Malazgirt'te arkeolojik çalışmalar saha ve kent dokusunu birlikte aydınlatıyor
Muş’un Malazgirt ilçesinde yürütülen arkeolojik kazı ve yüzey araştırmaları, bölgenin hem savaş alanı izlerini hem de kentsel yapısını birlikte görünür kılacak nitelikte ilerliyor. Sahayı yerinde inceleyen Muş Kültür ve Turizm Müdürü Mehmet Şengül ile çalışma yürütücüsü Prof. Dr. Adnan Çevik, Muş Müze Müdürü Yunus Mübarek Gürler ve Kültür ve Turizm Şube Müdürü İlhami Tepeli projenin son durumunu değerlendirdi.
saha çalışmaları ve yürütülen projeler:
Malazgirt’te eş zamanlı yürütülen iki ana çalışma bulunuyor. Birinci proje, 2020'den bu yana sürdürülen Malazgirt Savaş Alanı Tarihi ve Arkeolojik Yüzey Araştırması Projesi olup, bilimsel yürütücülüğünü Prof. Dr. Adnan Çevik üstleniyor ve Bitlis Ahlat Müze Müdürlüğü başkanlığında yürütülüyor. Bu proje ile amaç, 1071 Malazgirt Meydan Muharebesi'nin gerçekleştiği alanı bilimsel yöntemlerle tespit etmek ve savaşın arkeolojik izlerini ortaya koymaktır. Araştırmalar, Malazgirt ilçe merkezi ile Harabesor, Örenşar, Kanlıdere, Aydınlık Mevkii, Afşin, Ziyarettepe, Aytaç Düzü, Gezo Düzü ve Çivi Düzü gibi geniş bir coğrafyada kapsamlı yüzey taramaları şeklinde sürdürülmektedir.
İkinci proje olan Tarihi Malazgirt Kenti Kazısı ise 2025 yılında başlatılmış olup, Malazgirt Kalesi iç bölümünde devam etmektedir. Bu kazılar Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü izinleriyle, MAUN öğretim üyesi Dr. Ahmet Oğuzhan Karaçetin başkanlığında yürütülüyor.
saha buluntuları ve koruma planları:
Yürütülen yüzey araştırmaları ve kazılar sonucunda, Roma ve Bizans dönemlerine ait sikkeler, çok sayıda ok ve mızrak ucu ile askeri nitelikli metal buluntular tespit edildi. İç Kale'de yapılan çalışmalarda yeni mekanlar ortaya çıkarılırken, Arap Mezarlığı olarak bilinen alanda ise tarihi Müslüman mezarlığına ait yedi mezar bilimsel yöntemlerle belgelenip kayıt altına alındı.
Kazılarda bugüne kadar ortaya çıkan yaklaşık iki bin eser, yapımı son aşamaya gelen kazı evinde muhafaza ediliyor. İlerleyen dönemde bu eserlerin hem Malazgirt'te hem de Muş Arkeoloji Müzesinde sergilenmesi planlanıyor. Ayrıca, Cumhurbaşkanımızın konuşmalarını gerçekleştirdiği alanda bir Deneyim Müzesi kurulması yönünde de çalışmalar bulunuyor; böylece kazılardan elde edilen eserlerin bir kısmı ziyaretçilerle doğrudan buluşturulacak.
çalışmanın hedefi ve toplumsal etkisi:
Proje yetkilileri, çalışmaların yalnızca arkeolojik veri toplamakla sınırlı kalmayıp, bölgenin tarih bilincini güçlendirmeyi ve mirası gelecek nesillere aktarmayı hedeflediğini vurguluyor. Mehmet Şengül, yürütülen çalışmaları Cumhurbaşkanımızın tensipleri ve Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın himayesiyle yürütülen çalışmalar olarak tanımlıyor ve projenin Malazgirt ile Muş'un kültür-turizm potansiyelini yükseltme hedefinin altını çiziyor.
Şengül ayrıca, projenin bilimsel kazılarla düzenli biçimde genişletileceğini, elde edilen buluntuların akademik çevrelerle ve kamuoyuyla paylaşılacağını belirterek; destekleri nedeniyle Cumhurbaşkanımıza, Kültür ve Turizm Bakanlığına ve Valimize teşekkürlerini iletti. Yerel ve uluslararası ziyaretçileri Malazgirt'i gezmeye davet eden yetkililer, bu yıl için planlanan etkinlik takvimini de tamamladıklarını açıkladı: 25 Ağustos'ta Ahlat ve 26 Ağustos'ta Malazgirt düzenlenecek programlar için hazırlıklar hazır durumda.
Sonuç olarak, Malazgirt'teki kazı ve yüzey araştırmaları hem saha düzeyinde 1071 muharebesine dair arkeolojik izleri aramayı hem de kentin ortaçağ dönemi dokusunu açığa çıkararak bölge tarihinin daha kapsamlı şekilde anlaşılmasını sağlamayı amaçlıyor. Elde edilen buluntuların belgelenmesi, korunması ve sergilenmesiyle bölgenin tarih-kültür turizmine katkı sunması bekleniyor.
MUŞ KÜLTÜR VE TURİZM MÜDÜRÜ MEHMET ŞENGÜL (EN SOLDA), MALAZGİRT İLÇESİNDE DEVAM EDEN ARKEOLOJİK KAZI ÇALIŞMALARINI YERİNDE İNCELEDİ
