sistemin uygulanışı:
Altınordu ilçesi Karaağaç Mahallesi'nde yaşayan Öziş kardeşler, Tarım ve Orman Bakanlığı'nın %50 hibe desteğiyle geçen yıl yaklaşık 17,5 dönümlük fındık bahçelerine file sistemi kurdu. Sistem öncesinde arazilerini normalde 26 kişilik ekiple 4 günde toplayıp yaklaşık 100 işçi ücreti ödüyorlardı. File sisteminin kurulmasıyla birlikte, fileyi sermek ve toplamak dahil toplam işçilik maliyeti 20 işçi ücreti düzeyine indi ve üreticilerin işçilik ihtiyacı belirgin şekilde azaldı.
üreticilerin deneyimi:
Fındık üreticisi Halil Öziş, sistemin kendilerini araştırmaya yönelttiğini ve uygulama sürecini anlattı: “Bizim arazilerimiz Karadeniz Bölgesi'nin en zor arazileri, taşlık, yamaç ve engebeli. Projeye geçen yıl başvurduk ve hibemiz çıktı. Devletimiz yüzde 50'sini karşıladı, gerisini de biz karşıladık. Biz burayı normalde 26 kişilik ekiple 4 günde topluyorduk, yaklaşık 100 işçi ücreti gidiyordu. File sistemini getirdikten sonra bu fileyi sermek ve toplamak dahil yaklaşık 20 işçimiz gidiyor. Normalde 2 kişilik bir aile bir haftada toplayabilir, işçilik parası da üreticide kalıyor. Ben tüm üreticilere kesinlikle file sistemini tavsiye ederim.”
operasyonel avantajlar ve tasarruf:
Mehmet Öziş ise sistemin özellikle yevmiye maliyetlerini azalttığını vurguladı: “Bizleri büyük seviyede yevmiye olayından kurtarıyor. Bunda taş, diken ve yamaç gibi derdi yok. İyi serilirse 50 kişinin topladığı yeri 10 kişiyle toplayabiliyorsun, çok büyük faydası var. File sistemi ile evdeki 2 kişi 5 ton fındığını rahatlıkla toplayabilir. yüzde 90 meyilli arazide bile kullanılabilir. Normalde 5 ton fındık için 100-125 işçi ücreti gider ama bu şekilde 2 kişi 10 günde toplar.”
Öziş kardeşlerin uygulaması, hem maliyetleri düşürmesi hem de hasat süresini kısaltması nedeniyle çevredeki üreticilerin dikkatini çekti. Üreticiler, devlet destekli benzer projelerin yaygınlaşması halinde geleneksel hasat yöntemlerine göre önemli oranda işçilik ve zaman tasarrufu sağlanacağını belirtiyor.
ALTINORDU İLÇESİ KARAAĞAÇ MAHALLESİ’NDE YAŞAYAN ÖZİŞ KARDEŞLER, TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI’NIN YÜZDE 50 HİBE DESTEĞİYLE GEÇEN YIL YAKLAŞIK 17,5 DÖNÜMLÜK FINDIK BAHÇELERİNE FİLE SİSTEMİ KURDU. SİSTEM SAYESİNDE DAHA ÖNCE YAKLAŞIK 25 İÇİYLE 4 GÜNDE TOPLADIKLARI VE 100 İŞÇİ ÜCRETİ ÖDEDİKLERİ BAHÇELERİNİ, 20 İŞÇİ ÜCRETİ VEREREK, ÇOK DAHA AZ MALİYETLE HASAT EDEN ÜRETİCİLER, HEM İŞÇİLİK MALİYETLERİNİ DÜŞÜRDÜ HEM DE ZAMANDAN TASARRUF ETTİ.
