Soğuk hava zannedilen çözüm, kas ve sinir sorunlarını tetikliyor
Yazın bunaltıcı sıcaklarında serinlemek için sık başvurulan klimalar, doğru kullanılmadığında istenmeyen sağlık sorunlarına zemin hazırlayabiliyor. Liv Hospital Ulus Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Uzmanı Uzm. Dr. Yıldız Gonca Doğru klimanın bilinçsiz kullanımının özellikle kas-iskelet sistemi ve yüz sinirleri üzerinde olumsuz etkileri olabileceğini söylüyor.
Ani sıcaklık farkı kasları nasıl etkiler:
Uzm. Dr. Doğru, sıcak bir ortamdan ani biçimde soğuk ortama geçildiğinde vücudun ısı dengesini korumak için damarların hızla daraldığını, bunun da özellikle boyun, sırt ve omuz bölgesindeki kaslarda spazm ve sertleşmeye yol açabileceğini belirtiyor. Uzun süre klimanın soğuk havasına doğrudan maruz kalmak, boyun ve sırtta ağrı, tutulma ve hareket kısıtlılığına neden olabiliyor; var olan boyun ya da bel fıtığı şikâyetleri olanlarda sorunlar daha belirginleşiyor.
Kışkırtılan en sık tablo, gece boyunca klima altında uyuyan veya gün boyu klima akımına maruz kalan kişilerde görülen akut tortikolis yani ani boyun tutulmasıdır. Bu durumda kişi sabah uyandığında başını çevirmekte zorlanabilir; boyunda bıçak saplanır tarzda ağrı, omuz ve kürek kemiğine yayılan şikâyetler, bazı vakalarda baş ağrısı ve baş dönmesi görülebilir.
Uyarılar ve alınacak önlemler:
Çoğu klima kaynaklı boyun tutulması birkaç gün içinde düzelse de Uzm. Dr. Doğru, bazı belirtilerin göz ardı edilmemesi gerektiğini vurguluyor. Eğer şikâyetler 48 saatten uzun sürüyorsa, ağrı kola yayılıyorsa veya uyuşma, karıncalanma ve güç kaybı gelişiyorsa mutlaka uzman değerlendirmesi gerekir; bu bulgular sinir kökü basısı veya boyun fıtığına işaret edebilir. Ayrıca ateş, şiddetli baş ağrısı ve boyun sertliğinin birlikte görülmesi halinde derhal sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini belirtiyor.
Halk arasında sıkça dile getirilen "klima çarpması yüz felci yapar" inanışına da açıklık getiren Doğru, uzun süre doğrudan soğuk hava akımına maruz kalmanın yüz sinirini besleyen küçük damarlarda geçici daralmaya yol açabileceğini, bu durumun tek başına yüz felci nedeni olmasa da risk faktörlerinden biri olabileceğini ifade etti. Bu nedenle araç kullanırken veya evde klima hava akımının doğrudan yüze yönlendirilmesi önerilmiyor.
Klima kullanımında uygulanabilecek basit ama etkili önlemler şu şekilde sıralanıyor: iç ve dış ortam arasındaki sıcaklık farkı 5-7 derece'yi geçmemeli, ortam sıcaklığı 22-24 derece arasında tutulmalı, klima hava akımı doğrudan boyun, omuz ve yüz bölgesine yönlendirilmemeli. Gece klima açık uyunacaksa boynu destekleyen ortopedik yastık tercih edilmeli; araç içinde klima kullanılırken hava akımı enseye veya yüze doğrudan verilmemeli. Uzun süre masa başında çalışan kişilerin düzenli aralıklarla boyun ve omuz germe egzersizleri yapması öneriliyor.
Uzm. Dr. Doğru son olarak, klimaların doğru sıcaklıkta ve uygun şekilde kullanıldığında sağlık açısından risk oluşturmadığını, sorunların esas kaynağının yanlış kullanım olduğunu belirterek, basit önlemlerle hem yaz sıcaklarından korunmanın hem de boyun ve sırt sağlığını korumanın mümkün olduğunu söyledi.
LİV HOSPİTAL ULUS FİZİKSEL TIP VE REHABİLİTASYON UZMANI UZM. DR. YILDIZ GONCA DOĞRU
