meşe kömürüne dönüşüm: çubukta mevsimlik mesai
Ankara'nın Çubuk ilçesine her ilkbahar Mardin'den gelen mevsimlik işçiler, meşe odunlarını geleneksel yöntemlerle mangal kömürüne dönüştürmek için yoğun mesai harcıyor. Üretim, ilkbahardan sonbahara kadar sürüyor ve işçiler elde ettikleri kömürleri paketleyip satıyor.
üretim süreci:
Orman İşletme Müdürlüğü tarafından belirlenen alanlarda kıstıkları meşe odunları traktörle taşınıyor. Kurulan ocaklarda odun önce çatlanıyor, ardından üstü saman ve toprakla örtülerek kontrollü şekilde yakılıyor. Bu yöntemle odun yavaş yavaş karbonlaşarak kömüre dönüşüyor.
İşçilerin anlattığına göre yakma ve karbonlaşma evresi genellikle 10-15 gün sürüyor. İmalatın belli bir aşamasında ise daha hızlı yanma süreci bulunduğunu belirten Yaşar Aydın, meşe kömürünün yaklaşık 15 saatlik bir yanma evresinden sonra kullanılır hale geldiğini aktarıyor. Soğutma tamamlandıktan sonra kömür paketlenip piyasaya sunuluyor.
hedefler ve zorluklar:
Yaşar Aydın, meşenin Türkiye genelinde odun kömürü üretiminde tercih edildiğini, kalite bakımından meşenin öne çıktığını vurguluyor. Aydın, zaman zaman portakal ağacı gibi başka türlerin de kullanıldığını ancak genel tercihin meşe olduğunu belirtiyor. Sezonda kişi başı üretim değişkenlik gösteriyor; kalabalık ekiplerle daha yüksek miktar elde edilebiliyor, bireysel üretimler ise farklılık arz ediyor.
Bu yıl ekip olarak hedeflerinin 40 ton kömür üretmek olduğunu söyleyen Aydın, piyasadaki fiyatların düşük olmasının sıkıntı yarattığını ifade ediyor. Aydın, geçen yıla göre girdi maliyetlerinin arttığını ama kömür satış fiyatlarının aynı kaldığını belirterek piyasanın toparlanmasının üreticiler için önemine dikkat çekiyor. Ayrıca yurt dışından ithal kömürün azaltılmasının hem üreticiler hem de tüketiciler açısından avantaj sağlayacağını ekliyor.
İşin en zor yönü olarak toz, duman ve ateşle sürekli mücadele etmeyi gösteren Aydın, kömür üretiminin dedelerinden kendilerine miras kalan bir zanaat olduğunu ve zorluklara rağmen sezon sonuna kadar çalışacaklarını söylüyor. Sonbaharda mesainin bitmesiyle ekip Mardin'e geri dönecek.
ANKARA'NIN ÇUBUK İLÇESİNE MARDİN'DEN GELEN MEVSİMLİK İŞÇİLER, MEŞE ODUNLARINI GELENEKSEL YÖNTEMLERLE 10 İLE 15 GÜN BOYUNCA KONTROLLÜ ŞEKİLDE YAKARAK MANGAL KÖMÜRÜNE DÖNÜŞTÜRÜYOR.
