Tasfiye süreci ve mali sonuçlar:
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, sermaye piyasalarında yaşanan zayıflıkların giderilmesi amacıyla yürütülen tasfiye süreçleri ve bu kapsamda yapılan ödemelere ilişkin ayrıntılı bilgi verdi. Bakan Şimşek, olağan ve olağanüstü tasfiye işlemleriyle yatırımcılara aktarılan kaynakları ve uygulanan hukuki ve denetim mekanizmalarını değerlendirdi.
4 Kasım 2026 itibarıyla olağanüstü tasfiye kapsamında 15 fonda 542 bin 975 hesaba toplam 62,2 milyar lira ara ödeme yapıldığını açıklayan Şimşek, bugüne kadar toplamda 108 fonda, 614 bin 874 hesaba, 420 bin 31 tekil kişiye 130,2 milyar lira ödeme gerçekleştirildiğini, bunlardan 179 bin 449 kişinin net yatırım tutarının tamamını aldığını belirtti.
tasfiye süreçlerinde koruma ve tespit mekanizmaları:
SPK tarafından 28 Ağustos 2026 tarihinde güncellenen Yatırım Fonlarına İlişkin Rehber ve 7596 sayılı Kanun çerçevesinde tasfiye sürecinin adil, şeffaf ve etkin yürütüldüğünü vurgulayan Şimşek, fon pay sahiplerine yapılan ödemelerde fon malvarlığının, geri kazanım hesaplarındaki kaynakların ve isteğe bağlı iade hesaplarının kullanıldığını, kamu bütçesinden ödeme yapılmadığını ifade etti.
Ayrıca MASAK tarafından haksız kazanç elde edenlerin mal varlıklarının tespitine ilişkin çalışmaların sürdürüldüğünü söyleyen Şimşek, 4 Kasım itibarıyla yaklaşık 3,8 milyar lira tutarında 100 işlemin ertelendiğini ve 32 farklı ülkedeki muadilleriyle iş birliği neticesinde yaklaşık 9 milyar lira tutarında yurt dışı malvarlığı tespit edilerek adli mercilere sunulduğunu bildirdi.
piyasa gözetimi ve yaptırım düzenlemeleri:
Bakanlık bünyesinde piyasa manipülasyonuna karşı ilave düzenlemeler hazırlandığını belirten Şimşek, yaptırımların artırılması, fonların koordineli işlemlerine karşı caydırıcı önlemler, fiili dolaşım oranlarının bağımsız doğrulanması ve piyasa gözetim mekanizmalarının güçlendirilmesinin hedeflendiğini açıkladı. Manipülasyon nedeniyle zayıflayan fonların eylül ortasında temerrüde düştüğünü ve SPK'nın toplam 131 fonda tasfiye kararı aldığını hatırlattı.
Bütçe performansı, vergi düzenlemeleri ve harcama disiplini:
Şimşek, harcama disiplini ve etkin gelir tahsilatı sayesinde bütçe performansının hedeflerin üzerinde gerçekleştiğini; eşel mobil uygulamasına rağmen 2026 bütçe açığının başlangıç hedefi olan yüzde 3,5'in altında kalacağını ve 2026'da yüzde 3,1 seviyesinde olmasının beklendiğini belirtti. Deprem harcamalarına rağmen 2025'ten itibaren faiz dışı fazla verildiğini ve cari fiyatlarla deprem harcamalarının 5,4 trilyon liraye ulaştığını vurguladı.
Bütçe içinde stratejik alanlara öncelik verildiğini söyleyen Şimşek, savunma, sosyal konut, gıda arz güvenliği, maden arama, sanayi altyapısı ve demiryolları için ödeneklerin nominal milli gelir büyümesinin üzerinde artırıldığını, deprem harcamaları dışındaki alanlarda ise disiplini sürdürdüklerini aktardı. Kamu mali yönetiminde dijital dönüşümün sürdürüldüğünü ve Yapay Zeka Destekli Muhasebe ile ileri analitik projelerle harcamaların risk odaklı izlenip analiz edildiğini bildirdi.
vergilendirme ve vergi harcamaları:
Vergilemede etkinliği artıran düzenlemeleri hayata geçirdiklerini söyleyen Şimşek, program döneminde yüksek gelir grupları ve sermaye kesimine yönelik vergileri artıran adımlar atıldığını açıkladı. Dolaylı vergilerin toplam vergiler içindeki payı 25 yıllık ortalama olan yüzde 65,8'den 2025'te yüzde 62,4'e gerilediğini ve 2026'da yüzde 59,4'e inmesinin öngörüldüğünü belirtti; eşel mobil uygulaması olmasaydı bu oranın yüzde 60,5 olacağını kaydetti.
