Zirveye genel bakış ve ana mesaj
Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası’nda (DTSO) düzenlenen "İhracatın Finansmanı ve Yeni Nesil İhracat Destekleri Zirvesi"nde kentin üretim kapasitesi, ihracat potansiyeli ve destek mekanizmaları değerlendirildi. Ticaret Bakanlığı İhracat Genel Müdürü Mehmet Ali Yalçınkaya etkinlikte, Diyarbakır’ın resmi ihracat rakamının 368 milyon dolar olduğunu hatırlatarak, "Dolaylı ihracat yerine doğrudan ihracatın kapıları açılırsa bu rakam 1 milyar dolara çıkabilir. Böylece katma değer Diyarbakır’da kalır" değerlendirmesinde bulundu.
Türkiye ve Diyarbakır ihracat verileri
Yalçınkaya, küresel ekonomik daralmaya rağmen Türkiye’nin üretim ve ihracatta büyümeyi sürdürdüğünü belirterek, geçen yıl ülkenin 273,4 milyar dolar mal ihracatı gerçekleştirdiğini ve hizmet ihracatıyla birlikte toplam hacmin 390 milyar dolara ulaştığını aktardı. Diyarbakır özelinde ise mevcut rakamın 368 milyon dolar olduğunu tekrarladı ve doğrudan ihracatın önemine vurgu yaptı.
Destek mekanizmaları ve eğitim ihtiyacı
İhracatı büyütmek için Bakanlık tarafından sağlanan araçlara dikkat çeken Yalçınkaya, Kolay İhracat Platformu, e-ihracat destekleri, UR-GE projeleri, fuar destekleri ve Eximbank finansmanlarının önemini vurguladı. Ayrıca DTSO’da bir İhracat Akademisi kurulabileceğini söyleyerek, ihracatın yalnızca finansman meselesi olmadığını; eğitim ve kurumsallaşmanın da kritik olduğunu belirtti.
Diyarbakır’ın sanayi altyapısındaki dönüşüm
DTSO Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Kaya, son 10 yılda kentin sanayi altyapısında önemli bir dönüşüm yaşandığını, Diyarbakır’ın artık yalnızca ticaret merkezi değil aynı zamanda üretim merkezi olma yolunda ilerlediğini ifade etti. Kaya, kentteki üretim kapasitesinin ve sanayi altyapısının güçlendiğini; ancak ihracatın önemli bir kısmının halen başka iller üzerinden gerçekleştirildiğini, bu nedenle resmi rakamların gerçek potansiyeli tam yansıtmadığını dile getirdi.
Kaya, geçmişte yatırımcıya tahsis edecek sanayi alanı bulmakta zorlandıklarını hatırlatarak: "10 yıl önce kürsüye çıktığımızda hep sanayi altyapımız yetersiz diyorduk. Yatırımcı gelse bile verecek arsamız yoktu. Bugün geldiğimiz noktada organize sanayi bölgelerimiz büyüyor, yeni üretim alanları açılıyor. Ticaret ve Sanayi Odası, organize sanayi bölgeleri, iş dünyası örgütleri ve sanayicilerin ortak çalışmasıyla kentte ciddi bir üretim altyapısı oluştu. Tekstil Organize Sanayi Bölgesi’nin Diyarbakır’da kurulması da önemli bir dönüm noktası oldu. Bu yatırımlar hem üretimi hem de ihracatı artırdı" ifadelerini kullandı.
İhracatın kayıt altına alınması ve doğrudan ihracatın önemi
Kaya, birçok firmanın ihracatı doğrudan yapmak yerine sınır illeri üzerinden dolaylı yöntemlerle gerçekleştirdiğini belirterek, bunun üretici açısından ek maliyetler ve kayıt dışılık riskleri yarattığını vurguladı. Bu durumu Türkiye genelinin ortak sorunu olarak nitelendirip şunları söyledi: "İhracatın kayıt altına alınması ve kent merkezli yapılabilmesi için yeni mekanizmalar geliştirilmeli. Eximbank’ın Diyarbakır’da şube açması kentteki ihracat potansiyelini ortaya koyuyor. Kullanım oranları da bunun göstergesi. Yönünüz doğruysa, ivmeniz güçlüyse ve doğru araçları kullanıyorsanız hedeflenen rakamlara ulaşmak zor değil. Önemli olan alıp satmak değil, üretip satmak. Diyarbakır, artık üretim odaklı bir ekonomik modele yöneldi. Suriye pazarı önümüzdeki süreçte Diyarbakır için yeni bir Irak pazarı gibi olabilir. Bu durum hem ihracat rakamlarını artıracak hem de ihracatın ülke dağılımını çeşitlendirecek".
İhracat coğrafyası, katılımcılar ve zirvenin devamı
Kaya, Diyarbakır’dan ihracat yapılan ülke sayısının son 10 yılda yaklaşık 80'ten 130'a ulaştığını belirterek, üreticilerin doğru yönde ilerlediğini söyledi ve kent merkezli ihracatın artması için eğitim ve destek mekanizmalarının genişletileceğini ifade etti. Toplantıya Karacadağ OSB Başkanı Beşir Yılmaz, Diyarbakır OSB Başkanı Mustafa Fidan, Eximbank Pazarlama Direktörü M. Efkan Bingöl, İGE A.Ş Genel Müdürü Fatih Tuğrul Topaç, Türk Ticaret Bankası yetkilisi Murat Önlem ile çok sayıda sanayici ve iş insanı katıldı.
Zirve, Ticaret Bakanlığı, DTSO, IGE, Türk Eximbank, Türk Ticaret Bankası, Diyarbakır Tekstil İhtisas OSB ve Diyarbakır OSB ortaklığıyla düzenlendi ve etkinlik yarın da devam edecek.
DTSO'DA DÜZENLENEN "İHRACATIN FİNANSMANI VE YENİ NESİL İHRACAT DESTEKLERİ ZİRVESİ"NDE KENTİN ÜRETİM KAPASİTESİ, İHRACAT POTANSİYELİ VE YENİ DESTEK MEKANİZMALARI ELE ALINDI.
