Kapadokya'da düzenlenen Türkiye-Yunanistan 1. Kültür Forumu sonuçları
Türkiye ile Yunanistan arasındaki kültürel iş birliğini geliştirmek üzere Kapadokya'da bir araya gelen heyetler, Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy ile Yunanistan Kültür Bakanı Lina Mendoni'nin katılımıyla gerçekleştirilen forumda kültürel mirasın korunması, kaçakçılıkla mücadele ve dijital kültür çalışmaları gibi başlıkları ele aldı. Toplantı sonunda iki ülke; iş birliğinin derinleştirilmesini hedefleyen ortak bir bildiri imzaladı.
Kültürel mirasın korunması ve kaçakçılıkla mücadele
Mehmet Nuri Ersoy, forumun iki ülke arasındaki kültürel ilişkileri güçlendireceğini vurgulayarak, kültür varlığı kaçakçılığı ve tarihi eser iadesi konularında uzun yıllara dayanan ortak çalışmaların sürdüğünü belirtti. Ersoy, 2013 yılında imzalanan protokol çerçevesinde yasa dışı kazı ve kaçakçılığa karşı devam eden iş birliğinin somut bir örneği olarak Yunan makamlarınca ele geçirilip Türkiye'ye iade edilen 1055 sikke'yi işaret etti. Ayrıca UNESCO bağlamında Parthenon Heykelleri konusunda Yunanistan'ın tezlerine destek verdiklerini ve mirasın ait olduğu tarihî-kültürel bağlamda korunmasının önemine dikkat çekti.
Yunanistan perspektifi ve dijitalleşme odaklı yaklaşımlar
Lina Mendoni, 2024'te Türkiye'ye iade edilen 1055 antik gümüş sikke'nin iki ülke arasındaki somut iş birliğini güçlendirdiğini ifade etti. Mendoni, bu tür adımların yalnızca uluslararası hukukun uygulanması değil, aynı zamanda kültürel değerler açısından saygı göstergesi olduğunu belirtti. Parthenon Mermerleri konusunda Türkiye'nin verdiği desteğin, Lord Elgin tarafından alınan eserlerin taşınmasına ilişkin yasal dayanağın bulunmadığının teyidinin tarihi gerçeklerin açığa çıkmasına katkı sunduğunu ifade etti.
Mendoni, kültürel mirasın korunması ve tanıtımında yeni teknolojilerin önemine vurgu yaparak Yunanistan'ın kültürde yapay zekâ entegrasyonuna yönelik ulusal bir strateji geliştirdiğini söyledi. Bu kapsamda, akademik kurumlar ve dijital projelerle yürütülen pilot çalışmalarla yapay zekâ, büyük dil modelleri ve dijital sistemlerin kullanılarak özellikle Osmanlı ve Hristiyan dönemine ait mirasın bilimsel kayıt altına alınmasının hedeflendiğini belirtti.
Müzeler, ortak sergiler ve forumun kalıcılaştırılması
Mendoni, müzeler arası iş birliğinin önemine değinerek Türkiye ve Yunanistan müzeleri arasında ortak sergi ve bilimsel iş birliklerinin kültürel diyaloğu güçlendireceğini söyledi. Forumun sonunda imzalanan 'Kültür Alanında Geliştirilmiş İş Birliğine İlişkin Ortak Bildiri' ile etkinliğin kalıcı hale getirilmesi ve dönüşümlü olarak iki ülkede düzenlenmesi kararlaştırıldı. Bildiri, kültürel mirasın dijitalleştirilmesi, müze iş birlikleri ve ortak sergiler gibi alanlarda iş birliğinin artırılmasını hedefliyor.
Değerlendirme
Kapadokya'daki forum, iki ülke arasında kültürel mirasın korunması ve iade süreçlerinde devam eden iş birliğini pekiştirdi. Hem hukuki uygulamalar hem de dijital dönüşüm odaklı projelerle yürütülen adımlar, kültürel diyaloğu ve uluslararası kültür diplomasisini güçlendirme potansiyeli taşıyor.
Türkiye ve Yunanistan kültürel miras için güçlerini birleştiriyor