Vergi harcamalarının GSYH'ye oranında düşüş öngörüleri de aktarıldı: 2023'te yüzde 6,4 olan vergi harcamalarının 2025'te yüzde 5'e gerilediği, 2026 için yüzde 4,5 ve 2027'de yüzde 4,4, OVP dönemi sonunda ise yüzde 3,9 seviyesine düşeceğinin beklendiği belirtildi. Şimşek, vergi harcamasının vergi affı veya borç silinmesi olmadığını; asgari ücret istisnası kapsamında alınmayacak yaklaşık 1,5 trilyon lira'nın 2027 vergi harcamalarının yaklaşık üçte birini oluşturduğunu vurguladı.
Yatırımı, istihdamı ve üretimi desteklemek amacıyla imalatçı firmaların kazançlarına uygulanan kurumlar vergisi oranının %12,5'e indirildiği; mimarlık, mühendislik, tasarım, yazılım ve transit ticaret gibi alanlarda uluslararası yatırımları ve hizmet ihracatını artıracak vergisel kolaylıkların sağlandığı aktarıldı.
mükellef uyumu, taksitlendirme ve faiz politikaları:
Vergiye gönüllü uyumu artırmaya yönelik olarak borç taksitlendirme süresinin 36 aydan 72 aya çıkarıldığını ve 2026'da taksitlendirilen borçlara uygulanan tecil faizinin yüzde 39'dan yüzde 29'a indirildiğini belirten Şimşek, gecikme zammı ve tecil faiz oranlarının piyasa koşullarına göre daha da düşürülebileceğini bildirdi. Beyanname gözetim ve yüksek gelir grupları gözetim programlarıyla vergi denetimlerinde büyük ölçekli mükelleflere odaklandıklarını, 2025 beyanname sayılarında ve beyan edilen gelirlerde anlamlı artışlar elde edildiğini aktardı; 2025 yılına ait bazı gelir türlerine ilişkin beyanname sayısı yüzde 14 artışla 2 milyon 558 bin olurken, hesaplanan verginin bir önceki yıla göre yüzde 67 arttığını söyledi.
Borç yönetimi, finansman ve işgücü destekleri:
Şimşek, kamu borç yönetiminde öngörülebilirliği ve sürdürülebilirliği esas alan orta ve uzun vadeli yaklaşımın devam ettiğini belirterek, AB tanımlı genel yönetim borç stokunun milli gelire oranının 2025'te yüzde 23,7 iken 2026'da yüzde 21,8'e gerilemesinin beklendiğini ifade etti. İç borç çevirme oranının 2023-2025 dönemindeki ortalama yüzde 135,2 seviyesinden 2026'da yüzde 92 düzeyine düşürülmesi öngörülüyor.
Faiz harcamalarının milli gelire oranının 2026'da yüzde 3,3, 2027'de yüzde 3,6 olmasının beklendiğini söyleyen Şimşek, uluslararası sermaye piyasalarında 2027 yılı için 13 milyar dolar tutarında tahvil ihracı hedeflediklerini ve 2023-2026 döneminde proje finansmanı kapsamında 44,5 milyar dolar uzun vadeli uygun koşullu kaynak sağlandığını bildirdi. 2026-2028 dönemi için kalkınma projelerinde kullanılmak üzere 51 milyar dolar tutarında finansman paketi oluşturulduğu aktarıldı.
İstihdamı korumaya yönelik desteklerin devam edeceğini belirten Şimşek, asgari ücret desteği ve sektörlere yönelik prim desteklerini artıracaklarını; İstihdamı Koruma Programı kapsamında tekstil, hazır giyim, deri, mobilya ve turizmde istihdamı koruyan işletmelere sağlanan prim desteğinin 2027'de artırılacağını açıkladı. Kredi Finansmanı ve İstihdamı Koruma Programı ile imalat sektöründeki işletmelere 6 ay geri ödemesiz ve 36 aya kadar vadeli finansman imkanı sunulmakta; sabit faizli kredilerde yüzde 37, değişken faizli kredilerde TLREF+1 oranıyla finansmana erişen işletmelerin istihdamı korunursa finansman maliyetinin 12 puanı kamu tarafından karşılanıyor.
Şimşek, Bakanlığın 2027 yılı toplam bütçe teklifinin 11,39 trilyon lira olduğunu, faiz hariç tutarın 7,42 trilyon lira olduğunu; bu teklifin yaklaşık yüzde 1,4'üne tekabül eden 102,3 milyar lira'nın Bakanlık hizmetleri için kullanılacağını açıkladı. Gelir İdaresi Başkanlığı için önerilen ödenek 90,4 milyar lira, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı için 621,6 milyon lira, Türkiye İstatistik Kurumu için ise 8 milyar lira olarak paylaşıldı.
Bakan Şimşek sunumunu, yatırımı, istihdamı, üretimi ve ihracatı önceleyen; dezenflasyonu destekleyen ve mali disiplini sürdüren bir bütçe hazırladıklarını, refah artışından toplumun tüm kesimlerinin adil biçimde pay almasını hedeflediklerini ifade ederek tamamladı. Komisyon çalışması, Şimşek'in sunumunun ardından milletvekillerinin konuşmalarıyla devam etti.
Bakan Şimşek: "Yüksek gelir grupları ve sermaye kesimine yönelik vergileri artıran düzenlemeleri hayata geçirdik"
