Sayıştay denetiminde öne çıkan tespitler:
Sayıştay Başkanlığı tarafından yayımlanan 2025 yılı denetim raporu, Sinop Belediyesi işlemlerine ilişkin 26 bulgu tespit edildiğini bildirdi. Raporda, özellikle ulaşım plakalarının ve sahildeki satış kulübelerinin ihale yapılmadan tahsis edilmesi, indirimli emlak vergisinden yararlanan bazı mükelleflerin mevzuat şartlarını taşımaması, belediyenin SGK ödemelerinde gecikme zammı yükü ve güvence bedellerinin güncellenmeden iade edilmesi gibi mali ve idari uygulamalara ilişkin eleştiriler yer aldı.
Taksi ve toplu taşıma plakalarıyla ilgili bulgular:
Denetimde, trafik komisyonu kararlarıyla 61 taksi, 35 dolmuş ve 24 özel halk otobüsü plakasının ihale yapılmaksızın ve süre sınırı belirlenmeden tahsis edildiği tespit edildi. Belediye yönetimi, toplu taşıma hizmetlerinde kullanılan plakaların 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu kapsamında belirli sürelerle kiralanması için ön hazırlık çalışmalarına başlandığını bildirdi. Sayıştay ise süresiz tahsislerin "kazanılmış hak" olarak kabul edilemeyeceğini vurgulayarak, işlemlerin kamu yararı ve kanunilik ilkeleri doğrultusunda iptal edilmesi gerektiğini kaydetti. İptal sürecinin, hak sahiplerini mağdur etmeyecek şekilde makul ve öngörülebilir sürelerle yürütülmesi ve bundan sonra plakaların mevzuata uygun olarak belirli sürelerle kullandırılması gerektiği belirtildi.
Satış kulübeleri tahsisi ve ihale usulü:
Raporda sahildeki satış amaçlı kullanıma ayrılmış 70 kulübenin yaz sezonunda ürün tanıtımı ve satışı için kura yöntemiyle kişilere tahsis edildiği bildirildi. Belediye, bu yapıların demonte ahşap yapılar olduğunu ve meclis kararıyla yürürlüğe konulan yönergeye göre tahsis edildiğini, tahsis karşılığında metrekare üzerinden ücret alındığını belirtti. Sayıştay incelemesinde ise yapının demonte ve sezonluk olmasının kiralama niteliğini değiştirmediğine dikkat çekildi; noter huzurunda yapılan kura uygulamasının mevzuatta dayanağı olmadığı, bu tür tahsislerin 2886 sayılı Kanun'un ihale usullerine göre yapılması gerektiği ifade edildi.
Emlak vergisi indirimleri ve kayıt kontrolü:
Denetim, indirimli emlak vergisinden yararlanan bazı mükelleflerin mevzuat şartlarını taşımadığını ortaya koydu. İncelemede, indirimli emlak vergisinden faydalanan 133 mükellefin birden fazla konuta sahip olduğu, ayrıca 299 mükellefin gelir getirici faaliyette bulunduğunun tespit edildiği kaydedildi. Bu durumun belediyenin emlak vergisi gelirlerinde kayba yol açtığına işaret edildi. Belediye yönetimi, kullandığı yazılımın mali yıl içinde değiştirilmesi nedeniyle verilerin sağlıklı aktarılmadığını belirterek düzeltici çalışmaların sürdüğünü bildirdi.
Raporda, emlak vergisi uygulamalarında düzenli veri kontrolü ve mevzuata uygun kriterlerin işletilmesinin önemine dikkat çekildi.
SGK ödemeleri, güvence bedelleri ve satın alma usulleri:
Sayıştay, belediyenin Sosyal Güvenlik Kurumu'na yönelik ödemelerinde zamanında yapılmama nedeniyle yüksek tutarda gecikme zammı ödediğini tespit etti. Rapora göre, belediye 2025 yılında SGK'ya 128.238.856,99 TL ödeme yaptı; bunun 51.830.709,62 TL'si ana borç, 76.408.147,37 TL'si ise gecikme zammı olarak kayda geçti. Belediye ödemelerin İller Bankası payından yapılan kesintilerle gerçekleştirildiğini belirtse de, Sayıştay bu ödemelerin zamanında yapıldığını gösteren belge sunulmadığını kaydetti ve benzer mali yüklerin önlenmesi için ödemelerin yasal süreleri içinde gerçekleştirilmesi ile nakit akışının bu doğrultuda planlanması gerektiğini belirtti.
Ayrıca su aboneliği güvence bedellerinin iadesinde de usulsüzlükler tespit edildi: Belediye meclisinin 2 Aralık 2024 tarihli ve 479 sayılı kararıyla belirlenen sabit güvence bedelleri olmasına rağmen, abonelik sona erdiğinde bedeller aradan geçen süre dikkate alınmadan ilk tahsil edilen tutar üzerinden iade edildi. Belediye, iadenin yapılacağı tarihte TÜFE oranlarının dikkate alınacağını bildirmiş olsa da Sayıştay, iade tutarlarının iade tarihindeki TÜFE esas alınarak güncellenmesi gerektiğini vurguladı.
Denetimde ayrıca bazı mal alımlarının parasal limitlerin altında kalmak amacıyla kısımlara bölünerek doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirildiği; bu uygulamanın ihale usulünün uygulanmasını engellediği kaydedildi.
Raporda son olarak, 2024 yılı Sayıştay denetiminde bildirilen 9 bulgunun giderilmediği belirtildi ve bunların takibi gerektiği vurgulandı.
Sayıştay raporu, tespit edilen uygulamaların mevzuata uygun hale getirilmesi, mali disiplinin sağlanması ve benzer usulsüzlüklere meydan vermeyecek şeffaf süreçlerin kurulması gerektiğini öne çıkardı.
SİNOP BELEDİYESİ
