sivas’ın kaynak tuzu hasat için gün sayıyor:
Sivas kent merkezine 10 kilometre uzaklıktaki Bingöl köyünde çıkarılan ve birçok ilden talep gören kaynak tuzu, ekim ayında hasat edilerek sofralara ulaştırılacak. Yerin 50 metre altından çıkarılan tuzlu su, havuzlarda bekletilip güneş enerjisiyle buharlaşması sağlandıktan sonra insan gücü ve makinelerle toplanıyor.
üretim yöntemi ve havuzların işleyişi:
Tuzlu su, su pompaları yardımıyla havuzlara dolduruluyor. İçerisinde yaklaşık 84 farklı mineral barındıran bu su, güneşin ve rüzgarın etkisiyle buharlaşıyor; geriye kalan kristalize tuz havuz tabanında birikiyor. Her biri 3 bin ila 4 bin metrekare olan havuzlarda buharlaşma süreci hızlandırıldı. Üretimi yürüten Fikri Çiçek, işçilik sıkıntısı nedeniyle geleneksel yöntemi kısmen makineleşmeyle değiştirdiklerini söylüyor: "Sistemimizi değiştirmemizin öncelikli sebebi işçilik. İşçi bulamadığımız için sistemimizi komple değiştirdik ve daha çok makineleşmeye geçtik. Makineleşmeye geçmemizin birinci sebebi işçilik, ikincisi ise üretimimizi artırmak."
hasat takvimi ve üretim beklentileri:
Çiçek, hasada başlamadan önce yağışların ve soğuk havanın geçmesini beklediklerini belirtti. Havuzların temizlik ve bakımının ardından yeraltındaki tuzlu su yeniden havuzlara veriliyor. "Bu suyun yüzde 25’i tuz, yüzde 75’i ise ham sudur. Ham suyu buharlaştırarak geriye kalan yüzde 25’lik kısmın tabana çökmesini sağlarız. Burada da ekim ayının 15’i gibi hasada giriyoruz."
Hasat ve yıllık üretim beklentileri, yaz dönemindeki yağışlara doğrudan bağlı. Çiçek, yağışlı bir yazın üretimi düşürdüğünü, sıcak ve kurak geçen mevsimlerin ise verimi artırdığını vurguladı. Geçen yıl üretimleri yaklaşık bin ile bin 500 ton arasında gerçekleşti; bu yılın miktarı ise yağışların seyrine göre netleşecek. "Nasibimizde ne varsa onu alacağız inşallah. Şu anda hasat için gün sayıyoruz" sözleriyle beklentisini özetledi.
iyot uyarısı ve paketleme süreci:
Hasat sonrası tuz fabrikaya getiriliyor ve burada yıkama, kurutma, kırma, öğütme ve paketleme işlemlerinden geçiriliyor. Müşterinin talebine göre tuz ince, kalın veya elenmiş olarak hazırlanıyor. Çiçek, kaynak tuzunun doğası gereği içinde iyot bulunmadığını ve iyodun sonradan eklendiğini belirterek tüketicileri uyardı: "Bizim tuzlarımız kaynak tuzu. Kaynak tuzlarında iyot bulunmaz. İyot ayrı bir maddedir ve sonradan tuzun içerisine ilave edilir. Bu da kimyasal bir üründür."
İyot uygulamasına dair değerlendirmesinde, uygulama biçimlerinin ve saklama koşullarının önemine dikkat çeken Çiçek, uçuculuğa ve fabrikasyon süreçlere ilişkin şu uyarıları yaptı: "İyot, uçucu bir maddedir. Fabrikasyon tuzlarda iyot, tuzun içerisine püskürtülerek ekleniyor. Torbanın ağzı açıldığında ve tuz sıcak bir ortamda beklediğinde iyot uçabiliyor. Geriye ise kimyasal madde kalıyor. Vatandaş da bunu bilmeden alıyor. İyot ihtiyacımızı doğal ürünlerden karşılamamız gerekiyor. Kimyasal madde ekleyerek doğal tuzumuzu bozmayalım."
Yerin 50 metre altından çıkıyor, faydası saymakla bitmeyen kaynak tuzu hasat için gün sayıyor
