TCMB'nin Merkezin Güncesi'nde yayımlanan KKM analizi özetleniyor
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) blog sayfası Merkezin Güncesi'nde yayımlanan "KKM Hesaplarından Çıkış" başlıklı analiz, Kur Korumalı Mevduatın (KKM) kademeli çıkış sürecinin para politikası aktarımını güçlendirdiği ve merkez bankası bilançosundaki riskleri azalttığını değerlendiriyor.
Hazırlayanlar ve hedef
Analiz, TCMB Hazine ve Kurumsal Operasyonlar Genel Müdürlüğünden Uzman Yardımcısı Korhan Çalışkan, Bankacılık ve Finansal Kuruluşlar Genel Müdürlüğünden Araştırmacı Muhammed Akif Dokumacı ile Uzman Yardımcısı Oğuzhan Evli ve Kıdemli Uzman Didem Güneş tarafından hazırlandı.
Çalışmada, bankaların gerçek kişiler için KKM hesaplarının yenileme ve açılış işlemlerinin sonlandırıldığı ve TCMB'nin KKM uygulamasını 2025 yılı içinde sonlandırma hedefini tamamladığı belirtildi.
Kademeli çıkışın seyri ve temel veriler
Analizde, KKM bakiye seyri üzerinde durularak 2023 yılı ortasında 140 milyar ABD doları üzerinde seyreden KKM bakiyesinin atılan adımlarla 21 Ağustos 2025 tarihi itibarıyla 11 milyar dolara kadar gerilediği ifade edildi.
Ayrıca, 19 Ağustos 2025 verilerine göre KKM payının yüzde 1,8 seviyelerine indiği ve Türk lirası mevduat payının yüzde 60'ın üzerine çıktığı vurgulandı.
Uygulanan makroihtiyati araçlar
Analiz, KKM'den çıkış sürecinde TCMB'nin kullandığı araç setini şu şekilde sıralıyor: yenileme ve Türk lirasına geçiş hedefleri, Türk lirası pay hedefleri, zorunlu karşılık (ZK) oranları, ZK hesaplarına ödenen faiz tutarı ve KKM hesapları için uygulanan asgari faiz oranları.
Çalışmada özellikle iki aracın bankaların fonlama stratejilerini etkileyen en temel mekanizma olduğu kaydedildi: KKM ve Türk lirası mevduat için belirlenen ZK oranları arasındaki fark ile ZK’ler için ödenen faiz tutarı.
Bunlara ek olarak, KKM hesaplarına uygulanabilen asgari faiz oranlarının kademeli olarak aşağı yönlü revize edildiği ve KKM hesaplarına uygulanan stopaj avantajının sonlandırıldığı hatırlatıldı.
Sonuçlar ve değerlendirme
TCMB analizinde, sıkı para politikasıyla birlikte yürütülen makroihtiyati önlemlerin Türk lirası mevduatın cazibesini koruduğu ve KKM’den çıkışı desteklediği belirtiliyor. Analizde şu değerlendirmelere yer verildi:
KKM hesaplarından çıkış hızlandı ve bu hesaplardan dövize yönelim sınırlı kaldı. Önümüzdeki dönemde vadesi gelecek KKM hesaplarının önceki dönem bakiye azalışlarına yakın olması, ürünün sonlandırılması için şartların oluştuğunu gösterdi. Ayrıca enflasyon ana eğiliminde gerçekleşen gerileme ve Türk lirası mevduatın cazibesi KKM’den çıkışı destekledi.
Kademeli çıkış sürecinin tamamlanmasının para politikasının bankaların Türk lirası fonlama maliyetine aktarımını güçlendirdiği ve merkez bankası bilançosundaki risklerin azaldığı vurgulandı.
Analizin önemi
Merkezin Güncesi'ndeki bu analiz, KKM uygulamasının sonlandırılmasına ilişkin süreç, kullanılan makroihtiyati araçlar ve elde edilen sonuçlara dair TCMB iç değerlendirmesini sunuyor. Analiz, politika yapıcılar ve finansal piyasa aktörleri için kademeli geçişin mekaniklerini ve etkilerini açıklayan özgün bir kaynak niteliği taşıyor.
