Proje ve hedefleri:
Avrupa Birliği destekli ROWER Projesi kapsamında Trabzon açıklarındaki Panavra (Mezgit Adası) ve Balık Kayalıkları bölgelerinde denizel ekosistemlerin korunmasına yönelik kapsamlı çalışmalar başlatılıyor. Proje, Horizon Europe programı desteğiyle ve 18 ülke, 33 ortak katılımıyla yürütülüyor. Açılış toplantısı Estonya'nın Tallinn kentinde gerçekleştirildi; toplantıya Trabzon İl Tarım ve Orman Müdürlüğü adına İl Müdür Yardımcısı Muhammet Ali Altun, Balıkçılık ve Su Ürünleri Şube Müdürü Bayram Sancar ile Proje Koordinatörü Fatoş Pekgöz katıldı.
Projenin ana amaçları arasında biyolojik çeşitliliğin izlenmesi, deniz habitatlarının iyileştirilmesi ve hayalet ağların temizlenmesi yer alıyor. Tartu Üniversitesi koordinatörlüğünde yürütülecek proje 48 ay sürecek ve bölgedeki bilimsel ile yönetsel altyapının güçlendirilmesine katkı sağlamayı hedefliyor.
Hayalet ağların tespiti ve çıkarılması:
Trabzon ayağında öne çıkan uygulamalardan biri, deniz tabanında terk edilmiş veya kaybolmuş av malzemeleri olarak bilinen hayalet ağların su altı dronlarıyla (ROV) tespit edilmesi olacak. ROV ile derin resif alanlarında ayrıntılı görüntüleme yapılacak, tespit edilen ağların denizel habitatlara zarar verilmeksizin uygun teknik yöntemler ve gerektiğinde dalgıç müdahaleleriyle çıkarılması sağlanacak.
Ağların çıkarılmasının ardından ekosistemdeki değişimler görsel yöntemlerle takip edilecek. Bu takipte yemli uzaktan su altı video sistemleri (BRUV) ve görsel gözlem yöntemleri kullanılarak balık toplulukları, biyolojik çeşitlilik ve habitat koşullarının nasıl tepki verdiği değerlendirilecek.
Yerel katılım ve uzun vadeli hedefler:
Trabzon’daki saha çalışmaları İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Karadeniz Teknik Üniversitesi iş birliğinde yürütülecek. Projeye yerel balıkçılar, su ürünleri kooperatifleri, kamu kurumları, akademisyenler ve bölgesel paydaşlar dahil edilecek; çalışmalar Yaşayan Laboratuvar (Living Lab) yaklaşımıyla planlanıyor. Bu sayede bilimsel bilgi, yerel deneyim ve kamu yönetimi bir araya getirilecek.
Hâlihazırda resmi koruma statüsü bulunmayan Panavra ve Balık Kayalıkları için toplanacak verilerin, bu alanların Deniz Koruma Alanı ilan edilmesine yönelik süreçlere kaynak teşkil etmesi hedefleniyor. Ayrıca projenin, balıkçılık kaynaklarının sürdürülebilir yönetimi ve ekosistemlerin iklim değişikliğine karşı dayanıklılığının artırılması yönünde somut katkılar sağlaması bekleniyor.
Proje kapsamındaki su altı izleme teknolojileri ve restorasyon yöntemlerinin geliştirilmesiyle, uygulamaların 2026-2030 döneminde Trabzon’da yürütülmesi ve elde edilecek deneyimlerin Karadeniz’deki benzer hassas ekosistemlerin korunması için referans oluşturması amaçlanıyor.
AVRUPA BİRLİĞİ DESTEKLİ ROWER PROJESİ KAPSAMINDA TRABZON AÇIKLARINDAKİ PANAVRA (MEZGİT ADASI) VE BALIK KAYALIKLARINDA DENİZ EKOSİSTEMİNİN KORUNMASI İÇİN ÇALIŞMA BAŞLATILIYOR. 18 ÜLKEDEN 33 ORTAĞIN YER ALDIĞI PROJEDE, SU ALTI DRONLARIYLA HAYALET AĞLAR TESPİT EDİLEREK DENİZDEN ÇIKARILACAK.
