İzmir'de 'Dönüşüme Evde Başla' projesi kapasiteyi yüzde 40 artırdı
İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından hayata geçirilen 'Dönüşüme Evde Başla' projesi, kısa sürede kent genelinde yaygınlaşarak İzdönüşüm Ambalaj Atığı Toplama ve Ayrıştırma Tesisi'nin işleme kapasitesini önemli ölçüde artırdı. Proje, hem toplama hem de ayrıştırma süreçlerinde kapasite artışı sağlarken, kentte atık ayrıştırma bilincinin yükselmesine katkı sundu.
Kapasite ve geri dönüşüm sonuçları
İzdönüşüm tesisinde Nisan 2024 öncesinde aylık karışık ambalaj atığı işleme kapasitesi 400 ton olarak uygulanıyordu. Mart 2025'te başlatılan uygulama ile tesisin işleme kapasitesi yaklaşık yüzde 40 artarak 550 tona yükseldi. Proje kapsamında bugüne kadar 2 bin 800 ton ambalaj atığı toplanarak geri dönüşüme kazandırıldı.
Geri dönüşüme kazandırılan ambalaj atıklarının bileşimi şu şekilde kaydedildi: yüzde 35 plastik, yüzde 30 cam, yüzde 25 kağıt-karton ve yüzde 9 metal. Projede reddedilen atık oranı yüzde 0,95 ile düşük seviyede gerçekleşti, bu da kaynağında ayrıştırma başarısını gösteriyor.
Kapsam, hedefler ve genişleme planları
Proje, İzmir Büyükşehir Belediyesi İklim Değişikliği ve Sıfır Atık Dairesi Başkanlığı ile İzdoğa AŞ iş birliğiyle yürütülüyor. Başlangıçta 6 ilçe ve 8 mahallede uygulanan çalışma, bugün 8 ilçe ve 28 mahalleye ulaştı. Hedef, öncelikle Bornova ve Bayraklı başta olmak üzere Karşıyaka, Narlıdere, Gaziemir, Balçova ve Güzelbahçe ilçelerinin tamamını kapsayacak şekilde projenin yaygınlaştırılmasıdır.
Artan kapasite ihtiyacına yanıt verebilmek amacıyla Menemen Seyrek'te ikinci bir tesis kurulması planlanmaktadır.
Uygulama alanları
Proje; Bayraklı’nın Refik Şevket İnce, Körfez, Tepekule, 75. Yıl, Manavkuyu; Bornova’nın İnönü, Kazımdirik, Atatürk, Evka 3, Ergene, Evka 4, Erzene; Buca’nın Yiğitler; Karabağlar’ın Üçkuyular, Fahrettin Altay, Basın Sitesi; Karşıyaka’nın Mavişehir, Atakent, Mustafa Kemal, Yalı, Bostanlı, Bahçelievler, İnönü; Konak’ın Kültür, Alsancak; Menderes’in Hürriyet ve Narlıdere’nin Yenikale ile Sahilevleri mahallelerinde devam ediyor.
Operasyonel uygulamalar ve dijital takip
Proje kapsamında toplanan atık poşetleri üzerinde yer alan QR kodlu takip sistemi ile hane bilgileri veri tabanında kayıt altına alınıyor. Bu sistemi İzmir İnovasyon ve Teknoloji AŞ tarafından geliştirilen uygulama destekliyor; böylece toplanan poşetler ve haneler eşleştirilerek etkin takip ve raporlama sağlanıyor. Toplanan ambalaj atıkları İzdönüşüm tesisinde türlerine göre ayrıştırılarak ekonomiye kazandırılıyor.
Ayrıca, uygulamanın yürütüldüğü bölgelerde yaşayan vatandaşlar için bir mobil uygulama hizmete sunuldu. Kullanıcılar uygulamaya Google hesaplarıyla veya telefon numarasıyla kayıt olabiliyor, adres bilgilerini profile ekleyerek Talep & Şikâyet bölümünden doğrudan iletişim kurabiliyor. Sıkça sorulan sorular ve proje detaylarına uygulamanın dönüşüm simgesi üzerinden ulaşılabiliyor. (IOS için: https://apps.apple.com/us/app/dönüşüme-evde-basla/id6748024120, Android için: https://play.google.com/store/apps/details?id=com.iztek.donusumeevdebasla)
Sanayi alanlarında atık yönetimi
'Dönüşüme Evde Başla' projesinin dışında, sanayi ve ticaret bölgelerindeki ambalaj atığı yönetimine yönelik çalışmalar da başlatıldı. Bu kapsamda Kısıkköy Ege Sanayi ve Ticaret İhracat Merkezi (ESTİM) bölgesinde faaliyet gösteren işletmelerden kaynaklanan ambalaj atıkları İzdoğa koordinasyonunda toplanarak geri dönüşüme kazandırılıyor.
Yetkililerin değerlendirmesi
İzdoğa AŞ Genel Müdür Yardımcısı İlkay Kalafat, projenin hem kapasite hem de toplumsal farkındalık açısından önemli kazanımlar sağladığını belirtti. Kalafat, Nisan 2024 öncesi aylık işleme kapasitesinin yaklaşık 400 ton olduğunu, Mart 2025'ten itibaren uygulamayla birlikte aylık toplanan ambalaj atığı miktarının 550 tona ulaştığını ve projenin yaygınlaşarak sürdürülmesinin hedeflendiğini vurguladı.
İZMİR BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ'NİN "DÖNÜŞÜME EVDE BAŞLA" PROJESİ, KISA SÜREDE 8 İLÇE VE 28 MAHALLEYE YAYILDI.
