Kokuyla yön bulan kahraman fareler enkazda hayat kurtarıyor
Antalya'da yürütülen projede, Muratpaşa Belediyesi, GEA Arama Kurtarma Derneği, Belçika merkezli APOPO ve Ankara Üniversitesi ortaklığıyla eğitim verilen Afrika keseli sıçanları, arama kurtarma ekiplerine destek vermek üzere kullanılıyor. Sırtlarına yerleştirilen GPS ve kamera sistemleriyle takip edilen hayvanlar, ulaşılması zor enkaz alanlarında kazazedenin yerini tespit edecek şekilde yetiştiriliyor.
Enkaz düzeneğinde yapılan tespitler:
Projede kurulan simülasyon enkazında yapılan testlerde, gönüllü bir kazazedenin bulunduğu senaryo sahnelendi. Eğitimli fare, enkaz içinde ilerleyerek kazazedeyi buldu ve üzerinde taşınan sistem üzerinden ekibe sinyal gönderdi; GPS verileriyle farenin konumu anlık olarak izlendi. Ekipler, bu uygulama sayesinde dar alanlarda insan kokusunu ayırt edebilen küçük ekip üyelerinin iletişimini ve konum bildirimini değerlendirdi.
Eğitim süreci ve gelecek adımlar:
Kahraman Fareler Proje Lideri Dr. Danielle Giangrasso çalışmaların simülasyon alanlarında sürdüğünü belirterek farelerin enkaz içinde güvenli hareket etmeyi, kazazedeyi bulmayı ve görev sonrası üs noktasına geri dönmeyi öğrendiğini söyledi. Belediye yetkilileri de testlerin olumlu sonuç verdiğini belirtti.
Muratpaşa Belediye Başkanı Ümit Uysal proje ekibini yerinde inceleyip çalışmaların geldiği aşama hakkında bilgi aldı. Uysal, projenin GEA ve APOPO ile birlikte yürütüldüğünü vurgulayarak, umut dolu ancak tedbirli bir yaklaşım sergiledi ve ekledi: İnşallah hiç deprem yaşamayız, inşallah hiç enkazla karşılaşmayız. Ancak böyle bir durum yaşandığında, farelerimiz her defasında yapılan testlerde kazazedeyi buluyor. Görüntüsünü ve yerini belirliyor, kazazedenin kurtarılması için azami performansı gösteriyorlar. Şu anda çalışmalarımızda ikinci ve daha üst bir seviyeye gelmiş durumdayız. Bunun da şartlarını hocalarımızla birlikte hazırlıyoruz. Başarılarının devamını diliyorum.
Proje yetkilileri, teknolojik takip araçlarının ve eğitimin iyileştirilmesiyle farelerin saha performansının artırılacağını, daha karmaşık enkaz senaryolarında da denemelerin süreceğini belirtti. Bu yaklaşım, insanların ulaşamadığı noktalarda hızlı tespit sağlayarak kurtarma sürecinin ilk aşamalarında zamanda avantaj sağlama potansiyeline sahip.
MURATPAŞA BELEDİYESİ, GEA ARAMA KURTARMA DERNEĞİ, BELÇİKA MERKEZLİ APOPO VE ANKARA ÜNİVERSİTESİ İŞ BİRLİĞİNDE YÜRÜTÜLEN PROJEDE, İNSAN KOKUSUNU AYIRT EDEBİLEN AFRİKA KESELİ SIÇANLARININ ARAMA KURTARMA ÇALIŞMALARINDA KULLANILMASI HEDEFLENİYOR.
