Safranbolu'da asırlık lezzetin yeni sezonu:
UNESCO Dünya Miras Listesi'nde yer alan Karabük'ün Safranbolu ilçesinde, coğrafi işaretle tescillenen üzüm sirkesi üretiminde yeni sezon açıldı. İlçe, Osmanlı döneminden kalan han, hamam, cami, çeşme ve konaklarıyla yerli ve yabancı turistlerin ilgisini çekerken, coğrafi işaretli Çavuş Üzümü ve ondan üretilen sirke ekonomik değeri yüksek geleneksel ürünler arasında yer alıyor. Yazıköy köyünde başlayan üretimle birlikte hem yöresel tat korunuyor hem de turizm gelirlerine katkı sağlanıyor.
Üretimin geleneksel aşamaları:
Üzüm bağlarından toplanan üzümler önce el ile ayıklanıyor, ardından çiğnenerek veya preslenerek suyunun çıkarılması sağlanıyor. Elde edilen üzüm suyu maya ilavesiyle fermantasyon sürecine giriyor; üretim süreci toplamda yaklaşık 7 ay sürüyor. Fermantasyon tamamlandıktan sonra sirke, yaklaşık 200 ila 350 yıllık küplerde dinlendirilerek olgunlaşıyor. Bu küplerde uzun süre bekleyen sirke, geleneksel aroması ve doğallığıyla öne çıkıyor.
Dört kuşaklık miras ve coğrafi işaret:
Yaklaşık dört kuşaktır sirke üretimi yapan üretici Ahmet Karakurluk, coğrafi işaret almanın kendileri için önemli olduğunu vurguluyor. Karakurluk, "Uzun zamandır üzüm sirkesinin coğrafi işaret alması için uğraşıyorduk. Gerçekten hak ettiğimiz bir konuydu. Üzüm sirkesi, Yazıköy’ün Çavuş Üzümü ile beraber olmazsa olmazıdır. Bu süreçte emeği geçen herkese teşekkür ediyoruz. Coğrafi işaret aldığımız için de mutluyuz" ifadelerini kullandı. Aile, dededen toruna geçen üretim geleneğini Tarihi Çarşı'daki dükkanla sürdürüyor.
Karakurluk'un aktardığına göre üretim, geçmişten gelen yöntemlere bağlı kalarak devam ediyor: "Üzümleri hasadın ardından ayıklayıp çiğnediklerini, suyunu çıkardıktan sonra maya ekleyerek fermantasyon sürecine bıraktıklarını" belirtiyor. Fermantasyonun ardından ürün küplere aktarılıyor ve burada bekletilerek satışa hazır hale geliyor.
Üreticiler, sirkenin tamamen organik olması nedeniyle talep gördüğünü; ürünün fiyatının 150 ila 250 TL arasında değiştiğini ve işletmenin yıllık üretim kapasitesinin yaklaşık 4 ton olduğunu aktarıyor. Hem yerel pazarlarda hem de turistik satış kanallarında rağbet gören bu geleneksel sirke, Safranbolu'nun hem kültürel mirasını hem de ekonomik çeşitliliğini güçlendiriyor.
UNESCO DÜNYA MİRAS LİSTESİ'NDE YER ALAN KARABÜK'ÜN SAFRANBOLU İLÇESİNDE, COĞRAFİ İŞARETLE TESCİLLENEN ÜZÜM SİRKESİNDE YENİ ÜRETİM SEZONU BAŞLADI.
