Sessiz ilerleyen bir halk sağlığı sorunu
Acıbadem Bayındır Söğütözü Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Dr. Afruz Babayeva, diyabetin Türkiye ve dünyada büyüyen bir sorun olmaya devam ettiğini belirtiyor. Uluslararası Diyabet Federasyonu'nun (IDF) 2025 Diyabet Atlası verilerine göre, dünya genelinde 20-79 yaş aralığındaki yaklaşık 589 milyon yetişkin diyabetle yaşıyor ve mevcut eğilim sürerse bu sayının 2050'de yaklaşık 853 milyon seviyesine ulaşması bekleniyor.
Dr. Babayeva, Türkiye'de yaklaşık 9,6 milyon yetişkinin diyabetle yaşadığını hatırlatarak, özellikle tip 2 diyabetin uzun yıllar belirti vermeden ilerleyebildiği konusunda uyarıda bulunuyor.
diyabetin sessiz seyri ve nedenleri:
Dünya genelinde diyabetli yetişkinlerin yaklaşık %43'ünün, yani 252 milyon kişinin hastalığının farkında olmadığı tahmin ediliyor. Sık idrara çıkma, aşırı susama, halsizlik, açıklanamayan kilo kaybı ve bulanık görme diyabetin bilinen belirtileri arasında sayılıyor; ancak bu belirtilerin yokluğu, kişinin diyabet olmadığı anlamına gelmiyor. Tip 2 diyabet uzun yıllar belirti vermeden ilerleyebiliyor ve tanı geciktiğinde göz, böbrek veya kalp damarlarıyla ilgili sorunlar ortaya çıkabiliyor.
risk grupları ve prediyabet dönemi:
Dr. Babayeva, bazı grupların diyabet gelişimi açısından daha yüksek risk taşıdığını vurguluyor. Bunlar arasında ailesinde diyabet öyküsü bulunanlar, fazla kilolu veya obez olanlar, hipertansiyon ya da yüksek kolesterole sahip kişiler ve daha önce gebelik diyabeti geçirmiş olanlar yer alıyor. Kan şekeri düzeylerinin normalin üzerinde olduğu ancak diyabet tanı kriterlerini henüz karşılamadığı dönem prediyabet olarak adlandırılıyor ve bu dönem, tip 2 diyabeti önlemek veya geciktirmek için önemli bir fırsat sunuyor.
tedavi yaklaşımı ve düzenli takip önemi:
Son yıllarda diyabet tedavisinde önemli ilerlemeler olduğunu belirten Dr. Babayeva, artık tedavi planlamasında yalnızca kan şekeri değil; hastanın kalp ve böbrek sağlığı, vücut ağırlığı ve eşlik eden diğer hastalıkların da dikkate alındığını ifade ediyor. Yeni nesil bazı diyabet ilaçları uygun hasta gruplarında kan şekeri kontrolünün yanı sıra kalp ve böbrek sağlığı açısından da fayda sağlayabiliyor; bu yüzden tedavi her hastanın bireysel özelliklerine göre planlanmalı.
Dr. Babayeva, hastaların kendilerini iyi hissetseler bile rutin kontrollerini aksatmaması gerektiğini, kan şekeri takibinin yanı sıra göz muayeneleri, böbrek fonksiyon testleri, kan basıncı ve kolesterol ölçümlerinin düzenli yapılmasının komplikasyonların erken saptanıp önlenmesi açısından hayati önemde olduğunu belirtiyor.
ACIBADEM BAYINDIR SÖĞÜTÖZÜ HASTANESİ ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA HASTALIKLARI UZMANI DR. AFRUZ BABAYEVA
