tcmb başkanı fatih karahan’ın ana mesajı
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, TÜGİAD Ankara iş birliğiyle düzenlenen Ekonomi Buluşması’nda fon piyasasındaki gelişmelerin bankacılık sistemi ve diğer finansal piyasalarla etkileşimini yakından takip ettiklerini açıkladı. Karahan, fiyat istikrarının sürdürülebilir büyüme ve yatırım ortamı için ön koşul olduğuna vurgu yaparak dezenflasyon sürecinin korunması için sıkı para politikası duruşunu devam ettireceklerini belirtti.
para politikası ve dezenflasyon sürecine ilişkin değerlendirme:
Karahan, arz yönlü şokların özellikle enerji kanalıyla enflasyon görünümünü etkilemeye devam ettiğini, buna karşılık sıkı para politikası ve iç talepteki yavaşlamanın dezenflasyonu desteklediğini ifade etti. Enerji fiyatlarının savaş öncesi seviyelerin üzerinde seyrettiğine dikkat çekerek doğal gaz fiyatlarının yaklaşık üç katına çıktığını ve rafineri marjlarındaki artışın motorin fiyatları üzerinde baskı oluşturduğunu söyledi.
TCMB Başkanı, enflasyonun ana eğiliminde mart-haziran döneminde görülen yükselişin temmuzdan itibaren gerilemeye başladığını ve ekim ayı itibarıyla ana eğilimin yüzde 23,7 seviyesinde olduğunu bildirdi. Bu seviyenin mevcut yıllık enflasyonun yaklaşık 6 puan altında olduğunu vurguladı. Enerji enflasyonunun savaş etkisiyle yüzde 51,4 seviyesine yükseldiği, kira enflasyonunun ise geçen yılki yüzde 66 düzeyinden ekimde yüzde 40’ın altına gerilediği kaydedildi.
Hizmet enflasyonunda alt kalemlerin farklı eğilim gösterdiğini belirten Karahan, ulaştırma hizmetleri enflasyonunun yüzde 42,5, haberleşme hizmetleri enflasyonunun ise yaklaşık yüzde 43 olarak öne çıktığını aktardı. Gıda enflasyonunun yılın başlarında yüksek seyrettiğini ancak tarımsal üretimdeki toparlanmayla gerilediğini; taze meyve ve sebze kaynaklı oynaklığın ise devam edebileceğini söyledi.
finansal istikrar tedbirleri ve likidite düzenlemeleri:
Fon piyasasındaki gelişmelerin bankacılık sistemi ve diğer piyasalara yansımalarını sınırlamak üzere TCMB, likidite imkanlarını gözden geçirdi. Alınan önlemler arasında haftalık repo ihaleleriyle sağlanan fonlama miktarının arttırılması, bankalar arası para piyasasında bankaların borç alabilme limitlerinin güncellenmesi ve teminat iskontu oranlarının azaltılması yer aldı. Ayrıca zorunlu karşılık uygulamasında değişiklikler yapılarak TL zorunlu karşılıklarda blok hesap oranları düşürüldü ve bankalara likidite yönetiminde esneklik sağlandı.
Karahan, küçük ve orta ölçekli işletmeler (KOBİ) kredileri için kredi büyüme sınırlarının yükseltildiğini, özel sektör tahvil piyasasında ortaya çıkabilecek likidite risklerine karşı ise tahvil itfalarına yönelik refinansman kredilerinin kredi büyüme sınırından muaf tutulduğunu anlattı. Bu uygulamanın arkasında fonlardan kaynaklanan çıkışların özel sektör borçlanma araçlarına talebi azaltmasının ve refinansman riskini artırmasının yattığı belirtildi.
Merkez Bankası ayrıca makro finansal istikrarı desteklemek amacıyla gerekli görülen her türlü ek tedbiri proaktif şekilde alma taahhüdünü yineledi. Karahan, son dönemde portföy tercihlerine bakıldığında finansal sisteme ve Türk lirasına olan güvenin güçlü bir şekilde devam ettiğini ifade etti.
dış talep, cari denge ve rezervler:
Karahan, Avrupa’da büyüme görünümünün ılımlı, Orta Doğu ve Kuzey Afrika’da ise daralma eğiliminde olduğunu belirtirken, ikinci çeyrekte artan ihracatın lojistik maliyetleri ve tedarik sorunları nedeniyle Türkiye’ye yönelen ilave talepten destek aldığını söyledi. Ekim verilerinin ihracatta ivme kaybı olsa da gücün korunduğunu gösterdiğini aktardı.
İç talepteki yavaşlamaya rağmen turizm gelirlerinin güçlü kalmasının ve altın dış ticaret dengesindeki iyileşmenin cari dengeyi desteklediğini belirten Karahan, 2026 yılında cari açığın milli gelire oranının uzun dönem ortalamasının altında gerçekleşeceğini öngördüklerini ifade etti. Ayrıca brüt rezervlerin 27 Şubat’taki 210 milyar dolardan 30 Ekim itibarıyla 158 milyar dolara gerilediğini ve rezervlerdeki düşüşün 30 milyar dolarlık bölümünün altın fiyatlarındaki gerilemeden kaynaklandığını açıkladı.
beklentiler ve para piyasalarındaki gelişmeler:
Hanehalkı beklentilerinde yılbaşında öngörülen iyileşmenin henüz sağlanmadığını belirten Karahan, bu görünümün dezenflasyon açısından risk teşkil ettiğini ve ihtiyatlı duruşu gerektirdiğini söyledi. TCMB Başkanı, sıkı para politikası ve makroihtiyati tedbirlerin etkisiyle Türk lirası mevduatın güçlü biçimde arttığını, yabancı para mevduatlarda ise sınırlı artış görüldüğünü vurguladı. Özellikle ikinci çeyrekten itibaren TL mevduat payının yüzde 60’ın üzerine çıktığını ve son dönemde yüzde 61’in üzerinde seyrettiğini ifade etti.
Program, Karahan’ın konuşmasının ardından "İş Dünyasının Gözüyle: Ekonomide Beklentiler ve Fırsatlar" paneliyle devam etti.
TCMB BAŞKANI KARAHAN: "FON PİYASASINDAKİ GELİŞMELERİN BANKACILIK SİSTEMİ VE DİĞER FİNANSAL PİYASALARLA OLAN ETKİLEŞİMİNİ YAKINDAN TAKİP EDİYORUZ"
