Abdulkadir Altınhan'ın 2019-2025 mali değerlendirmesi
AK Parti İBB Meclis Üyesi Abdulkadir Altınhan, İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve bağlı kuruluşların 2019-2025 dönemi mali tablosunu Meclis gündemine taşıdı. Altınhan, İBB, İSKİ, İETT ve iştiraklerin yedi yılda toplam 105 milyar dolar tutarında gelir oluşturduğunu ve belediye bütçesinin nominal olarak büyüdüğünü vurguladı.
gelirlerin bileşimi ve merkezi aktarım:
Altınhan'a göre 2019'da İBB bütçe gelirleri 19 milyar 540 milyon lira iken 2025 sonunda bu rakam 275 milyar 430 milyon liraye yükseldi; nominal artış yaklaşık 14 kat olarak değerlendirildi. Bu artışta merkezî yönetimden yapılan aktarımların payı öne çıkıyor: 2019'da 14 milyar lira olan merkezi aktarım 2025'te 245 milyar lirayı aştı, yani yaklaşık 17,4 kat artış söz konusu. Altınhan, taşınmaz kiraları, hafriyat gelirleri ve reklam alanları gibi öz gelir kaynaklarının daha etkin yönetilmesi gerektiğini belirtti.
yatırım ve harcama önceliklerinin değişimi:
Altınhan, İBB'nin toplam giderlerinin 2019'da 21 milyar 420 milyon lira olduğunu, 2025'te ise 261 milyar 290 milyon liraye çıktığını ifade etti. Buna karşın sermaye giderlerinin toplam içindeki payı %40,6'dan %20,6'ya geriledi. Toplam gider artışı %1.120, yatırım harcamalarındaki artış ise %518 olarak raporlandı.
Harcama kalemlerindeki dağılım dikkat çekici: insan kaynakları ve eğitim bütçesi %1.687, bilgi işlem %1.327 ve strateji geliştirme %1.345 oranlarında artış gösterirken, Fen İşleri Daire Başkanlığı bütçesi %481, Yol Bakım ve Altyapı Daire Başkanlığı %342 ve Raylı Sistem Daire Başkanlığı %244 oranlarında yükseldi. Altınhan, kaynak dağılımı önceliklerinin yeniden değerlendirilmesi gerektiğini savundu.
metro finansmanı, tahsilat ve şeffaflık talepleri:
Metro yatırımlarının finansmanına da değinen Altınhan, 2025 Sayıştay raporuna atıfta bulunarak bazı kredilerin öngörülen kullanım amaçları dışında değerlendirilmiş olabileceğini ileri sürdü. Metro projeleri kapsamında toplam 4 milyar 755 milyon avro kredi bulunduğunu; kredilerin hangi yatırımlara aktarıldığının ve projelerdeki gerçekleşme oranlarının açıklanmasını talep etti.
Tahsil edilmemiş alacaklara ilişkin veriler de paylaşıldı: İBB'nin 1 milyar 784 milyon lira kira alacağı, 2026 yılına devreden tahakkuk etmiş ancak tahsil edilmemiş idari para cezalarının 5 milyar 179 milyon lira olduğu; bu cezaların yaklaşık 3,5 milyar lirasının kaçak hafriyat dökümüyle ilişkili olduğu belirtildi. Belediye iştiraklerinden tahsil edilmesi gereken alacak tutarı ise 8 milyar 490 milyon lira olarak kaydedildi.
Altınhan, vadesi geçmiş alacakların sınıflandırılması, kira sözleşmelerinin gözden geçirilmesi ve üç ayda bir İBB Meclisine tahsilat performans raporu sunulması önerisinde bulundu. Ayrıca İBB, İSKİ, İETT ve iştiraklerin mali verilerinin bir arada değerlendirileceği bir "İstanbul’un Bütünleşik Mali Bilançosu"nun hazırlanmasını, büyük yatırımların başlangıç maliyetleri, güncel maliyetleri, fiziki ilerleme oranları ve hedeflenen tamamlanma tarihlerinin altı ayda bir kamuoyuyla paylaşılmasını önerdi.
Toplantıda Altınhan, İstanbul’un ulaşım, altyapı ve deprem hazırlığı gibi temel ihtiyaçlarına dikkat çekerek bütçe büyüklüğünün gerçekleştirilen hizmetlerle de karşılaştırılması gerektiğini vurguladı; Mecliste sözlerini "Para varsa hizmet nerede; hizmet yoksa para nerede?" diye özetledi.
AK PARTİ İBB MECLİS ÜYESİ ABDULKADİR ALTINHAN: "İSTANBUL'UN BÜTÇESİ BÜYÜDÜ, YATIRIMLARIN PAYI YARIYA DÜŞTÜ"
