Kızının karaciğer bağışı hayatını değiştirdi: beş yıllık siroz süreci sona erdi
Antalya'da yaklaşık 5 yıl önce siroz teşhisi konulan emekli anestezi teknisyeni Hasibe İlhan (60), tedaviye yanıt vermeyince Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Organ Nakli Merkezi'nde kadavradan nakil listesine alındı. Genel durumu kötüleşince canlı verici arayışı başladı; o sırada Avustralya'da eğitim gören kızı Gökçem İlhan (27) Türkiye'ye gelerek annesine karaciğer bağışında bulundu ve ameliyat yaklaşık 1 yıl önce gerçekleştirildi.
Tedavi süreci ve nakil kararı:
Hastalığın ilerleyen safhasında Hasibe İlhan'ın karın bölgesinde yoğun sıvı birikimi oluştu; kendi ifadesiyle karnında en az 10-15 litre sıvı vardı ve nefes almakta güçlük çekiyordu. İlaç tedavilerine rağmen durum düzelmeyince nakil kararı alındı. Nakil öncesinde yaşanan potasyum yüksekliği ve artan amonyak nedeniyle hastada ciddi bilinç kaybı görüldü. Kadavradan organ beklediği dönemde birkaç kez çağrılmasına rağmen organ başka acil olana verildi ve yaklaşık 6-7 ay daha bekledi.
İlhan, yaklaşık 30 yıl önce kendisinin de organ bağışında bulunduğunu belirterek, kızının tereddütsüz bağışına dikkat çekti: 'Ben istemediğim hâlde kızım hiç tereddüt etmeden, büyük bir fedakârlıkla karaciğerini bana bağışladı.'
Vericinin kararı ve ameliyat sonrası süreç:
Yurt dışındayken annesinin nakil gerektiğini öğrenen Gökçem İlhan, ilk tepki olarak 'Anne hiç üzülme, ben ciğerimi sana veririm, sana feda ederim' dedi. Başlangıçta annesi vericinin genç olması nedeniyle tereddüt gösterse de yapılan değerlendirmeler sonucunda verici sağlığı ön planda tutularak nakile karar verildi. Ameliyatın ardından anne ve kızın birbirlerinin durumunu sorması hastanedeki yoğun duygusal bağın altını çizdi.
Dil ve duygudaşıyla konuşan Hasibe İlhan, ameliyattan sonra hemşirelerin ve ekip arkadaşlarının bakımının kendisi için çok değerli olduğunu belirtti ve 'Genç ciğeri aldım, kendim gençleştim' diyerek iyileşmesini özetledi. Gökçem ise nakilden sonraki ilk aylarda hem verici hem alıcı süreçlerinin zorlu olduğuna dikkat çekerek, annesinin zaman içinde toparlandığını anlattı: 'İlk birkaç ay çok zordu. İki ayda, hatta bir ayda toparlıyor vericiler. Ama alıcılar daha uzun sürede kendilerine geliyorlar.'
Hekim görüşü ve organ bağışı çağrısı:
Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Organ Nakli Merkezi Müdürü Prof. Dr. Arif Aslaner, hastanın kriptojenik karaciğer sirozu olduğunu ve kızın bağışça bulunmasıyla naklin gerçekleştirildiğini aktardı. Aslaner, kızın beşinci günde, annenin ise yaklaşık onuncu günde taburcu olduğunu, naklin üzerinden yaklaşık bir yıl geçtiğini ve kontrolünde herhangi bir sıkıntı olmadığını bildirdi. Hastanın ilaçlarını düzenli kullandığı ve kendisini iyi hissettiği belirtildi.
Aslaner, ayrıca 3-9 Kasım Organ Bağışı Haftasına dikkat çekerek organ bağışı oranlarının pandemi sonrası düştüğünü ve bağışların artırılması için sürekli bilgilendirme yapılması gerektiğini vurguladı. Prof. Dr. Aslaner, organ bağışında bulunmanın önemini şu sözlerle özetledi: 'Bir bağışçıyla en az beş hasta sağlığına kavuşuyor. Ne kadar çok bağış olursa o kadar çok organ bekleyen hastanın sağlığına kavuşma imkânı olacak.'
Anne ve kızın öyküsü, bireysel fedakârlığın yanı sıra organ bağışının toplum sağlığı üzerindeki doğrudan etkisini gözler önüne seriyor: bir ailenin içinde yaşanan bağış, hem kişisel hem de kamu sağlığı açısından yeni hayatların kapılarını aralıyor.
(SOLDAN SAĞA) PROF. DR. ARİF ASLANER, HASİBE İLHAN, GÖKÇEM İLHAN VE DOÇ. DR. KEMAL EYVAZ
