Sıcak havalarda susuzluk hissetmeseniz bile günde en az 2-2,5 litre sıvı tüketin
Uzmanlar, aşırı sıcakların sağlık üzerinde ciddi etkileri olabileceğine dikkat çekerek, sıcak havalarda susuzluk hissi olmasa bile her gün en az 2-2,5 litre (12-14 su bardağı) sıvı tüketilmesini öneriyor.
Vücudun ısı düzeni ve riskler
Dr. Rengin Yiğit, sıcaklık ve nem artışının vücut ısısını yükselttiğini; normalde terleme ile ısı dengesinin korunduğunu ancak aşırı sıcaklarda bunun yeterli olmayabileceğini belirtti. Dr. Yiğit, "Ancak aşırı sıcaklarda sadece terleyerek vücut ısısı dengede tutulamaz. Yaşlılar, bebekler ve kronik hastalığı olanlarda terleme mekanizması ile vücut ısısının dengede tutulması her zaman mümkün olmayabilir. Yine ortamdaki nem oranı yüksekse terleme suretiyle vücut ısısı yeterli düzeyde düşmeyebilir" diye konuştu.
Şişmanlık, yüksek ateş, aşırı sıvı kaybı (dehidratasyon), kalp hastalığı, ruh ve sinir hastalıkları, alkol ve uyuşturucu kullanımı ile bazı ilaçlar (tansiyon düşürücüler, idrar söktürücüler vb.) gibi etkenlerin terleme mekanizmasını etkileyebileceğini; bu durumlarda yükselen vücut ısısının beyin ve diğer hayati organlarda hasara yol açabileceğini vurguladı.
Kimler daha fazla risk altında?
Dr. Yiğit, aşırı sıcaklardan en çok etkilenen grupları şu şekilde sıraladı: 65 yaş ve üzerindeki yaşlılar, 4 yaşından küçük çocuklar, bakıma ihtiyacı olanlar, hamileler, açık alanda çalışanlar, aşırı kilolular, kronik hastalığı (şeker hastalığı, kalp-damar hastalıkları, beyin-damar hastalıkları, psikolojik hastalıklar, kronik solunum sistemi hastalıkları, karaciğer hastalıkları, böbrek hastalıkları) bulunanlar, sürekli ilaç kullanan kişiler (özellikle tansiyon düşürücü, idrar söktürücü, depresyon ve uyku ilaçları), sokak çocukları ve evsizler. Özellikle kronik hastalığı bulunan ve yalnız yaşayan yaşlıların en yüksek risk grubunda olduğu belirtildi.
Korunma ve beslenme önerileri
Aşırı sıcaklardan korunmak için 10.00-16.00 saatleri arasında mecbur kalınmadıkça dışarı çıkılmaması öneriliyor. Dışarıda çalışması gerekenler için güneş altında korunmasız kalmamak, aşırı hareketten kaçınmak ve sık sık tuz içeren sulu gıdalar almak önem taşıyor. Açık havada geçirilen zamanlarda açık renkli, hafif ve bol giysiler; geniş kenarlı şapka ve güneş gözlüğü kullanılmalı.
Güneş ışınlarının dik geldiği saatlerde denize girilmemesi ve güneşlenilmemesi; bu saatlerin dışında denize girilecekse güneş koruyucu krem, şapka ve gözlük gibi önlemler alınması, uzun süre kesintisiz güneşlenilmemesi gerekiyor. Yoğun fiziksel aktivite ve spor için sabah ve akşam saatleri tercih edilmeli, her bir saatlik spor için en az 2-4 bardak sıvı alınmalı ve ağır fizik aktivitelerden kaçınılmalıdır.
Risk altındaki yetişkinler ve yaşlılar günde en az iki kez güneş veya sıcak çarpması yönünden izlenmeli; bebekler daha sık kontrol edilmelidir. Bebekler, çocuklar, engelliler ve hayvanlar kapalı ve park edilmiş araçlarda kesinlikle bırakılmamalıdır. Araç iç ısıları klima olsa bile kısa sürede yükselebilir; araç terk edilirken herkesin indiğinden emin olunmalıdır.
Kapalı alanlar iyi havalandırılmalı, güneş gören pencereler perde veya güneşliklerle gölgelendirilmelidir. Vücut ısısının yükselmemesi için sık sık duş alınması; bunun mümkün olmadığı durumlarda ayaklar, eller, yüz ve ensenin soğuk suyla ıslatılması veya silinmesi önerildi.
Beslenmede kahvaltıda az yağlı peynirler, zeytin ve taze sebzeler tercih edilmeli; kafein içeren içecekler yerine süt, meyve suyu, ıhlamur ve kuşburnu gibi bitki çayları öneriliyor. Yağlı yiyecekler ve kızartmalardan kaçınılmalı, yemeklerde bitkisel sıvı yağlar kullanılmalı; pişirme yöntemleri olarak haşlama, ızgara veya kendi suyunda pişirme tercih edilmelidir.
Vücut direncini artırmak ve yeterli vitamin-mineral almak için bol miktarda sebze ve meyve tüketilmeli; terleme ile artan sıvı ve mineral kaybını önlemek için her zamankinden daha fazla sıvı alınmalıdır. Su esas alınmakla birlikte, su dışı sıvılarda kahve, çay ve gazlı içecekler yerine süt, ayran ve meyve suyu gibi içecekler tercih edilmelidir.
Eğer doktor tarafından sıvı alımı kısıtlanmışsa veya idrar söktürücü ilaç kullanılıyorsa ilgili doktora danışılmalıdır. Çok soğuk ve buzlu içecekler mide kramplarına neden olabileceği için önerilmemektedir. Kafein, alkol ve fazla şeker içeren içecekler vücuttan daha fazla sıvı kaybına yol açtığı için tüketilmemelidir.
Ayrıca dışarıda ve açıkta satılan yiyeceklerin tüketiminden kaçınılmalı; çabuk bozulan besinler (et, yumurta, süt, balık vb.) açıkta bekletilmemeli ve besin hazırlama ile pişirmede hijyen kurallarına uyulmalıdır.
SICAK HAVALARDA SUSUZLUK HİSSİ OLMASA BİLE HER GÜN EN AZ 2-2,5 LİTRE SIVI TÜKETİLMELİ
