Avrupa pazarımız tıkanmadı, aksine % 18 büyüdü

Bu sonuçların ardından dış ticaret açığı da ilk kez 100 milyar dolar sınırını geçerek 105,88 milyar dolar oldu. Açıktaki artış yüzde 47,7. İhracatın ithalatı karşılama oranı da yüzde 56,0. Yani 100 dolarlık ithalata karşılık 56 dolarlık ihracat yapmışız.

Dış ticaret açığının büyümesinde Avrupa’da yaşanan krizin çok da etkili olmadığı anlaşılıyor. Veriler, Avrupa Birliği (AB) pazarının daralmadığını, aksine arttığını gösteriyor. Aralık ayında bir miktar düşüş görülse de yılın genelinde olumlu bir sonuç söz konusu. Toplam ihracat artışı yüzde 18,5 olurken AB’ye yapılan ihracat da aşağı yukarı aynı seviyede (Yüzde 18,4) artış kaydetmiş. Bu, ihracatımızın diğer bölgelerde gerçekleştirdiği büyümeden farklı bir büyüme değil.

Bu sonuçlara göre, AB’nin ihracatımızdaki payı 2010’da yüzde 46,3 iken 2011’de yüzde 46,2 olmuş. AB’nin ithalatımızdaki payı ise 2010’da yüzde 38,9 iken 2011’de yüzde 37,8’ye düşmüş. Yani AB’den yaptığımız ithalattaki artış, yüzde 29,8 olan genel artışın biraz gerisinde (Yüzde 26,2) kalınca pay da gerilemiş. Hepsi o kadar.

2011 yılının en büyük ihracat kalemi, “motorlu kara taşıtları ve aksam parçaları” (15 milyar 805 milyon dolar). En yüksek ithalatın gerçekleştiği fasıl ise “mineral yakıtlar ve yağlar” (54  milyar 113 milyon dolar).

İthalattaki patlamayı, enerji, hammadde fiyatlarının artması ile geçmişte uygulanan yanlış para ve faiz politikalarına bağlayan Ekonomi Bakanı Zafer Çağlayan, “Bir hafta 10 gün içerisinde ben size ithalatla ilgili rakamların tamamını açıklayacağım ve ithalatçıların kim olduğunu da sizlerle paylaşacağım. İthalatçıların kim olduğunu paylaşacağım derken, tabii firma isimlerinden bahsetmiyorum. Bu ithalatı kimler yapıyor? Ben mi yapıyorum? Zafer Çağlayan mı yapıyor? Hükümetimiz mi yapıyor? İthalattan şikâyet edenlerin ithalat içindeki oranı, gücü ve buna vermiş olduğu destek, katkı nedir?” açıklamasını yaptı.

Enflasyon Ocak’ta da  iki hanede kaldı

2011 yılını çift hane ile kapatan enflasyon, 2012 yılının ilk ayında da yükselişini devam ettirdi. Ancak Merkez Bankası’nın yaptığı peş peşe hamlelerle döviz kurundaki yükselişi dizginleyip bir miktar geriletmesi, yükselişin hızını kesti, beklentilerin olumsuzlaşmasını önledi.

TÜİK’in verilerine göre, 2012 yılı Ocak ayında tüketici fiyatları endeksi (TÜFE) yüzde 0,56, üretici fiyatları endeksi (ÜFE) ise yüzde 0,38 artış kaydetti. Yıllık enflasyon da çift hanede kalmaya devam etti. Ocak ayı itibariyle yıllık rakam TÜFE’de yüzde 10,61, ÜFE’de yüzde 11,13 oldu.

Ocak ayında TÜFE’nin yüzde 0,56 çıkmasında, gıda ve ulaştırma ile konut, su, elektrik, gaz gruplarındaki fiyat artışları etkili oldu. ÜFE’deki artış ise, tarım ve gıda ürünleri imalatında son aylardaki yüksek fiyat artışlarının ocak ayında yavaşlaması, giyim eşyası imalatı fiyatlarının düşüş kaydetmesi sayesinde yüzde 0,38 seviyesinde kaldı.

