın bir "veri yüzyılı" olduğunu, kurum içi birimlerin veri saklamaması ve güçlü bir kurumsal veri altyapısının gerekli olduğunu söyledi. Şahin, doğru veri girilmeden geliştirilen yazılımların etkin olamayacağını vurguladı.
Sanayi dönüşümü konusunda ise Şahin, montaj sanayiden akıllı sanayiye geçiş için verimlilik ve yalınlaşmanın şart olduğunu ifade etti. Bu amaçla kurulan Model Fabrika ile işletmelerin ve beyaz yakalı çalışanların yalın üretim modellerini kendi fabrikalarına taşıdığı aktarıldı. Küresel rekabet vurgusunda Şahin, "Almanlar kadar sistematik, Çinliler kadar uygun fiyatta, Türkler kadar esnek ve hızlı olmamız lazım" sözleriyle şehirlerin rekabet gücüne dair perspektifini özetledi.
Şahin, ayrıca bilgi ekonomisini ve makine sanayisini güçlendirerek Silikon Vadisi'ne giden genç yetenekleri Gaziantep'e geri kazandırmayı hedeflediklerini; bunun içinde büyük bir döngüsel sistem oluşacağını belirtti. Gençlere fırsat sunmanın önemine dikkat çekerek, "Onlar zaten bizden çok daha akıllı, çok daha hızlı ve çok daha güçlüler. Bize düşen şey onlara fırsat vermek" sözleriyle sunumunu tamamladı.
Oturumun sonunda konuşmacılar arasında yer alan Ayşe Ünlüce, Besim Dutlulu, Bilal Uludağ ve Dr. Hasan Maral ile birlikte gerçekleştirilen soru-cevapın ardından panel, hatıra fotoğrafıyla sona erdi.
GAZİANTEP BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANI FATMA ŞAHİN, COP31 KAPSAMINDA BİRLEŞMİŞ MİLLETLER KALKINMA PROGRAMI (UNDP) TARAFINDAN ORGANİZE EDİLEN PANELDE YEREL YÖNETİMLERİN İKLİM DAYANIKLILIĞI VE DİJİTAL DÖNÜŞÜMDEKİ ROLÜNÜ ELE ALAN OTURUMDA YER ALDI.
