Sıcak dalgasında kalbi korumanın yolları
Memorial Kayseri Hastanesi Kardiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Yasemin Doğan, artan sıcaklıkların özellikle kalp ve damar hastalığı olan kişiler için ciddi bir risk oluşturduğunu vurguluyor. Doğan, iklim değişikliğinin beraberinde getirdiği daha şiddetli ve uzun süreli sıcak dönemlerde kardiyovasküler ölümlerin arttığını, bu ölümlerin büyük kısmının kalp kaynaklı olduğunu belirtiyor.
Vücutta ve kalpte ne değişiyor:
Sıcaklarla birlikte vücut ısısını düşürmek için damarlar genişliyor ve terleme artıyor; bunun sonucu olarak kalbin iş yükü yükseliyor ve daha fazla kan pompalamak gerekiyor. Terlemeye bağlı sıvı ve mineral kayıpları oluşuyor, halk arasında kanda koyulaşma olarak tabir edilen pıhtılaşma eğilimi artabiliyor; buna karşılık tansiyon düşebiliyor ve kalbin üzerine binen yük daha da çoğalıyor. Yapılan çalışmalarda sıcak dönemde kalp damar hastalığı olanların sağlıklı bireylere göre 7 kat daha fazla ölüm riski taşıdığı tespit edilmiş.
Bu mekanik değişimler nedeniyle sıcak havalar ritim bozuklukları, kalp yetmezliğinde kötüleşme, akut koroner sendromlar ve hatta ani kardiyak durma gibi ciddi tabloları tetikleyebilir.
Belirtiler, risk grupları ve acil uyarılar:
Doç. Dr. Doğan, sıcakların yol açabileceği sorunlarda zaman kaybetmemenin önemli olduğunu söylüyor. Özellikle şiddetli göğüs ağrısı, çarpıntı, baş dönmesi, baygınlık hissi veya bilinç değişikliği durumlarında derhal sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini belirtti.
En yüksek risk altında olanlar arasında 65 yaş üstü bireyler, kalp yetmezliği ve koroner arter hastalığı olanlar, diyabetliler, hipertansiyon hastaları, kronik böbrek yetmezliği olanlar, obez hastalar ve açık alanda çalışanlar bulunuyor.
Hastalarda görülebilecek problemler arasında kalp krizi, ritim bozuklukları, bayılma, tansiyon düşmeleri ve serebrovasküler olaylar yer alıyor; aşırı sıcaklara bağlı ani kalp durması da nadir fakat mümkün bir risk olarak vurgulanıyor.
Korunma önerileri ve pratik önlemler:
Doğan, korunmanın temelinin sıvı dengesini korumak olduğunu söyleyerek, "Susamayı beklemeden düzenli aralıklarla su içilmesi" tavsiyesinde bulundu. Günün en sıcak saatleri olarak kabul edilen 11.00–16.00 arasında mümkünse dışarı çıkılmaması, ağır egzersizlerden kaçınılması; spor yapılacaksa sabah erken veya akşam serinliğinde tercih edilmesi öneriliyor. Açık renkli, pamuklu kıyafetlerin tercih edilmesi ve aşırı kafein ile alkol tüketiminden kaçınılması gerektiği vurgulanıyor.
Özellikle tansiyon ve kalp yetmezliği hastalarının kullandığı idrar söktürücü (diüretik) ilaçlarda düzenleme gerekebileceğini, bunun kesinlikle hekime danışılarak yapılması gerektiğini belirtti.
Doğan son olarak, "Sıcakla birlikte hem vücudun hem de kalbin iş yükü artıyor; ancak doğru önlemlerle hem kalbimizi hem genel sağlığımızı koruyabiliriz" diyerek uyarılarını noktaladı.
Sıcaklarda kalbinizi koruyun