Enflasyon, TL’nin değer kaybetmesinin yanında vergi artışları, gıda fiyatlarının baz etkisi sebebiyle 2011 sonunda yüksek seyir izlemişti. Ocakta da kısmen yükseliş yaşansa da “çekirdek” göstergeler hız kesmiş görünüyor. Ayrıca Merkez Bankası da kararlı duruşunu sürdürüyor. Bu sebeple özellikle bahar aylarından itibaren enflasyonda olumlu bir seyir beklentisi hâkim. Şu an için, şubat veya mart ayında yeniden tek haneye düşme ihtimali yüksek görünüyor.

Avrupa’daki kriz ‘hava’ya sıçradı

Avro Bölgesi’nde başlayan ve bütün kıtayı etkisi altına alan ekonomik kriz, şirketlere sıçradı. Dünya devi pek çok şirket, ayakta kalabilmek için binlerce çalışanını hiç tereddüt etmeden kapıya koyarken, bazı iflaslar da peş peşe gelmeye başladı.

Son gelişme hava yolunda. Geçen hafta içinde önce İspanya’nın ikinci büyük hava yolu şirketi Spanair’in, arkasından Macar Hava Yolları’nın (Malev) iflas ettiği açıklandı.

Spanair, iflas işlemlerinin resmen başlatılması için 30 Ocak’ta Barcelona’daki ticari mahkemeye başvurdu. İspanyol basınında şirketin yakıt alacak parasının dahi olmadığı, borcunun 300 milyon avroyu geçtiği belirtildi. Katalonya Hükümeti’nin desteğiyle ayakta durmaya çalışan Spanair’in son çare olarak Qatar Airways’a satılması gündeme gelmişti. Ancak olumlu sonuç alınamadı. 2011’de 12,5 milyon yolcu taşıyan Spanair’in filosunda 33 uçağı bulunuyordu.

Macar Hava Yolları (Malev) da 3 Şubat günü resmen iflas ettiğini duyurdu. Malev Yönetim Kurulu Başkanı Janos Berenyi, Macar Hükümeti’nin Malev’in iflas etmemesi için elinden geleni yaptığını, ancak gerekli maddi desteği bulamadıklarını belirterek artık yapacakları bir şey olmadığını söyledi. Şirketin borcunun 200 milyon avro olduğu, Avrupa Birliği’nin kabul etmemesi üzerine Macar Hükümeti’nin Malev’e maddi katkıda bulunamadığı ve şirketin iflas ettiği belirtiliyor.

Karşılıksız çek kesene 10 yıl çek yok

Karşılıksız çekte hapis cezası kaldırıldı. “Çek Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı” TBMM’den geçerek kanunlaştı. Bundan böyle, karşılıksız çek kesen kişilere 10 yıl süreyle çek verilmeyecek. Hakkında işlem yapılan kişiye uygulanan adli nitelikteki müeyyide, idari nitelikte bir müeyyideye dönüştürüldüğü için de, daha önce Adli Sicil’de tutulan yasaklılık kayıtları da, Merkez Bankası’nda tutulacak. Yeni kanun, bankaların çek keşidesindeki sorumluluğunu da artırıyor. Banka, ibraz edilen her çek yaprağı için; karşılığının hiç bulunmaması halinde, çek bedeli bin TL veya üzerinde ise bin TL, bin TL’nin altında ise çek bedelinin tamamını ödeyecek.

Turizm gelirleri 23 milyar doları aştı

Turizm gelirleri, 2011 yılında, 2010’a nazaran yüzde 10,6 oranında artarak 20 milyar 807 milyon dolardan 23 milyar 20 milyon dolara çıktı. Turizm giderindeki (Yurtdışına çıkan Türk vatandaşlarının harcamaları) artış ise yüzde 3,1’de kaldı ve 4 milyar 825 milyon dolardan 4 milyar 976 milyon dolara yükseldi. Böylece net turizm geliri de 18 milyar dolar oldu. Sayı olarak da, Türkiye şu ana kadarki en yüksek turist sayısına ulaşılmış bulunuyor. 2010’da 33 milyon 28 bin kişi Türkiye’yi ziyaret ederken sayı 2011’de 36 milyon 151 bine yükseldi. Bu rakama yurtdışında ikamet edip Türkiye’yi ziyaret eden 4,6 milyon Türk vatandaşı dâhil.