Projenin kapsamı ve hedefleri:
Zonguldak'ta ORKÖY desteğiyle başlatılan salep yetiştiriciliği projesi, orman köylülerine alternatif ve katma değeri yüksek bir gelir kapısı açmayı hedefliyor. Proje kapsamında Devrek ilçesi Kabaca köyünde 6 üretici program dahiline alınarak toprağa bin 200 kilogram salep yumrusu verildi ve uygulama sahaya geçirildi. Yetkililer, projenin tam kapasiteyle işletilmesi halinde yıllık ortalama 3 milyon lira gelir hedeflendiğini bildiriyor.
Destek paketi ve süreklilik:
Proje çerçevesinde üretici başına sağlanan finansman modeli, 400 bin TL kredi desteği ve bunun yüzde 20'si oranında hibe şeklinde tasarlandı; üretici başına toplam olarak 320 bin lira kredi ve 80 bin lira hibe ayrıldı. Sistem, her yıl oluşan yumruların bir kısmının ticari amaçla değerlendirilmesini, bir kısmının ise sonraki üretim sezonları için ayrılmasını öngörerek üretimin sürekliliğini sağlamayı amaçlıyor.
Uygulama ve yaygınlaştırma planı:
Zonguldak Orman Bölge Müdürlüğü, projenin Kabaca köyünden başlayıp başarılı sonuçlarla yaygınlaştırılmasını ve kısa sürede bölge genelinde örnek bir kırsal kalkınma modeline dönüşmesini hedefliyor. Bölge müdürlüğü yetkilileri, talep ve doğal potansiyel doğrultusunda salep başta olmak üzere farklı odun dışı orman ürünlerini de araştırıp üretime kazandırmayı sürdüreceklerini belirtti.
Yetkililerin değerlendirmeleri ve sağlanan destekler:
Orman Bölge Müdürü Halil Oflu, projeyi orman köylüsünün güçlendirilmesine yönelik bütünsel bir yaklaşımın parçası olarak tanımladı ve ORKÖY desteklerini sadece finansman olarak değil, "üretime, emeğe, yerinde kalkınmaya ve kırsalda yaşamın sürdürülebilirliğine verilen doğrudan destek" şeklinde değerlendirdiklerini söyledi. Oflu, bölge genelinde 2026 hedefleri ve bugüne kadar ulaştırılan destek rakamları hakkında da bilgi verdi: 315 aileye 121 milyon TL hedefi; bugüne dek 287 aileye 114 milyon TL ve Zonguldak özelinde de planlanan 154 aileye 52 milyon TL destekten şu ana kadar 131 aileye 46 milyon TL sağlandığını aktardı.
Oflu, sosyal ve ekonomik nitelikli projeler kapsamında dış cephe mantolama ve güneş enerjisi uygulamalarından, fenni arıcılık ve traktöre, süt sağma ve yem karma makinelerinden kadınlara yönelik mikro kredilere kadar geniş bir destek yelpazesi sunduklarını belirtti. Salep projesinin amacı ise hem köylü gelirini artırmak hem de doğal salep popülasyonları üzerindeki baskıyı azaltmak olarak özetlendi.
Köylü görüşleri:
Projede yer alan 40 yaşındaki üç çocuk annesi Gülsüm Köseoğlu, uygulamaya dahil olmaktan memnuniyet duyduğunu ifade ederek, "Türkiye'de ilk defa Zonguldak Devrek ilçesinde başlatılan ORKÖY projesi Kabaca köyünde yapılmasının ve bu projenin içinde yer almaktan ben de mutluluk duyuyorum. ORKÖY projesi orman köylerimizin kalkınmasına da destek sağlayacaktır. Devletimizin sunduğu imkanları kullanalım, yeter ki üretelim. Cumhurbaşkanımız, Tarım ve Orman Bakanımız, Orman Genel Müdürümüze desteklerinden dolayı çok teşekkür ederiz" dedi.
Yetkililer, projenin tam kapasiteye ulaştığında hem aile bütçesine somut katkı sağlayacağını hem de ormanların doğal dokusuna zarar veren kaçak hasat baskısını azaltacağını vurguluyor. ORKÖY uygulamasının ilk kez salep üretiminde uygulanması, bölge için yeni gelir modellerinin denenmesi açısından dikkati çekiyor.
ZONGULDAK’TA ORKÖY DESTEĞİYLE SALEP YETİŞTİRİCİLİĞİNDEN 3 MİLYON LİRA GELİR BEKLENİYOR. ORMAN BÖLGE MÜDÜRÜ HALİL OFLU, TÜRKİYE’DE İLK KEZ SALEP ÜRETİMİNİN ORKÖY KAPSAMINA DAHİL EDİLDİĞİNİ AÇIKLADI.
