Dünyayı kurtaran olimpiyat: INEPO

Öyle bir egzoz tasarladılar ki çıkan gazlar kirece dönüşüyor. Mikroorganizmaların yiyebileceği bir plastik imal ettiler. Bir otomobil dizayn ettiler ki giderken kendini şarj ediyor. Tüm mikropları öldüren ve hiçbir yan etkisi olmayan antibiyotik de ürettiler. Bütün bunları yapan kim olabilir? Büyük bir devletin ya da şirketin ARGE bölümü uzmanları değil; Fatih Eğitim Kurumları tarafından bu yıl 17.si düzenlenen Çevre Proje Olimpiyatı'nda (INEPO) yarışacak gençler... Yani dünyayı kurtarmak için zekâlarını işleten gençler...

40 ayrı ülkeden 85 projenin yarıştığı çevre olimpiyatını, çevre bilincinin bugüne göre çok zayıf olduğu 1993'te başlattı Fatih Eğitim Kurumları. O günden bu yana tam 16 yarışma birbirini izledi. Büyük bir ileri görüşlülükle düzenlenen etkinliğin başladığı yıl sadece 8 ülkenin çevreci gençleri yarışıyordu. INEPO Proje Koordinatörü Ali Rıza Atasoy, katılan proje sayısının her geçen yıl arttığını, bunun da organizasyonun hedeflenen amaca ulaştığını gösterdiğini söylüyor.

13-19 yaş grubundaki gençlerin projeleri, her yıl olduğu gibi birbirinden ilginç: Azerbaycan'ı temsilen katılan Aygun Minova ve Feride Aliyev, en büyük çevre sorunlarından olan plastik kirliliğini kökünden çözecek bir buluş yapmış. Azeri gençler, nişasta ve bitki atıklarından geri dönüşümlü plastik icat etmişler. “Madem petrol kaynaklı plastikleri mikroorganizmalar yiyemiyor, o zaman onların gıda olarak kullanabilecekleri bir plastik üretip çevre kirliliğini ortadan kaldırabiliriz” düşüncesinden hareketle bir anlamda canlı plastik üretmişler.

Olimpiyata Pakistan'dan katılan Hanif Muhammed Talha, hareket ettikçe oluşan kinetik enerjiyi mekanik enerjiye dönüştüren, böylece yüzde 20 enerji tasarrufu sağlayan bir otomobil tasarlamış. Otomobilin lambaları da rüzgâr enerjisiyle çalışıyor.

Tüten egzozlar dünyanın baş belası. Dünyanın etrafını saran sera gazlarının ana tetikleyicisi olan egzoz gazlarına bir çözüm Tacik gençlerden gelmiş. Aziz Mahmudov ve Khusrev Ubaydullayev, geliştirdikleri egzoz ile karbondioksidi tamamen çevre dostu olan kalsiyum (kireç) formlarına dönüştürmeyi başarmışlar. Gençler, dünyadaki arabaların yarısının bu sistemi kullanması durumunda, 500 bin çam ağacı kapasitesinde hava temizliği sağlanacağını vurguluyor.

Hepimiz hastalanınca antibiyotik içerken acaba ne yan etkisi olacak diye düşünmüşüzdür. Arnavutluk'u temsilen yarışmaya katılan Andi Mara, hep konuştuğumuz ama detaylarını bilmediğimiz sarımsak-antibiyotik kıyaslamasını ele almış. Sonuç: Sarımsağa karşı dayanabilen zararlı bakteri yok. Yani antibiyotikten çok daha etkili. Üstelik yararlı bakterilere dokunmuyor. Yani bu da demek oluyor ki kokusundan başka yan etkisi yok.

Bunun gibi 85 ayrı projeyi burada anlatmaya imkân yok maalesef. Merak edenler 25 Mayıs 2009'dan itibaren Çemberlitaş Fırat Kültür Merkezi'nde açılacak sergiyi gezebilir. 27 Mayıs saat 11.00'de de Çevre Basın Ödülleri ve Çevreci Kişi ve Kuruluş Ödülleri verilecek.

Olimpiyatın Genel Koordinatörü Mansur Düzdağ, INEPO'nun dünyadaki ilk çevre proje olimpiyatı olma özelliği taşıdığını vurgulayarak organizasyonun 17 yıl boyunca dünyada ve Türkiye'de çevre bilincinin oluşmasına büyük katkı sağladığını ifade ediyor.

Bank Asya'nın ana sponsorluğunda gerçekleşen 17. INEPO; Fatih Koleji, INEPO Çevre Derneği, Millî Eğitim Bakanlığı ile Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından düzenleniyor. 

INEPO’da yarışacak ülkeler

Bu yıl INEPO'da yarışacak ülkeler şöyle: Arnavutluk, Azerbaycan, Belarus, Bosna-Hersek, Brezilya, Bulgaristan, Burkina Faso, Burma, Etiyopya, Estonya, Kanada, Kıbrıs, Gürcistan, Almanya, Gana, Endonezya, Irak, Ürdün, Kenya, Kosova, Litvanya, Makedonya, Moğolistan, Meksika, Moldova, Pakistan, Rusya, Romanya, Güney Kore, Slovakya, Güney Afrika, Kuzey Kore, Tayvan, Türkiye, Tacikistan, Ukrayna, İngiltere, Türkmenistan, ABD ve Vietnam.