COP31 ECA Finans Zirvesi'nde ana mesaj
Antalya'da Türk Eximbank ev sahipliğinde ve Birleşik Krallık İhracat Finansmanı Kuruluşu UKEF ortaklığıyla düzenlenen COP31 ECA Finans Zirvesi'nin açılış konuşmalarını Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ile Birleşik Krallık İklim Geçişinden Sorumlu Bakanı Katie White yaptı. Zirvede iklim vizyonu, sürdürülebilir yatırımların finansmanı, dayanıklı tedarik zincirleri ve uluslararası iş birlikleri öne çıkan başlıklar oldu.
Yeşil dönüşümün ekonomik ve finansal boyutu:
Bakan Şimşek, yeşil dönüşümün artık bir tercih değil, bir zorunluluk olduğuna dikkat çekti. Avrupa Birliği'nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması gibi düzenlemelerin ihracatçı ülkeleri doğrudan etkilediğini belirten Şimşek, Türkiye'nin ihracatının %55'inin Avrupa'ya yapıldığını hatırlattı. Bu bağlamda sanayinin karbonsuzlaşma sürecine uyum sağlamasının, enerji verimliliğinin artırılmasının ve güvenli enerji kaynaklarına yönelmenin ihracat açısından belirleyici olacağını vurguladı.
Şimşek, yeşil dönüşümün aynı zamanda makro finansal istikrar için de kritik olduğunu söyledi. Son 20 yılda benzin ve petrol ithalatına yaklaşık 1 trilyon dolar harcandığını anımsatarak, önlem alınmadığı takdirde önümüzdeki 20 yılda benzer bir tutarın yeniden yük olacağını ifade etti. Bu nedenle yeşil yatırımların hem rekabetçiliği hem de finansal istikrarı doğrudan etkilediğini belirtti.
İklim finansmanında uygulama ve iş birliği ihtiyaçları:
Zirvede, gelişmekte olan ülkelere yönelik iklim finansmanı hedefleri de tartışıldı. Şimşek, COP31 kapsamında gelişmiş ülkelerin gelişmekte olan ve az gelişmiş ülkelere 2035 yılına kadar 1,3 trilyon dolar destek sunmayı hedeflediğini aktardı. Ancak Şimşek, burada asıl sorunun sermaye eksikliği olmadığını, piyasalarda paranın var olduğunu; esas sorunun ise yatırımları çekebilecek öngörülebilir bir ortamın oluşturulamaması olduğunu belirtti.
Gelişmekte olan ülkelerde sermaye maliyetlerinin yüksekliğinin projelerin toplam maliyetini artırdığını, izin süreçleri, lisanslama ve fizibilite aşamalarındaki boşlukların uygulama önünde engel oluşturmaya devam ettiğini dile getirdi. Şimşek, risk algısının yüksek olması sebebiyle finans kuruluşlarının talep ettiği maliyetlerin arttığını ve bu durumun ekonomik olarak mantıklı projelerin bile finansmana ulaşmasını zorlaştırdığını kaydetti.
İhracat kredi kuruluşları, ortak finansman ve İklim Uygulama Köprüsü:
Bakan, ihracat kredi kuruluşları ve kalkınma bankalarının projelerin uygulanması ve sürdürülebilirliği açısından stratejik roller üstlendiğini söyledi. Projelerin ticari ve siyasi risklerini üstlenme kapasitesinin, yapısal risklerin yönetilmesinde belirleyici olduğunu vurguladı ve bu kurumların birlikte çalışmasının finansman maliyetlerini düşüreceğini, özel sermayeyi harekete geçirebileceğini ifade etti.
Şimşek, ayrıca bir İklim Uygulama Köprüsü kurulması fikrini detaylandırdı. Bu köprünün amacı, ülkelerin iklim ve kalkınma önceliklerini finansmana hazır proje portföylerine dönüştürmek olacak. Proje ihtiyaçları, uygun finansman araçları ve potansiyel yatırımcılar bir araya getirilerek fizibilite, tasarım ve risk analizleri hızlandırılacak. Şimşek bu yapının erken kurulumunun önemine dikkat çekti ve uygulama boşluklarının kapatılmasının öncelikli hedef olduğunu söyledi.
Ortak finansman modellerinin bir istisna değil kural haline getirilmesi gerektiğini belirten Şimşek, ihracat kredileri ve ticari kredilendirme kuruluşlarının devlet garantileri, risk paylaşımı ve özel sermayeyi tetikleyecek mekanizmalar temelinde önceliklendirilmesi gerektiğini söyledi. Kamu ve özel sektörün ilk günden itibaren birlikte hızlı karar alma kapasitesini güçlendirmek gerekliliğini vurguladı.
Kamu-özel sektör iş birliği ve Türkiye'nin sinyalleri:
Şimşek, kamu harcamalarının özel sektör yatırımlarının önüne geçmemesi gerektiğini; kamunun kolaylaştırıcı rol üstlenmesi, riski paylaşması ve azaltmasının önemine işaret etti. Türkiye'nin ulusal eylem planları, yeşil dönüşüm finansman çalışmaları, Meclis'ten geçirilen kanunlar, 2053 net sıfır hedefi, vergi düzenlemeleri, karbon piyasası ve sürdürülebilir raporlama çabalarının yatırımcılara güçlü sinyaller gönderdiğini ifade etti.
Türk Eximbank'ın küresel tedarik zincirlerine sağladığı katkı da öne çıkarıldı. Şimşek, Eximbank'ın sadece finansman sağlamakla kalmayıp know-how, endüstriyel tasarım ve üçüncü pazarlardaki tecrübesiyle yatırımcıları desteklediğini, somut sonuçlar ürettiğini belirterek Eximbank ekibini tebrik etti.
Kapanışta Birleşik Krallık Bakanı Katie White da iklim değişikliğiyle mücadelede uluslararası iş birliğinin önemine vurgu yaptı. White, zirvenin sözcüklerin ötesine geçerek yeni ortaklıkların başladığı, projelerin önündeki engellerin tespit edilip kaldırıldığı bir platform olmasını umduğunu söyledi ve finansmanın vaat edilen dönüşüm ile insanların gerçek hayatta göreceği dönüşüm arasındaki köprü olduğunu vurguladı.
Zirve, uygulamaya dönük somut mekanizmeler ve ortak finansman normlarının tartışıldığı bir platform olarak öne çıktı. Katılımcılar, erken iş birliği, risk paylaşımı ve projelerin finansmana hazır hale getirilmesinin, iklim hedeflerine ulaşmada belirleyici olacağını kabul etti.
ZİRVENİN AÇILIŞ KONUŞMALARINI HAZİNE VE MALİYE BAKANI MEHMET ŞİMŞEK İLE BİRLEŞİK KRALLIK İKLİM GEÇİŞİNDEN SORUMLU BAKANI KATİE WHİTE YAPTI.
