Konkordato: Ekonomik koruma mu yoksa istismar riski mi? Av. Dr. Ali Önal değerlendirdi
Eskişehirli Ticaret Hukuku Uzmanı Av. Dr. Ali Önal, konkordato müessesesinde son dönemde gözlemlenen suistimal iddiaları ve bağımsız denetim şirketlerindeki tekelleşme tehlikesine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Dr. Önal, piyasadaki yüksek raporlama maliyetlerinin darboğazdaki şirketlerin erişimini zorlaştırdığını vurgulayarak, yeni düzenleme gerekliliğine işaret etti.
Konkordatonun işlevi ve yasal süreç
İcra ve İflas Kanunu kapsamında düzenlenen konkordatonun amacının, mali darboğaza düşen şirketlerin borçlarını yapılandırarak ticari faaliyetlerini sürdürebilmelerini sağlamak olduğunu belirten Dr. Önal, son dönemde yapılan yasal düzenlemeler ile Hazine ve Maliye Bakanlığı ve Adalet Bakanlığı tarafından alınan tedbirlerin suistimallerin önüne geçmede önemli rol oynadığını ifade etti.
Dr. Önal, konkordato sürecinin hukuki takvimine dair şu noktaları hatırlattı: duruma göre 3+2 ay geçici mühlet, ardından 1 yıl kesin mühlet ve nihayetinde 6 ay ek süre tanınarak toplamda 23 aylık bir koruma sağlandığını; başvuru sonrasında ise hızlı biçimde komiser atandığını ve şirketin ticari faaliyetinin değerlendirilmesi için 20 günlük bir süre içinde rapor alındığını belirtti. Konuya ilişkin olarak Dr. Önal şu yorumu yaptı:
"Bu müesseseyi suistimal edenler elbette olabilir. Ancak hukuki düzenleniş amacına bakıldığında, hem Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın hem de Adalet Bakanlığı’nın son dönemde aldığı tedbirler doğrultusunda, sistemin daha etkin ve faydalı kullanılabilmesi adına çok önemli adımlar atılmıştır. Şirketler mahkemeye başvurduktan sonra hızlıca komiser atanmakta ve şirketin ticari faaliyetini sürdürüp sürdüremeyeceğine dair en hızlı şekilde 20 günlük bir zaman zarfında rapor alınmaktadır. Dolayısıyla şirketin konkordatoyu kötüye kullanıp kullanmayacağı daha en baştan tespit edilerek suistimallerin önü kesilmektedir"
Bağımsız denetimlerde tekelleşme ve maliyet sorunu
Dr. Önal, sürecin en sancılı ayağının bağımsız denetim raporları olduğunu belirterek piyasada bir fiyat tekeli oluştuğunu ifade etti. Yetkili bağımsız denetim şirketlerinin hazırladığı raporların şirketlerin konkordatoya erişimini belirleyen temel belge olduğunu vurgulayan Dr. Önal, bazı denetim şirketlerinin yetkilerini kötüye kullandığı gerekçesiyle lisans iptalleriyle karşılaştığını ve bunun sonuç olarak piyasada az sayıda şirketin kalmasına yol açtığını aktardı.
Bu yapının, kalan şirketlerin kendi fiyat politikalarını dayatmalarına zemin hazırladığına dikkat çeken Dr. Önal, süreci özetleyerek şunları söyledi:
"Bir şirketin borçlarını ödeme yeterliliğine sahip olup olmadığı, ancak yetkili bağımsız denetim şirketlerince hazırlanacak raporlarla tescillenmektedir. Mali kriterleri referans alması gereken bu şirketlerden bazıları, süreç içerisinde yetkilerini kötüye kullandıkları gerekçesiyle lisans iptalleri ile karşı karşıya kalmıştır. Bu durum piyasada çok az sayıda bağımsız denetim şirketinin kalmasına yol açmıştır. Kalan şirketler kendilerince bir fiyatlandırma politikası geliştirerek, konkordatoya erişim ihtiyacı olan firmaların bu imkanını zorlaştırıcı fiyatlandırmalar yapmaktadır. Dolar ya da TL bazında çok yüksek maliyetli raporlar yazılmakta ve açık bir tekelleşmeye gidilmektedir. Tam da bu noktada, darboğazdaki şirketlerin daha da mağdur edilmemesi adına ilgili bakanlıkların ivedilikle bağımsız denetim raporlarının fiyatlandırılması hususunda yeni ve sınırlandırıcı tedbirler alması beklenmektedir."
Dr. Önal'ın değerlendirmesi, konkordato müessesesinin hem ekonomik bir koruma aracı olarak işleyebilmesi hem de suistimallerin önlenmesi açısından bağımsız denetim mekanizmasının şeffaf ve erişilebilir kalmasının önemini ortaya koyuyor.
ESKİŞEHİRLİ TİCARET HUKUKU UZMANI AVUKAT ALİ ÖNAL
