Sivas'ın yer altı lezzeti: kaynak tuzu ekim ayında sofrada
Sivas kent merkezine 10 kilometre uzaklıktaki Bingöl köyünde çıkarılan kaynak tuzu, havuzlarda güneş ve rüzgâr etkisiyle buharlaştırılarak sofralara hazırlanıyor. Yerin 50 metre altından alınan tuzlu su, üretimin geleneksel adımlarını korurken son yıllarda artan işçilik maliyetleri nedeniyle daha fazla makineleşmeyle elde ediliyor.
üretim yöntemi ve havuzlar:
Tuzlu suyun içinde yaklaşık 84 mineral bulunduğu belirtiliyor. Su pompalarla çıkarılarak her biri 3 bin ila 4 bin metrekare büyüklüğündeki havuzlara dolduruluyor; güneş ve rüzgârın etkisiyle su buharlaşıp geriye tuz kalıyor. Havuzlarda biriken tuz, önce el gücüyle toplanıyor, sonrasında çeşitli işlemlerden geçirilerek tüketiciye sunuluyor.
makineleşme ve işçilik:
Üretimi yürüten Fikri Çiçek, uzun yıllardır kullandıkları yöntemi değiştirdiklerini ve bunun birinci gerekçesinin işçilik olduğunu söylüyor: "Sistemimizi değiştirmemizin öncelikli sebebi işçilik. İşçi bulamadığımız için sistemimizi komple değiştirdik ve daha çok makineleşmeye geçtik." Çiçek, makineleşmeyle hem işçilikten tasarruf ettiklerini hem de üretim kapasitelerini artırdıklarını vurguluyor.
hasat takvimi ve üretim beklentileri:
Çiçek, üretim döngüsünü anlatarak ekim ayının 15’i civarında hasada giriş yaptıklarını belirtiyor. Su karışımının yüzde 25'inin tuz, yüzde 75'inin ham su olduğunu, ham su buharlaştıktan sonra tuzun tabana çöküp toplandığını aktarıyor. Geçen yıl üretimleri yaklaşık bin ton ile bin 500 ton arasında gerçekleşmiş; bu yıl ise yağışların seyrine bağlı olarak net bir miktar vermenin zor olduğunu söylüyor. "Şu anda hasat için gün sayıyoruz" ifadeleri bölgedeki beklentiyi özetliyor.
iyot uyarısı ve paketleme:
Hasat sonrası tuz, fabrikaya getirilip yıkama, kurutma, kırma, öğütme ve paketleme aşamalarından geçiriliyor. Çiçek, kaynak tuzlarında iyot bulunmadığını; iyodun sonradan eklendiğini belirterek uyarıda bulunuyor: "Bizim tuzlarımız kaynak tuzu. Kaynak tuzlarında iyot bulunmaz. İyot ayrı bir maddedir ve sonradan tuzun içerisine ilave edilir. Bu da kimyasal bir üründür." Ayrıca iyodun uçucu olduğunu, paketleme sonrası sıcak ortamda tutulduğunda uçabileceğini ve bu süreçte geriye kimyasal artıkların kalabileceğini belirtiyor. Tüketicilere doğal ürünlerle iyot ihtiyacını karşılamanın daha doğru olacağı çağrısında bulunuyor.
SİVAS KENT MERKEZİNE 10 KİLOMETRE UZAKLIKTAKİ BİNGÖL KÖYÜNDE YER ALAN TUZLA, GELENEKSEL ÜRETİM YÖNTEMİ İLE ADINDAN SÖZ ETTİRİYOR.
